II SA/Rz 433/04

PostanowienieWSA w Rzeszowie2005-02-07

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie ustanowienia służebności drogowej, realizowana poprzez akt notarialny, stanowi sprawę z zakresu administracji publicznej podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustanawiająca służebność drogową, która następnie została zrealizowana poprzez umowę cywilnoprawną w formie aktu notarialnego, nie jest uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Jest to czynność o charakterze cywilnoprawnym, a spory dotyczące jej treści lub zmiany należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący S. i J. T. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2001 r. w sprawie ustanowienia służebności przechodu i przejazdu, wskazując na zagrożenie katastrofą budowlaną. Rada Miasta wyjaśniła, że służebność została ustanowiona aktem notarialnym z dnia 25 czerwca 2001 r., a późniejsza uchwała z 8 czerwca 2004 r. ograniczająca zakres służebności nie zmieniła stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych. Skarżący podtrzymali skargę, wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. i J. T. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia służebności drogowej - postanawia - odrzucić skargę. II SA/RZ 433/04 U Z A S A D N I E N I E Skargą z dnia 29 kwietnia 2004r. / data wpływu do Sądu / S. i J. T. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. w sprawie ustanowienia służebności przechodu i przejazdu na działkach nr 441/3 i 422/7 stanowiących własność Gminy Miasta [...] na rzecz działki nr 424/9 wnosząc o jej chylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż w następstwie ustanowienia służebności ich budynek jest narażony na niebezpieczeństwo uszkodzenia ściany podpiwniczenia czyli powstania katastrofy budowlanej. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] zaznaczyła, iż w dniu 8 czerwca 2004r. podjęła uchwałę w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustanowienia służebności drogowej. Zmiana ta polegała na wyrażeniu zgody jedynie na ustanowienie na działkach nr 441/3i 422/7 służebności przechodu. W wyniku wezwania Sądu Rada Miasta [...] wyjaśniła, że aktem notarialnym z dnia 25 czerwca 2001r. przedstawiciele zarządu Miasta ustanowili przedmiotową służebność wykonując tym samym ww. uchwałę. Stanowił on podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. podjęcie przez Radę Miasta [...] w dniu 8 czerwca 2004. uchwały ograniczającej zakres służebności nie zmieniło stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych. Na zmianę aktu notarialnego nie wyraził zgody właściciel nieruchomości władnącej K. Z. Dlatego Rada Miasta [...] w dniu 5 sierpnia 2004r. wystąpiła do Sądu Rejonowego [...] z pozwem o orzeczenie wyrokiem ograniczenia służebności sygn. akt [...]. W piśmie procesowym z dnia 21 grudnia 2004r. skarżący podtrzymali swoją skargę i wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zakres działania sądów administracyjnych określony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z 2002 r. ze zm. ) zwanej dalej P.p.s.a. został ukształtowany bardzo szeroko, co wynika z § 2 tego przepisu. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 cytowanej ustawy, przedmiotem kontroli działalności administracji publicznej mogą być akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Jako przedmiot skargi strony wskazały to, że w wyniku uchwały podjętej przez Radę Miasta [...] w dniu [...] kwietnia 2001r. została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu przez działki nr 441/3 i 422/7. zdaniem skarżących wykonanie uchwały stwarza realną groźbę powstania katastrofy budowlanej. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny został naruszony uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przepisu tego wynika, że zostały wprowadzone ograniczenia, przedmiotowe dla zaskarżania uchwał bądź zarządzeń poprzez użycie wyrażenia "w sprawie z zakresu administracji publicznej". Przepisy wyżej wymienionej ustawy o samorządzie gminnym jak i ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają pozytywnej definicji sprawy z zakresu administracji publicznej. Na tle dotychczas ukształtowanego orzecznictwa, iż pod pojęciem należy rozumieć wszelkie akty czy czynności, działania i sprawy załatwiane przez organy administracji publicznej, które nie mają charakteru cywilnoprawnego. Kolejną kategorią wskazującą na charakter sprawy z zakresu administracji publicznej jest też bliżej nie określony adresat takiego aktu. Zaskarżona uchwała nie reguluje stosunków administracyjno prawnych, a tylko sposób korzystania z gruntu stanowiącego własność gminy [...]. Uchwała ta nie jest uchwałą w sferze władztwa publicznego. Jest ona jednostronnym oświadczeniem woli Rady Miasta [...] w przedmiocie ustanowienia służebności przejazdu i przechodu, której adresatem jest zindywidualizowany podmiot. Nie tworzy zatem praw czy też obowiązków dla bliżej nie określonego adresata. Uprawnienie do kształtowania sposobu korzystania z nieruchomości wynika z art. 140 kodeksu cywilnego, a do ustanowienia służebności mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego (art. 145). Realizacja ustanawiania praw zależnych na gruncie gminy nie znajduje tez ograniczenia w ustawie o samorządzie gminy. Takie ograniczenia wynikają w przypadku ewentualnego zbycia nieruchomości. Zaznaczyć należy, że służebność przejazdu i przechodu na działkach nr 422/7 i 441/3 powstała w wyniku umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 25 czerwca 2001r. między przedstawicielami ówczesnego zarządu Gminy Miasta [...] a K. Z. Treść tej umowy może być zmieniona poprzez orzeczenie Sądu Powszechnego lub poprzez zawarcie nowej umowy między tymi stronami. Z tych też względów, Sąd uznał wniesione skargi za niedopuszczalne i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r. ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło