II SA/Rz 433/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-06-03
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jolanta Kłoda-Szeliga, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących pojazdów oraz za wykonywanie przewozów bez wymaganego zezwolenia została nałożona prawidłowo, a postępowanie administracyjne i sądowe było wolne od wad formalnych i merytorycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć organ administracji naruszył prawo materialne w zakresie naliczenia kary za niezgłoszenie zmiany danych dotyczących trzech pojazdów (termin na zgłoszenie jeszcze nie upłynął), to naruszenie to nie miało wpływu na ostateczny wymiar kary, która i tak podlegała ograniczeniu do ustawowego limitu. W pozostałym zakresie, dotyczącym wykonywania przewozów bez zezwolenia, Sąd uznał ustalenia organów za prawidłowe, oparte na zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z przyczyn formalnych (błędne pełnomocnictwo), nakazując ponowne rozpoznanie sprawy po uzupełnieniu braków formalnych. Po uzupełnieniu braków, WSA ponownie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.Stan faktyczny
Przedsiębiorca B. P. została ukarana karą pieniężną w wysokości 15.000 zł za niezgłoszenie w terminie sprzedaży 11 pojazdów oraz za wykonywanie przewozów regularnych specjalnych bez wymaganych zezwoleń na dwóch liniach. Skarżąca zarzuciła organom błędy w ocenie dowodów, naruszenia proceduralne oraz błędne podstawy prawne decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z przyczyn formalnych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, skarga została ponownie oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 października 2020 r. nr BP.500.37.2020.0993.RZ9.6834 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
B. .P , prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[....]" (dalej określana jako "skarżąca", "strona" lub "przedsiębiorca"), poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 października 2020 r. nr BP.500.37.2020.0993.RZ9.6834. Utrzymano nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 stycznia 2020 r. nr WITD.DI.P.0152.IX0344/88/19/P o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł.
Z ustaleń organu I instancji wynikało, że u przedsiębiorcy przeprowadzono kontrolę, podczas której ocenie poddano czas pracy 7 kierowców z okresu od 1 listopada 2018 r. do 30 kwietnia 2019 r., a którą udokumentowano protokołem. Stwierdzono, że skarżąca:
I. nie zgłosiła w wymaganym terminie do 28 dni właściwemu organowi zmiany danych w zakresie pojazdów zgłoszonych do licencji. Na dzień 4 listopada 2019 r. nie zgłoszono faktu sprzedaży 11 pojazdów. Stanowiło to naruszenie art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej określanej skrótem "u.t.d."). Za przekroczenie to nałożono karę w kwocie 8.800 zł, stosownie do lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. (800 zł za każde naruszenie),
II. wykonywano przewóz regularny specjalny bez wymaganego zezwolenia, co stanowiło naruszenie lp. 2.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d., za co nałożono karę pieniężną w kwocie 16.000 zł (2 x 8.000 zł), ponieważ:
1. przedsiębiorca okazała zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii M.-K. z datą ważności 26 listopada 2018 r. Kontrolę drogową przeprowadzono 29 listopada 2018 r., a za stwierdzone naruszenie nałożono karę pieniężną. Stwierdzono jednak, że przewozy bez zezwolenia były wykonywane także 27, 28 i 30 listopada 2018 r.
2. przedsiębiorca okazała zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii L.-K. z datą ważności 12 listopada 2018 r. Kontrolę drogową przeprowadzono 29 listopada 2018 r., a za stwierdzone naruszenie nałożono karę pieniężną. Stwierdzono jednak, że przewozy były wykonywane także w dniach 13-16, 19-23, 26-28 i 30 listopada 2018 r.
Powyższe stanowiło naruszenie art. 18 ust. 1 u.t.d. Wykonywanie przewozów regularnych specjalnych wymaga bowiem posiadania zezwolenia. Organ zaznaczył, że suma kar przekroczyłaby określony ustawowo limit w wysokości 15.000 zł, dlatego ograniczono jej wymiar do tej kwoty, stosownie do art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła błędną, wybiórczą i fragmentaryczną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady zaufania i wydanie decyzji mimo istotnych wad postępowania dowodowego, a także błędne wskazanie podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwiało jej właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.
Opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia faktyczne organu I instancji i ich ocenę prawną.
Organ odwoławczy podkreślił, że zmiana danych, o których mowa w art. 7a u.t.d., powinna być zgłoszona właściwemu organowi w terminie do 28 dni. Przedsiębiorca w wymaganym terminie nie zgłosiła aktualnych danych odnośnie wykorzystywanego w działalności taboru. Łącznie nie zgłoszono 11 zmian danych. Skarżąca nie legitymowała się także ważnymi zezwoleniami na wykonywanie przewozów na dwóch liniach, co ustalono na podstawie harmonogramów czasu pracy kierowców, zezwoleń na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającego kary za wykonywanie przewozów bez zezwolenia oraz protokołów kontroli.
W skardze, domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji oraz orzeczenia o kosztach postępowania, skarżąca zarzuciła naruszenie przez organy:
1) art. 92a w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na nią kary w sytuacji, w której sprzedaż 3 pojazdów marki [...] nr rej. [...], [...],[...] nastąpiła 29 października 2019 r., tj. w okresie przeprowadzenia przez organ ustaleń kontrolnych (od 23 września do 18 listopada 2019 r.) i nie upłynął 28-dniowy termin na zgłoszenie zmiany danych dotyczących tych pojazdów, a pomimo tego w wynikach kontroli w sposób wadliwy stwierdzono naruszenie przez nią ww. wymogu i obarczono ją karą na podstawie wadliwych ustaleń,
2) art. 18 w zw. z art. 92a u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na nią kary w sytuacji, w której organ nie wykazał, aby wykonywała przewozy na trasie bez wymaganego zezwolenia; organ dowolnie przyjął, że w powołanych dniach po wygaśnięciu zezwolenia wskazani kierowcy wykonywali przewozy na trasie L.-K.-W.; przytoczony przez organ protokół kontroli dotyczył tylko jednego kierowcy (T. C.) i odnosił się do jednego dnia 29 listopada 2018 r., a powołane dowody nie wykazywały wykonywania przewozów w innych dniach i przez innych kierowców, a odnośnie kierowcy T. C. i przewozu z 29 listopada 2018 r. organ w żaden sposób nie wyjaśnił, czy w sprawie nie doszło do wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych wyłączających jej odpowiedzialność;
3) art. 18 w zw. z art. 92a u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na nią kary w sytuacji, w której organ nie wykazał, aby wykonywała przewozy na trasie bez wymaganego zezwolenia; organ w sposób dowolny przyjął, że w powołanych dniach, po wygaśnięciu zezwolenia, wskazani kierowcy wykonywali przewozy na trasie M.-K.-W.; przytoczony przez organ protokół kontroli dotyczył tylko kierowcy G. P. i M. P. i odnosił się do dnia 29 listopada 2018 r.; ww. dowody nie wykazywały wykonywania przewozów w innych dniach i przez innych kierowców, a odnośnie kierowcy G. P. i M. P. i przewozu z 29 listopada 2018 r. organ nie wyjaśnił, czy w sprawie nie doszło do wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych wyłączających jej odpowiedzialność;
4) art. 14 w zw. z art. 18 w zw. z art. 92a w zw. z art. 92b u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na nią kary w sytuacji, w której w doszło do realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia; zapewniła bowiem właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania zgodnie z wymogami zakreślonymi w ww. przepisach, zagwarantowała kierowcom odpowiednie szkolenia, sprawowała stały nadzór nad wykonywaniem przez nich obowiązków, dyscyplinowała ich w zakresie ewentualnych naruszeń; ten stan rzeczy nie został przez organ w jakimkolwiek stopniu rozpoznany, nie przeprowadzono stosownych dowodów, zaniechano przesłuchania świadków (kierowców) oraz stron - w konsekwencji skarżąca została obarczona karą za naruszenia, które nie zostały przez organ w jakimkolwiek stopniu wyjaśnione, nie wzięto pod uwagę okoliczności wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, nie przeprowadzono wnioskowanych przez nią dowodów, nie rozstrzygnięto zaistniałych wątpliwości i braków na jej korzyść;
5) art. 14 w zw. z art. 18 w zw. z art. 92a w zw. z art. 92c u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na nią kary w sytuacji, w której w doszło do realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, powołane naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które nie miała wpływu i których nie mogła przewidzieć; ten stan rzeczy nie został przez organ w jakimkolwiek stopniu rozpoznany, nie przeprowadzono stosownych dowodów, zaniechano przesłuchania świadków (kierowców) i stron, w konsekwencji czego została obarczona karą za naruszenia, które nie zostały przez organ w jakimkolwiek stopniu wyjaśnione, nie wzięto pod uwagę okoliczności wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych, nie przeprowadzono wnioskowanych dowodów, nie rozstrzygnięto zaistniałych z tego tytułu wątpliwości i braków na jej korzyść,
6) art. 107 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów dotyczących błędnego wskazania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji I Instancji, pomimo że organ I Instancji oparł swe rozstrzygnięcie wyłącznie na art. 92a ust. 1 u.t.d., uniemożliwiając tym samym prawidłowe zapoznanie się przez stronę z motywami prawnymi rozstrzygnięcia i zarzucanymi jej naruszeniami;
7) art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na braku rozpatrzenia sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a w konsekwencji poczynienie ustaleń i interpretacji błędnych i sprzecznych z obowiązującym prawem poprzez:
- nienależyte wyjaśnienie przez organ stanu faktycznego sprawy, niewykazanie w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń, brak przeprowadzenia oceny wystąpienia (lub braku) przesłanek egzoneracyjnych, pominięcie na wykazanie ww. okoliczności, w tym z przesłuchania świadków (kierowców) i stron,
- stwierdzenie, że dopuściła się naruszeń w terminowym zgłoszeniu zmiany danych, pomimo że na moment zakończenia kontroli nie doszło do upływu 28-dniowego terminu zgłoszenia zmian co do pojazdów wskazanych w punktach 9-11, co stało się podstawą wydania rozstrzygnięcia opartego na dowolnych ustaleniach, nie natomiast na zgodnych z prawem wnioskach z czynności kontrolnych i materiale dowodowym,
- zaniechanie wyjaśnienia, czy w odniesieniu do zarzucanych naruszeń z jej strony zagwarantowano właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania, brak rozpoznania okoliczności przeprowadzania przez nią stosownych szkoleń względem kierowców, sprawowania stałego nadzoru nad wykonywaniem przez kierowców swych obowiązków, dyscyplinowania ich w zakresie ew. naruszeń, brak przeprowadzenia środków dowodowych w celu wyjaśnienia ww. okoliczności i rozstrzygnięcie powstałych z tego tytułu braków i wątpliwości dowodowych na niekorzyść strony,
- zaniechanie wyjaśnienia, czy wystąpienie zarzucanych naruszeń nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które podmiot wykonujący przewozy miał wpływ, bądź które mógł przewidzieć, w tym m.in. niewyjaśnienie czy prowadzenie pojazdu bez zezwolenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej, leżących po stronie osób trzecich lub wskutek siły wyższej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1422/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił przedmiotową skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 2 października 2020 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, tj. za niezgłoszenie w przepisanym terminie 28 dni zmiany danych w zakresie 11 pojazdów zgłoszonych do licencji oraz wykonywanie przewozów regularnych specjalnych bez wymaganych zezwoleń na dwóch liniach.
Od powyższego wyroku skarżąca złożyła skargę kasacyjną w której zaskarżając orzeczenie w całości podniosła zarzuty:
I. naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 14 w związku z art. 18 w związku z art. 92a w związku z art. 92b u.t.d. poprzez oddalenie złożonej skargi, pomimo że:
1. w sprawie doszło do realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia - skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania zgodnie z wymogami zakreślonymi w ww. przepisach, skarżąca zagwarantowała kierowcom odpowiednie szkolenia, sprawowała stały nadzór nad wykonywaniem przez nich obowiązków, dyscyplinowała ich w zakresie ewentualnych naruszeń,
2. w sprawie doszło do realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, powołane naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które skarżąca nie miała wpływu i których nie mogła przewidzieć co nie zostało przez organ oraz przez Sąd pierwszej Instancji w żaden sposób rozpoznane, złożone wnioski dowodowe skarżącej zostały bez uzasadnionych przyczyn pominięte (w tym m.in. w zakresie dowodu z przesłuchania stron czy świadków - kierowców), pomimo że miały one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia - w konsekwencji czego w sprawie w żaden sposób nie wyjaśniono kwestii realizacji przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika, wynikające z tego wątpliwości i braki postępowania nie zostały jednak rozstrzygnięte na korzyść strony, skarżąca została obarczona karą pieniężną na podstawie pobieżnych i wadliwych ustaleń faktycznych i prawnych,
II. naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 18 w związku z art. 92a w związku z art. 92b w związku z art. 92c u.t.d. poprzez oddalenie złożonej skargi w sytuacji, w której powzięte na gruncie sprawy ustalenia organu dot. wykonywania przejazdu bez zezwolenia były całkowicie dowolne i nie zostały wykazane przez organ za pomocą zebranego materiału dowodowego - w tym zakresie organ oparł się wyłącznie na sporządzanych z góry harmonogramach pracy i na podstawie własnych dowolnych przewidywań przyjął, iż w wskazanych dniach miało dojść do wykonywania przewozów przez kierowców skarżącej - co przy braku stosownego materiału dowodowego czyni ustalenia te całkowicie bezpodstawnymi skutkuje rażącą wadliwością wydanego rozstrzygnięcia,
III. naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 92a w związku z art. 14 ust. 1 w związku z art. 7a w związku z art. 8 u.t.d. poprzez oddalenie złożonej skargi w sytuacji, w której w zaskarżonym rozstrzygnięciu w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami stwierdzono naruszenie przez skarżącą obowiązku zgłoszenia zmiany danych co do wskazanych przez organ pojazdów - co należy wskazać, w okresie przeprowadzenia przez organ ustaleń kontrolnych co do ww. pojazdów nie upłynął 28-dniowy termin na zgłoszenie zmiany danych, brak było jakichkolwiek podstaw do obarczenia skarżącej karą z tego tytułu, podjęte w tym zakresie ustalenia organu są całkowicie dowolne i skutkują rażącą wadliwością wydanego rozstrzygnięcia,
IV. naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 i 3 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) poprzez brak rozpatrzenia sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a w konsekwencji poczynienie ustaleń i interpretacji błędnych i sprzecznych z obowiązującym prawem, w tym poprzez:
1. podzielenie przez Sąd ustaleń organu opartych na niepełnej i pobieżnej ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w szczególności w związku z niedochowaniem przez organ obowiązkowi wykazania w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę zarzucanych naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, umowy międzynarodowej AETR oraz rozporządzenia (WE) 561/2006 rozporządzenia (UE) nr 165/2014; niedochowaniem przez organ obowiązkowi przeprowadzenia oceny wystąpienia (lub braku) wymienionych w ww. aktach przesłanek egzoneracyjnych; pominięciem zawnioskowanych przez skarżącą dowodów na wykazanie ww. okoliczności,
2. podzielenie przez Sąd ustaleń organu, pomimo że organ w sposób wadliwy i sprzeczny z obarczającymi go obowiązkami:
a) nie wyjaśnił czy w odniesieniu do zarzucanych naruszeń ze strony skarżącej doszło do zagwarantowania właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania w rozumieniu przepisów ustawy, w tym szczególności w związku z brakiem rozpoznania przez organ okoliczności przeprowadzania przez skarżącą stosownych szkoleń względem kierowców; sprawowania przez skarżącą stałego nadzoru nad wykonywaniem przez kierowców swych obowiązków; dyscyplinowania przez skarżącą kierowców w zakresie ew. naruszeń;
b) nie wyjaśnił czy wystąpienie zarzucanych naruszeń nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, na które podmiot wykonujący przewozy miał wpływ bądź które mógł przewidzieć, w tym w szczególności w związku z: brakiem wyjaśnienia przez organ czy m.in. zarzucane wykonywanie przejazdów bez zezwolenia nastąpiło z przyczyn leżących po stronie osób trzecich;
c) pominął z przyczyn całkowicie dowolnych zawnioskowane przez skarżącą środki dowodowe na wykazanie ww. okoliczności i rozstrzygnął powstałe z tego tytułu braki i wątpliwości dowodowe na niekorzyść strony;
d) pominął środki dowodowe kluczowe dla kompleksowego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy – w tym w szczególności w zakresie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania stron i świadków (kierowców) - na okoliczność zapewnienia przez skarżącą właściwej organizacji i dyscypliny pracy, prawidłowych zasad wynagradzania w rozumieniu przepisów ustawy, sprawowania przez skarżącą nadzoru nad wykonywaniem zadań przez kierowców, dyscyplinowania i szkolenia ich w zakresie ew. naruszeń, ustalenia przyczyn m.in. wykonywania przejazdów bez zezwolenia, w tym ustalenia czy zarzucane naruszenia nastąpiły z przyczyn leżących po stronie osób trzecich,
e) stwierdził naruszenie przez skarżącą obowiązku zgłoszenia zmiany danych co do wskazanych przez organ pojazdów, pomimo że w okresie przeprowadzenia przez organ ustaleń kontrolnych co do ww. pojazdów nie upłynął 28-dniowy termin na zgłoszenie zmiany danych, ww. zobowiązanie skarżącej wciąż podlegało wykonaniu,
f) oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na dowodzie z harmonogramu pracy i własnych dowolnych przewidywaniach, pomimo że ww. środek dowodowy nie wyjaśnia całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie odzwierciedla w sposób niebudzący wątpliwości przebiegu zdarzenia, nie pozwala na ocenę czy w wskazanych dniach w istocie miało dojść (jak to dowolnie zakłada organ) do wykonywania przewozów bez zezwolenia,
g) w żaden sposób nie uzasadnił powodów pominięcia zawnioskowanych przez skarżącą wniosków dowodowych, ogólnikowo przyjmując, że są one "bezcelowe" bez wyjaśnienia przyczyn takiego stanowiska; nie odniósł się do dopuszczalnych podstaw ich oddalenia (tj. sprzeczność z prawem, brak związku z sprawą, brak znaczenia dla wyjaśnienia jej stanu faktycznego).
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 2 października 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej Instancji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 stycznia 2020 r. w całości.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
NSA rozpoznając sprawę zwrócił uwagę na treść pełnomocnictwa z dnia 16 sierpnia 2012 r. załączonego do skargi (karta numer 10 akt sądowych) z którego wynika, że jest to pełnomocnictwo dające umocowanie do reprezentowania przed sądami powszechnymi we wszystkich instancjach, Sądem Najwyższym, organami administracji publicznej, organami egzekucyjnymi oraz innymi organami, podmiotami i osobami. Tak skonstruowane pełnomocnictwo nie pozwala, w jakimkolwiek zakresie, na uznanie, że wymieniony w nim pełnomocnik posiadał umocowanie do reprezentowania swojego mocodawcy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do podjęcia w tym postępowaniu jakichkolwiek działań procesowych. NSA wskazał, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Wystąpienie braków formalnych w pismach skarżącego jest dopuszczalne i podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego Wydziału. Zatem uchybienie takie jest usuwalne. W przypadku, gdy pismo w sprawie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Odnośnie do skargi skutki nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym do tego terminie określa art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzając, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
NSA uznał, że skarga wniesiona w imieniu strony była obarczona brakiem formalnym, którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie dostrzegł. Stwierdzony brak, który nie został zauważony sprowadzał się do błędnego pełnomocnictwa, jeśli chodzi o zakres umocowania. W konsekwencji wystąpiła nieważność postępowania toczącego się przed Sądem pierwszej instancji. Z tego względu skarga kasacyjna została uwzględniona na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zastosuje art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. i wezwie pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez dołączenie pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem prowadzenie sprawy przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Uwzględniając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1579/21, w którym stwierdzono, że postępowanie przed WSA zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa z uwagi na nierozpatrzenie sprawy w warunkach formalnej kompletności skargi, niniejsza sprawa została ponownie rozpoznana po uzupełnieniu braków formalnych przez pełnomocnika skarżącej. Na wezwanie Sądu zostało nadesłane pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą adwokatowi Ł. T. obejmujące swym zakresem prowadzenie sprawy przez pełnomocnika przed sądami administracyjnymi.
Po ponownej analizie stanu faktycznego oraz prawnego, Sąd nie znalazł podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska, wyrażonego w rozstrzygnięciu, które zostało uznane za nieważne przez NSA wyłącznie z przyczyn formalnych. Argumentacja przedstawiona uprzednio w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sygn.. akt II SA/Rz 1422/20) pozostaje w pełni aktualna i zasługuje na ponowne przytoczenie w całości jako uzasadnienie niniejszego rozstrzygnięcia.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się w większości (poz. oznaczonym wyżej nr 1) nietrafne. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji obu instancji środków określonych w art. 145 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji mogłoby bowiem nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (w tym Ordynacji podatkowej). Może też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.
Kontrolowanymi decyzjami nałożono na skarżącą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym za: 1) niezgłoszenie w przepisanym terminie 28 dni zmiany danych w zakresie 11 pojazdów zgłoszonych do licencji; 2) wykonywanie przewozów regularnych specjalnych bez wymaganych zezwoleń na dwóch liniach. Ponieważ suma wszystkich kar wynosiła 24.800 zł, nałożoną karę ograniczono do 15.000 zł. Z rozstrzygnięciami tymi oraz poczynionymi przez organy ustaleniami skarżąca się nie zgodziła. W jej przekonaniu organy błędnie oceniły zgromadzone dowody, a poprzez uchybienia proceduralne wadliwie sporządziły decyzję i jej uzasadnienie, która jest przez to jest dla niej nieczytelna. Podniosła, że odnośnie 3 pojazdów nie było podstawy nałożenia na nią kary za niezgłoszenie zmiany danych, ponieważ w czasie kontroli nie upłynął jeszcze termin do wykonania tego obowiązku.
W ocenie Sądu kontrolowane decyzje okazały się zgodne z prawem, choć organy nie ustrzegły się jednego z zarzucanych w skardze uchybień, ale ostatecznie okazało się, że naruszenie przepisów prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd uznał rację skarżącej, że nie było podstaw do wymierzenia jej kar za niezgłoszenie zmiany danych odnośnie 3 wymienionych w skardze pojazdów, ponieważ miała jeszcze czas, w którym mogła tej czynności dokonać w zachowaniem terminu ustawowego. Niemniej, sytuacja ta nie miała wpływu na końcowy wymiar pary, ponieważ suma kar wyniosłaby wówczas nie 24.800 zł, lecz 22.400 zł, przez co nałożona na nią kara i tak podlegałaby ograniczeniu do kwoty 15.000 zł, o jakiej mowa w art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., a więc kwoty objętej kontrolowanymi decyzjami.
Niezgłoszenie zmiany danych właściwemu organowi stanowi naruszenie przepisów, o jakim mowa w decyzjach. Skarżąca, jako podmiot prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego, powinna być świadoma obowiązków wynikających w szczególności z u.t.d., w tym określonych w przepisach art. 14 u.t.d. Na ich podstawie przewoźnik drogowy ma obowiązek, w terminie do 28 dni, zgłosić organowi który udzielił zezwolenia m.in. zmiany danych, o których mowa w art. 7a. Ponieważ po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przedsiębiorca przewoźnik obowiązany jest przedłożyć organowi wykaz pojazdów (którymi dysponuje na potrzeby prowadzonej działalności i dla których wystąpił o wydanie określonej liczby wypisów z zezwolenia - por. art. 7a ust. 2 pkt 6 i 8 u.t.d.), zmiana w stanie posiadanych pojazdów powinna być zgłoszona właściwemu organowi. Są to bowiem informacje, o jakich mowa w przepisach art. 7a u.t.d. Niedopełnienie takiego obowiązku informacyjnego jest sankcjonowane karą administracyjną, określoną w załączniku nr 3 do u.t.d. W tabeli zawierającej wykaz naruszeń, w lp. 1.5 podano, że karę w kwocie 800 zł nakłada się za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę. W świetle poczynionych ustaleń kara taka powinna być nałożona za niezgłoszenie 8 zmian danych, co łącznie powinno wynieść 6.400 zł. Nakładając na przewoźnika karę 8.800 zł organ inspekcji transportu drogowego naruszył przepisy prawa materialnego, o jakich mowa wyżej, ale w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w kontekście końcowego wyniku kontroli zaskarżonych decyzji, naruszenie to, choć poważne, nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie wpłynęło bowiem na ostateczny wymiar nałożonej na skarżącą kary.
Natomiast jeżeli chodzi o pozostały zakres rozstrzygnięcia kontrolowanych decyzji Sąd nie stwierdził zarzucanych uchybień natury proceduralnej. Ustalenia faktyczne w kontekście kar na wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia oparto zarówno na dokumentach urzędowych (decyzjach) i dokumentach prywatnych zabezpieczonych podczas kontroli. Zgromadzone dowody oceniono zgodnie zasadą swobodnej oceny dowodów, o jakiej mowa w art. 80 k.p.a. Przedstawiona przez organy argumentacja jest spójna, logiczna, znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Na jego podstawie, w tym harmonogramów czasu pracy, można i należało przyjąć, że pracownicy skarżącej, a przez to ona sama, realizowała przewozy drogowe na dwóch liniach, bez wymaganych zezwoleń. Posiadane zezwolenia nr [...] i nr [....] wygasły odpowiednio 26 listopada 2018 r. oraz 12 listopada 2018 r. Ponieważ wobec skarżącej wydano decyzje na skutek wyników kontroli drogowych, podczas których stwierdzono wykonywanie przewozów drogowym bez zezwoleń na obu liniach w dniu 29 listopada 2018 r., nie ulega wątpliwości, że co najmniej w tej dacie wykonywane były przewozy bez zezwolenia. Nałożenie na nią drugiej kary za to samo przewinienie tylko z tej przyczyny, że obecnie kontrolę przeprowadzono w siedzibie przedsiębiorcy, byłoby niedopuszczalne, ale nie tego dotyczyło rozstrzygnięcie decyzji. Na podstawie wyników kontroli stwierdzono bowiem, że na obu liniach przewozy bez zezwolenia wykonywano także w innych dniach, czym uchybiono dyspozycji art. 18 u.t.d. Wobec takich ustaleń organy zasadnie nałożyły na przewoźnika kolejne kary, ponieważ stwierdzone naruszenia nie pokrywały się z tym, jakie stwierdzono dniu 29 listopada 2018 r. podczas kontroli drogowej. Ustaleń tych dokonano na podstawie "harmonogramów czasu pracy kierowców na linii regularnej do 50 km", dokumentu o nazwie "Równoważny system czasu pracy", wygasłych zezwoleń i decyzji o nałożeniu na przewoźnika kar na naruszenia z 29 listopada 2018 r. Dowody te odnosiły się do obu linii objętych ww. wygasłymi zezwoleniami i odnośnie zatrudnianych w analizowanym czasie kierowców oraz treści protokołów z kontroli. Sąd ocenił te ustalenia jako prawidłowe zauważając, że ich podważenie przez przedsiębiorcę transportowego, jeżeli nie miałyby miejsca, nie powinno nastręczyć skarżącej wielu trudności. Wykonywany rodzaj działalności wymagał używania pojazdów mechanicznych (w tym ponoszenia wydatków np. na paliwo, a sprzedaż biletów powinna być realizowana przy użyciu kasy fiskalnej), które musiały być obsługiwane przez kierowców (świadczących pracę, a nie będących w przestoju, ewentualnie - przy uwzględnieniu art. 92a ust. 6 u.t.d. – przy pomocy osób niezatrudnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujących osobiście przewozy drogowe na jego rzecz). Kontrdowodów przeciw ustaleniom organów w tym zakresie jednak nie przedstawiono. Nie można było natomiast wyłącznie oczekiwać, że bliżej nieokreślonych dowodów ma poszukiwać organ, aby podważyć dokonane przez siebie ustalenia.
W tabeli zawierającej wykaz naruszeń, w lp. 2.1.1 podano, że karę w wysokości 8.000 zł nakłada się za wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia. Kara ta przewidziana została za każdy stwierdzony fakt wykonywania przewozu bez zezwolenia. Kontrola decyzji wymagała jednak uwzględnienia przez Sąd dyspozycji art. 134 § 2 p.p.s.a. i niemożności wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącej. Ponadto wymiar kary pieniężnej ograniczał przepis art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. Dlatego pomimo ustalenia przez organ, że przewozy wykonywano także w innych dniach, za prawidłowe należało uznać, że nałożenie po jednej karze w wymiarze 8.000 zł za wykonywanie przewozów na każdej z dwóch linii było prawidłowe.
Okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika powinny być wykazane przez przewoźnika. Niezgłoszenie zmiany danych właściwemu organowi obciąża wyłącznie przewoźnika drogowego, podobnie jak wykonywanie przewozów bez wymaganych zezwoleń. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, aby w szczególności to drugie naruszenie odbyło się poza jej wiedzą i nie miała na nie wpływu i nie mogła przewidzieć wykonania przez zatrudnianych kierowców przewozu na określonych trasach w dniach następujących po wygaśnięciu posiadanych zezwoleń. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. Za takie nie można uznać sytuacji, w której przewoźnik drogowy nie wyposaża kierowców w niezbędne i aktualne dokumenty, a kierowcy dokumentów takich nie weryfikują. Kwestia sprawowania nadzoru nad kierowcami i zapewnienie odpowiedniej dyscypliny pracy nie miała jednak w okolicznościach sprawy istotnego znaczenia, ponieważ przypisane skarżącej naruszenia nie dotyczyły tych zagadnień i nie były z nimi związane. Dotyczyły zaniechania wystąpienia przez samego przewoźnika drogowego o nowe zezwolenia oraz zgłoszenia zmiany danych odnośnie posiadanego taboru. Od dnia ujawnienia powyższych naruszeń nie upłynął też okres 2 lat, o jakim mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. (kontrola trwała od 23 września do 18 listopada 2019 r., podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została 14 stycznia 2020 r.).
Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło