II SA/Rz 430/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-06-12

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Małgorzata Wolska, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest uzasadniona, gdy dłużnik jest całkowicie okresowo niezdolny do pracy z powodu choroby psychicznej i ma na utrzymaniu trójkę małoletnich dzieci?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób dostateczny braku zależności między sytuacją zdrowotną a finansową dłużnika. Choroba psychiczna, całkowita okresowa niezdolność do pracy i utrzymywanie trójki małoletnich dzieci mogą stanowić wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie należności, co wymagało dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
G.G. wystąpił o umorzenie zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego z powodu trudnej sytuacji osobistej i zdrowotnej (brak pracy, choroba psychiczna). Prezydent Miasta odmówił umorzenia, rozkładając jedynie niewielką część długu na raty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. G.G. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na swoją całkowitą okresową niezdolność do pracy, chorobę psychiczną i konieczność utrzymania trójki małoletnich dzieci jako wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. II SA/Rz 430/19 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi G.G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., dalej "Kolegium", z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że podaniem z dnia 8 marca 2018 r. G.G. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S.W. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego synów K.S. i D.S., z uwagi na trudną sytuację osobistą i zdrowotną: brak pracy, brak dochodu, chorobę psychiczną – zaburzenie dwubiegunowe afektywne. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta S.W. odmówił G.G. umorzenia zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego: za okres 2008/2009 w wysokości 6201,38 zł wraz z odsetkami, za okres 2009/2010 w wysokości 5.993, 95 zł wraz z odsetkami, za okres 2010/2011 w wysokości 8.090, 55 zł wraz z odsetkami, za okres 2011/2012 w wysokości 9.012, 48 zł wraz z odsetkami, za okres 2012/2013 w wysokości 9.446, 64 zł wraz z odsetkami. Jednocześnie kwotę 6.201, 38 zł Organ postanowił rozłożyć na raty po 50 zł miesięcznie. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 554 z późn. zm., dalej "Upua"), będący podstawą umorzenia odnosi się jedynie do osób znajdujących się w zupełnie wyjątkowej sytuacji, które nie wzbudzają jakichkolwiek wątpliwości i które wykorzystują wszystkie swoje możliwości i uprawnienia dla poprawy swojej sytuacji finansowej. Ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy nie dała Organowi podstaw do uwzględnienia wniosku. W odwołaniu od tej decyzji odwołanie G.G. zarzucił naruszenie art. 30 ust. 2 Upua poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie całościowe lub częściowe długu. Choroba psychiczna, na którą zapadł jest okolicznością przez niego niezawinioną i w połączeniu z faktem, że odwołujący się jest całkowicie okresowo niezdolny do pracy oraz ma na utrzymaniu trójkę małoletnich dzieci świadczy o tym, że w sprawie zachodzą okoliczności wyjątkowe w rozumieniu przytoczonej regulacji. Udzielenie mu wsparcia jest w interesie społecznym, bowiem wobec braku wsparcia on i jego rodzina zmuszeni będą korzystać z dalszej pomocy społecznej. Pomoc w postaci rozłożenia na raty jest pomocą jedynie pozorną, bowiem w żadnym stopniu nie zmienia jego sytuacji. Ponadto w jego ocenie organ niezasadnie uwzględnił przy ustalaniu sytuacji finansowej świadczenia wychowawcze i świadczenia rodzinne otrzymywane w związku z wychowaniem trójki dzieci. Zaskarżoną decyzją Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji. Wyjaśniło, że art. 30 Upua przewiduje dwie podstawy do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Pierwsza, określona w art. 30 ust. 1 Upua, oparta jest na zasadzie gratyfikacji za dotychczasowe wywiązywanie się z obowiązku zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu; organ właściwy dłużnika może umorzyć należności jedynie w razie skuteczności egzekucji, a zakres umorzenia uzależniony jest od tego, jak długo dłużnik prawidłowo regulował swoje należności (w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów). Wobec bezskuteczności egzekucji pozytywne rozstrzygnięcie nie mogło zapaść na podstawie art. 30 ust. 1 w/w ustawy. Przepis art. 30 ust. 2 w/w ustawy umożliwia, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzenie jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty, z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3), którą wydaje organ właściwy wierzyciela. Treść wskazanych wyżej regulacji wskazuje, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jak wynika z treści art. 30 ust. 2 w/w ustawy wydanie decyzji na tej podstawie musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony w aspekcie sytuacji dochodowej i rodzinnej, a uzasadnienie decyzji zawierać ocenę tej sytuacji. Analizując przedmiotową sprawę Kolegium doszło do przekonania, iż stan faktyczny został wnikliwie wyjaśniony, a dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest pełna i prawidłowa. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu z wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. W niniejszej sprawie Organ I instancji doszedł do prawidłowego wniosku, że sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika nie uzasadnia umorzenia należności. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Organu I instancji w zakresie, w jakim uznał on, że trudna sytuacja finansowa/brak stałej pracy, ewentualnie niewielkie dochody są cechą większości zobowiązanych, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Nie jest to okoliczność wyjątkowa. Okolicznością taką nie jest także posiadanie innych dzieci na utrzymaniu. G.G. ma 39 lat. Dotychczas pracował i mieszkał w Irlandii. Obecnie z powodu stanu zdrowia psychicznego nie jest zdolny do pracy i pobiera rentę w związku z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2018 r. o całkowitej niezdolności do pracy do 30 września 2020 r. Młody wiek i czasowy charakter orzeczenia świadczą o tym, że istnieje możliwość poprawy stanu zdrowia dłużnika. Nie jest zatem wykluczone uzyskiwanie przez stronę dochodu z pracy w przyszłości i spłaty zadłużenia w przyszłości. Skarżący niezasadnie zatem przyjmuje, że jego choroba jest okolicznością szczególną uzasadniającą umorzenie należności. Skarżący i jego rodzina korzysta i korzystał z pomocy społecznej, zatem umorzenie należności bądź brak umorzenia w żaden sposób na to nie wpłynie. Strona jedynie w minimalnym i nieregularnym zakresie reguluje swoje zadłużenie z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co w żaden wymierny sposób nie jest w stanie wpłynąć na korzystanie z pomocy społecznej. W interesie ogółu nie jest bowiem przerzucanie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. Natomiast w interesie jednostki nie jest dalsze narastanie odsetek w związku z bezskuteczną egzekucją. Nie zmienia to jednak faktu, że w zdecydowanej większości przypadków dłużników alimentacyjnych egzekucja okazuje się bezskuteczna, bądź jest skuteczna jedynie w niewielkim zakresie. Umarzanie należności z w/w powodu byłoby w istocie przejmowaniem przez innych podatników kosztów utrzymania dzieci dłużnika alimentacyjnego. Nie jest to zatem przesłanka do umorzenia należności. Chybiony jest argument, że organ niezasadnie uwzględnił przy ustalaniu sytuacji finansowej świadczenia wychowawcze i świadczenia rodzinne otrzymywane w związku z wychowaniem trójki dzieci. Przepisy procedury administracyjnej (art. 7 i 77 k.p.a.) nakładają na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ramach tego wyjaśnienia organ zobowiązany był szczegółowo ustalić sytuację dochodową i rodzinną, należało zatem ustalić także jakie świadczenia są uzyskiwane z pomocy społecznej. Sposób rozłożenia na raty jaki zastosował organ I instancji został zaproponowany przez stronę tuż przed wydaniem decyzji - w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie G.G. zaskarżając ją w całości zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: - tj. naruszenie art. 7, art. 76 § 113, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza dokumentacji lekarskiej skarżącego oraz błędna interpretację jego oświadczenia złożonego przed pracownikiem Urzędu Miasta S.W. co w konsekwencji doprowadziło do uznania sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i dochodowej skarżącego za taką która nie przemawia za umorzeniem w całości lub części długu alimentacyjnego G.G. Podczas gdy organy obu instancji rozpatrują wszystkie przesłanki umorzenia zobowiązania skarżącego oddzielnie - w ujęciu globalnym /niskie dochody, małoletnie dzieci na utrzymaniu, choroba psychiczna, całkowita niezdolność do pracy/ łącznie tworzą okoliczność przemawiającą za umorzeniem zobowiązania. - tj. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do władzy publicznej, poprzez wydanie decyzji wewnętrznie sprzecznej co przejawia się w podzieleniu na raty jedynie niewielkiej części zobowiązania skarżącego, oraz odstąpienie od przyjętej praktyki orzekania w tego rodzaju sprawach - co do przyjętej praktyki w uzasadnieniu skargi wskazane są orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, które w analogicznych stanach faktycznych wydają decyzje pozytywne co do umorzenia. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego: - tj. naruszenie art. 30 ust. 2 Upua poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające umorzenie całościowe lub częściowe długu G. G., podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż jest on całkowicie okresowo niezdolny do pracy, oraz obecnie ma na utrzymaniu trójkę małoletnich dzieci. Powyższe prowadzi do przekroczenie granic uznania administracyjnego i w sytuacji gdzie zachodzą obiektywne szczególne okoliczności przemawiające za umorzeniem zobowiązania wnioskodawcy - Organy I i II instancji pozornie uwzględnia te okoliczności rozkładając skarżącemu jedynie jedną część zobowiązania na raty, - tj. art. 2 Upua poprzez niekierowanie się przez organy administracyjne jedną z głównych zasad pomocy społecznej, która ma celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one wstanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości - tymczasem zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję, która w żaden sposób nie wspiera rodziny Skarżącego w sposób umożliwiający wyjście z kryzysowej sytuacji. Obecnie skarżący i jego rodzina utrzymuje się praktycznie wyłącznie z świadczeń otrzymywanych ze budżetu Skarbu Państwa. Brak realnego wsparcia dla skarżącego - doprowadzi do sytuacji, że zobowiązania Skarżącego będą spłacane z uprzednio uzyskanych pieniędzy z szeroko rozumianego wsparcia społecznego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że wbrew twierdzeniom Kolegium, sytuacja osobista, rodzinna i zarobkowa wyróżnia skarżącego na tle innych dłużników alimentacyjnych. Ponadto nie ma on wpływu na swój stan zdrowia - przez co jego dług wzrasta, o kolejne odsetki i pogłębia jego niewypłacalność. Nadto, organu obu instancji popadają w sprzeczność, albowiem z jednej strony uznają, iż sytuacja jest szczególna - udzielają wsparcia w postaci rozłożenia na raty, ale wyłącznie świadczeń za jeden okres. Skarżący zwracał się o rozłożenie na raty całości jego zobowiązania. Uznanie administracyjne nie oznacza całkowitej dowolności organów administracji publicznej. Skarżący w toku postępowania wskazywał, że potrzebuje wsparcia i realnej pomocy, aby spłacić swoje zobowiązanie, w taki sposób aby mógł utrzymać obecnie małoletnie dzieci i wywiązać się z zaległości. Jeżeli bez wsparcia ze strony Państwa Skarżący popadnie w większą niewydolność płatniczą wówczas - może dojść do sytuacji, iż fundusz alimentacyjny będzie zmuszony wypłacać świadczenia również na obecnie małoletnie dzieci skarżącego. Przy udzieleniu skarżącemu rzeczywistej pomocy, wsparcia związanego z restrukturyzacją jego zadłużenia - można doprowadzić do sytuacji, iż skarżący będzie regularnie spłacał swoje zadłużenie i pokrywał bieżące wydatki związane z utrzymaniem małoletnich dzieci. Do tego potrzebne jest szersza analiza stanu faktycznego, niż dokonują tego Organy administracyjne w niniejszej sprawie, które traktują uznanie administracyjne jako przyznaną im dowolność w wydawaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, po części z przyczyn w niej wywiedzionych. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Stosownie do niej, organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania w toku postępowania administracyjnego - z urzędu lub na wniosek - wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z zasady tej wynika dla organów administracji obowiązek określenia dowodów niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz ich przeprowadzenia. Konieczność przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy została dodatkowo podkreślona w art. 77 § 1 K.p.a., który nakazuje organom administracji zebranie i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ pełnego materiału dowodowego, a więc materiału, który pozwala na ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji stanowił art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. stanowiący, że "organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną". Umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego powinno mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego nie pozwala na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie ma wpływu. Na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, ale także i inne okoliczności, w tym stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 21 października 2008 r. I OSK 1685/07). Jak słusznie przy tym w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć zauważyły organy administracji, ich uprawnienie do orzekania w zakresie wynikającym ze wskazanego przepisu realizowane jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma możliwość wyboru co do uwzględnienia wniosku dłużnika alimentacyjnego nawet wówczas, gdy zostaną spełnione ustawowe przesłanki warunkujące udzielenie tej formy pomocy. Nie oznacza to jednak, że organ może działać całkowicie dowolnie, gdyż jak wskazano powyżej, pozostawienie sposobu rozstrzygnięcia sprawy do jego uznania bezwzględnie wiąże się z obowiązkiem zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozpatrzenia, w tym ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Dokonaną ocenę organ powinien przedstawić w uzasadnieniu, odnoszącym się zarówno do istotnych w sprawie faktów, jak i do wyjaśnienia zastosowanej w sprawie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje, tj. zaskarżona decyzja SKO i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają tym kryteriom. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ustalenie zaistnienia przesłanek do umorzenia w całości lub w części świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego powinno być dokonane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika. W ocenie Sądu organy nie wykazały w dostatecznym stopniu braku zależności i wynikającej z tego odmiennej oceny sytuacji zdrowotnej i finansowej, które w znacznym stopniu wzajemnie się warunkują. Wynika to przede wszystkim z braku dostatecznej analizy możliwości finansowych skarżącego w kontekście jego stanu zdrowia. Choroba psychiczna na którą zapadł jest okolicznością przez niego niezawinioną i w ocenie Sądu ma bezpośrednie przełożenie ma zdolność wywiązywania się ze spłaty ciążących na nim należności alimentacyjnych. W połączeniu z faktem, że skarżący jest całkowicie okresowo niezdolny do pracy, ma na utrzymaniu trójkę małoletnich dzieci a rokowania co do jego stanu zdrowia są niepewne (zaświadczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] września 2018 r.) może zdaniem Sądu świadczyć o tym, że w sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności w rozumieniu przytoczonej regulacji. Kwestii tej orzekające w sprawie organy w sposób należyty nie wyjaśniły, co w kontekście sugerowanej w decyzji organu I instancji potencjalnej możliwości podjęcia i wykonywania przez skarżącego pracy w przyszłości powinno zostać wzięte pod uwagę i rozważone. Podsumowując, w okolicznościach sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony związek między odmową umorzenia obciążających skarżącego należności a jego sytuacją zdrowotną. Nie kwestionując ciążącego na nim ustawowego obowiązku systematycznego łożenia na utrzymanie dzieci (z którego w obiektywnym ujęciu się nie wywiązywał) oraz nie przesądzając w tym miejscu sposobu rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku o umorzenie należności, trudno jednak uznać za wyczerpujące i dostatecznie uzasadniające odmowę umorzenia wyłącznie informacje zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji. W tych okolicznościach Sąd nie podziela twierdzeń zaskarżonej decyzji, że organ I instancji w sposób szczegółowy opisał okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego. Opisane braki w zebranym przez organy materiale dowodowym skutkujące brakiem ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozpatrzenia sprawy świadczą o naruszeniu przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik, a w konsekwencji o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego wskazania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, jako zapadłego z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji uznanie braku spełniania przez wnioskodawcę przesłanek z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jawi się jako przedwczesne i wymaga poczynienia ustaleń dowodowych, które wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło