II SA/Rz 44/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-06-11

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego może sprostować oczywisty błąd pisarski w akcie urodzenia polegający na błędnej pisowni nazwiska, jeśli ustalenie prawidłowej pisowni wymaga postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego może sprostować jedynie oczywisty błąd pisarski w akcie stanu cywilnego, który nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego. Jeśli ustalenie prawidłowej treści aktu wymaga postępowania dowodowego i dokonania ustaleń faktycznych, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, ponieważ akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Skarżąca E.G. wniosła o sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego w swoim akcie urodzenia, domagając się zmiany zapisu nazwiska z "J." na "J.". Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił sprostowania, wskazując na brak możliwości ustalenia oczywistości błędu bez postępowania dowodowego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne zastosowanie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistego błędu pisarskiego -skargę oddala- Wnioskiem z dnia 4 września 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 września 2014 r. E.G. zwróciła się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. o sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego w jej akcie urodzenia nr [...] USC S. dotyczącego E.J. urodzonej dnia [...] kwietnia 1935 r. w S., córki T. i M. J. Wnioskodawczyni podała, że w akcie tym błędnie zapisano nazwisko "J." zamiast "J.". Na dowód powyższego przedłożyła kserokopię odpisu aktu małżeństwa M.J. i M. J. z domu B., zawartego w B. [...] września 1899 r. (nr aktu małżeństwa [...] USC B.) Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w R., działając na podstawie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 4, art. 28, art. 31 i art. 33 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm. - dalej zwanej "ustawą") odmówił dokonania sprostowania aktu z nazwiska J. na J. w akcie urodzenia nr [...] USC S. dotyczącego E.J., urodzonej [...].04.1935 r. w S., córki T. i M.J. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w roku 1896 urodziła się M.J. córka M.J. i M.J., którzy zawarli związek małżeński w B. w roku 1899 (trzy lata po urodzeniu dziecka). Z aktu małżeństwa Nr [...] USC B. wynika, że w roku 1899 w związek małżeński z M.J. wstępowała M.B. – nazwisko rodowe B. Z powyższego wynika wniosek, że w dacie urodzenia M. (rok 1896 r. – dziecko przedmałżeńskie) brak jest możliwości określenia nazwiska dziecka (akt nie został sporządzony). Matka dziecka dopiero trzy lata później wstępując w związek małżeński z M.J. przyjęła nazwisko J. Wobec powyższego organ uznał, że nie posiadając dokumentów zbiorczych, stanowiących podstawę sporządzenia aktu nie może dokonać sprostowania aktu urodzenia posiłkując się zewnętrznymi materiałami pośrednimi. Wyjaśnił, że kompetencje Kierownika USC, w świetle art. 28 ustawy odnoszą się do analizy dokumentacji zbiorczej aktu oraz aktów poprzedzających sporządzenie aktu, będącego przedmiotem sprostowania. Oczywistość o jakiej mowa w art. 28 ustawy polega na tym, że okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Końcowo powołując się na art. 4, art. 31 w zw. z art. 33 ustawy organ wskazał na kompetencje sądu do sprostowania aktu w postępowaniu nieprocesowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E.G. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 104 § 2 w zw. z art. 76 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. Jej zdaniem organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, nie poinformował jej o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na sprostowanie pisowni jej nazwiska, nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Nadto nie uwzględnił decyzji odtwarzającej treść aktu urodzenia M.J., która to stanowi dokument urzędowy. Na podstawie tej decyzji organ winien uznać za udowodnione urodzenie w 1896 r. M.J. W jej ocenie bez znaczenia jest fakt czy była ona dzieckiem ślubnym czy nie oraz w którym roku zawarty został związek małżeński. Istotna jest pisownia nazwiska "J." przez "rz". Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 4, art. 8 ust. 4 i art. 28 ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 28 ustawy w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Poza sprawami określonymi w art. 28 ustawy, dla których właściwa jest droga postępowania administracyjnego, w pozostałych sprawach, w myśl art. 33 tej ustawy orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym. Wojewoda podał, że art. 28 ustawy przewiduje możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie postępowania administracyjnego jedynie wówczas, gdy dotyczy oczywistego błędu pisarskiego. Oczywistość tego błędu winna nie budzić wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Oczywisty błąd pisarski to taka niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności (osoba zgłaszająca dane i kierownik USC) wykazali należytą staranność. To przeoczenie, że coś źle odczytano, pominięto, wpisano w niewłaściwej rubryce, przeinaczono. Nadto dostosowanie treści aktu stanu cywilnego stwierdzającego zdarzenie niezgodne z prawdą do stanu rzeczywistego może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowym. Organ wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że akt urodzenia E.G.nr [...] znajduje się w USC w S. Zauważono, że w 1935 r. prowadzono wyznaniową rejestrację zdarzeń, tym samym brak jest dokumentów przedłożonych do rejestracji urodzenia E.G. i brak jest możliwości zbadania czy uczestnicy czynności wykazali się niestarannością przy sporządzaniu aktu. Skoro brak jest dokumentów (będących w dyspozycji organu w dniu sporządzenia aktu) potwierdzających popełnienie "oczywistego błędu" zatem brak jest możliwości sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie art. 28 ustawy. Zdaniem Wojewody organ I instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania E.G. i sprostowania jej aktu urodzenia. Taka ingerencja w treść aktu stanu cywilnego wykraczałaby poza zakres sprostowania oczywistego błędu pisarskiego. Sprostowanie na podstawie art. 28 ustawy nie może prowadzić do merytorycznej zmiany aktu. Końcowo zwrócono uwagę na szersze kompetencje sądu powszechnego do ingerencji w treść aktu stanu cywilnego. Jako bezzasadny Wojewoda ocenił zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania. Wyjaśnił, że rolą kierownika USC w przedmiocie sprostowania aktu stanu cywilnego jest weryfikacja dokumentów (wcześniejszych aktów stanu cywilnego) przedstawionych w 1935 r. przy sporządzaniu przedmiotowego aktu. Akt urodzenia odwołującej wpisany jest w księdze wyznaniowej w 1935 r., wobec tego brak jest dokumentów dających możliwość zbadania czy osoba dokonująca wpisu popełniła błąd pisarski, tj. wykazała się niestarannością przy jego sporządzaniu. Końcowo zwrócono uwagę, że działania organu I instancji w przedmiocie przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego zostały negatywnie ocenione przez Wojewodę na wcześniejszym etapie, dotyczącym przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożyła E.G. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie art. 8, art. 77 § 4 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia, że pierwotny wniosek o sprostowanie aktu urodzenia został złożony w wykonaniu zobowiązania jej do przedłożenia poprawionego aktu urodzenia przez Sąd Rejonowego w [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, w sprawie o sygn. [...] oraz brak uwzględnienia, że dysortografia może być przyczyną popełniania błędów ortograficznych. W dalszej części skarżąca zarzuciła brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu (art. 9 i art. 10 K.p.a.), naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia ponownie sprawy przez organ odwoławczy, art. 75 § 1 K.p.a., art. 80 w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, że błąd w pisowni wyrazu to błąd ortograficzny, podlegający sprostowaniu w postępowaniu administracyjnym oraz naruszenie art. 76 i art. 76a, art. 107 § 3 K.p.a. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 28 i art. 31 w zw. z art. 33 poprzez nierozróżnienie dwóch pojęć prawnych, tj. "oczywistego błędu pisarskiego" (art. 28) i "błędnego lub nieścisłego zredagowania aktu stanu cywilnego" (art. 31) a w konsekwencji niesprostowanie w akcie urodzenia pisowni jej nazwiska. E.G. zawnioskowała również o przeprowadzenie przez Sąd, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentów, mianowicie: z kserokopii pisma Domu Dziecka im. [...] w S. z dnia [...].05.2014 r. ([...]) na okoliczność przebywania w ww. domu i dla wykazania pisowni nazwiska "J." przez "rz"; z kserokopii decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] grudnia 2014 odtwarzających treść aktu urodzenia babki skarżącej: M.J. oraz dziadka M.J.; kserokopii postanowienia wydanego przez Sąd Powiatowy w [...] z 4.12.1951 r., sygn. akt [...] oraz kserokopii postanowienia wydanego przez Sąd Grodzki w [...] z dnia 13.10.1947 r., sygn. [...] oba w sprawach opiekuńczych, celem wykazania pisowni nazwiska skarżącej przez "rz". Skarżąca zawnioskowała o zasądzenie kosztów postępowania a na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. o wydanie przez organ odwoławczy decyzji autokontrolnej polegającej na uchyleniu decyzji i sprostowaniu jej aktu urodzenia. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając jednocześnie, że urodziła się w niepełnej rodzinie, miała tylko mamę: M.J., którą w 1942 r. zamordowali Niemcy. W wieku siedmiu lat trafiła do domu dziecka prowadzonego przez siostry zakonne w S. Tam została wpisana jako E.J. i przez cały okres nauki w szkole świadectwa wystawiano jej na nazwisko "J.". Do czasu ubiegania się o wydanie dowodu osobistego nie mała świadomości błędu w pisowni nazwiska. Podała, że powodem zmiany był błąd księdza sporządzającego księgi kościelne. Jej zdaniem nieprawidłowym jest stanowisko Wojewody [...] uznające, że jej akt urodzenia został błędnie lub niewłaściwie zredagowany (art. 31 ustawy). W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem zaskarżenia, a tym samym kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. z dnia [...] października 2014 r. odmawiającą dokonania sprostowania aktu urodzenia nr [...] USC S. sporządzonego na nazwisko E. J., urodzona dnia [...].04.1935 r. w S., córki T.i M.J. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca E.G. domagała się sprostowania wymienionego powyżej aktu urodzenia w ten sposób, aby zamiast nazwiska "J." wpisać nazwisko "J.". Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy nieobowiązującej od dnia 1.03.2015 r., ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264 ze zm.). Zaznaczyć trzeba, że ww. ustawa zastąpiona została nowa ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1741), której to przepisy w sposób znacząco inny regulują instytucję sprostowania aktów stanu cywilnego oraz podziału kompetencji w tym zakresie między kierownikami urzędów stanu cywilnego i sądami powszechnymi. Jednakże powyższa zmiana stanu prawnego nie ma w badanej sprawie znaczenia dla wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji. To data wydania tej decyzji decyduje o jej podstawie prawnej, a tym samym i o podstawie sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonej decyzji. Obowiązujący w dacie orzekania przez organy obu instancji art. 28 ustawy z 29.09.1986 r., a będący podstawą prawną wydanych decyzji, stanowił, że w akcie stanu cywilnego nie można było dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski (art. 28 zdanie 2 ustawy). W myśl zaś art. 4 ustawy, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Wyjaśnić zatem należy, że ustawa z dnia 29.09.1986 r. dopuszczała możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego, ale tylko w trzech przypadkach: 1/ gdy chodzi o sprostowanie oczywistego błędu pisarskiego (art. 28 zdanie drugie) - tzw. "sprostowanie małe", 2/ w razie błędnego lub niewłaściwego zredagowania (art. 31), 3/ w przypadku, gdy akt stanu cywilnego nie zawiera wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone (art. 36) - sui generis sprostowanie. W przypadkach, o których mowa w art. 28 zdanie 2 oraz w art. 36 powołanej ustawy rozstrzyga właściwy kierownik urzędu stanu cywilnego, natomiast w przypadku błędnego lub niewłaściwego zredagowania aktu stanu cywilnego (art. 31) - orzeka właściwy sąd powszechny. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że stosując przepisy rozdziału 4 tej ustawy nie można odrywać się od zasady wyrażonej w cytowanym powyżej art. 4, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Dlatego też, poza sprawami określonymi w art. 28 i w art. 36, w pozostałym zakresie orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r., II OSK 1467/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już powyżej wyjaśniono, zgodnie z art. 28 zd. drugie ustawy kierownik urzędu stanu cywilnego mógł sprostować tylko oczywisty błąd pisarski. Błąd, o którym mowa musiał być zatem oczywisty. Dodatkowo, nie chodziło o każdego rodzaju oczywisty błąd, lecz wyłącznie o błąd pisarski. Dokonując wykładni zwrotu "oczywisty" wyjaśnić należy, że w języku polskim oznacza on, że coś jest bezsporne, pewne, nie budzi wątpliwości. Natomiast "błąd pisarski" to widoczne, wbrew zamierzeniom osoby piszącej jakiś tekst – niewłaściwe użycie wyrazu, przeinaczenie, ewidentnie mylna pisownia, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, błąd w postaci "literówki", błąd ortograficzny lub gramatyczny w sytuacji, gdy szczególne okoliczności nie mogą uzasadniać odstępstwa od zasad gramatycznych lub ortograficznych. Natomiast takie odstępstwa możliwe są w szczególności w pisowni nazwisk. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych oczywistość błędu pisarskiego polega na tym, że okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości w porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Za oczywisty błąd pisarski należy uznać taką niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności (osoba zgłaszająca dane i kierownik urzędu stanu cywilnego) wykazali należytą staranność. W szczególności chodzi tu o przeoczenie, sytuację, że coś źle odczytano, pominięto przy pisaniu, wpisano w niewłaściwej rubryce albo przeinaczono części wyrazu (por. np. wyrok NSA z dnia 18.10.2011 r. sygn. akt II OSK 1467/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16.10.2013 r., sygn. akt II SA/Rz 639/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28.10.2010 r., sygn. akt II SA/Go 646/10, wyrok NSA z dnia 16.10.2014 r., sygn.. akt II OSK 878/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Szczególnego rodzaju błędami pisarskimi są błędy ortograficzne, gramatyczne, zecerskie, jak również błędy maszynowe czy komputerowe, a więc błędy powstałe przy przepisywaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu czcionek. Sprostowaniu podlegać może jedynie omyłka pisarska i to jedynie wówczas, gdy charakteryzuje ją cecha oczywistości. Warunki te stanowią zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania na podstawie art. 28 zdanie 2 P.a.s.c., albowiem sprostowanie nie może prowadzić do jakiejkolwiek merytorycznej zmiany aktu. Reasumując, stwierdzić należy, że ingerencja w treść aktu stanu cywilnego w trybie administracyjnym, na podstawie art. 28 zdanie drugie ustawy, jest możliwa tylko w przypadku oczywistej omyłki pisarskiej, a więc w sytuacji, gdy z prostego zestawienia treści aktu stanu cywilnego i treści dokumentów, będących podstawą sporządzenia takiego aktu wynika bezspornie, że kierownik urzędu stanu cywilnego, sporządzając akt, popełnił błąd pisarski. Natomiast w pozostałych przypadkach, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania ustaleń faktycznych sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, gdyż – zgodnie z art. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego - akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art. 4 ustawy). Tryb administracyjny i tryb sądowy wzajemnie się wykluczają. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji prawidłowo, w obowiązującym w dacie wydania decyzji stanie prawnym, odmówiły sprostowania aktu urodzenia nr [...] USC S., sporządzonego na imię i nazwisko E.J.. Sprostowanie, którego domaga się skarżąca miałoby polegać na wpisaniu nazwiska "J.", tj. na zastąpieniu litery "ż" dwuznakiem "rz". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że akt urodzenia skarżącej wpisany jest w księdze wyznaniowej z 1935 r. W tym okresie prowadzono wyznaniową rejestrację zdarzeń, jak wyjaśniły orzekające w sprawie organy administracji obu instancji, brak jest dokumentów przedłożonych do rejestracji urodzenia E.G., a zatem brak jest dokumentów dających możliwość zbadania czy osoba dokonująca wpisu popełniła błąd pisarski, tj. wykazała się niestarannością przy jego sporządzaniu. Próby wykazania przez skarżącą, że ksiądz sporządzający księgi wyznaniowe był dyslektykiem czy osobą z dysortografią, również nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Rozważania te jako pozaprawne, Sąd nie mógł uwzględnić. Ponadto wyjaśnić należy skarżącej, że indywidualny charakter nazwisk jako takich, wyklucza możliwość stosowania wprost ogólnych zasad ortografii języka polskiego, w tym przy ustalaniu ich pisowni. Zasady te nie są podstawą do prostowania aktów stanu cywilnego. Z zebranych przez organy i przedstawionych przez skarżącą dokumentów nie wynika w sposób oczywisty jaka jest prawidłowa treść jej nazwiska rodowego. Ustalenie prawidłowej treści tego nazwiska wymaga zebrania, porównania i oceny szeregu aktów stanu cywilnego i innych dokumentów (w tym przedłożonych przez samą skarżącą w toku niniejszego postępowania), a zatem przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd powszechny w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 31 ustawy. Brak zatem było podstaw prawnych do prowadzenia takiego postępowania przez organy administracji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 28 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji. Odnosząc się zaś do podnoszonych przez skarżąca zarzutów naruszenia przepisów postepowania, w tym prawidłowości przeprowadzenia przez organu postępowania dowodowego, wskazać należy, że Sąd uznał je za niezasadne. W okolicznościach sprawy, co już wyżej podkreślono, brak było podstaw do prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania dowodowego w celu ustalenia prawidłowego brzmienia nazwiska rodowego E.G. Takie postępowanie, mógł prowadzić jedynie sąd powszechny, w trybie art. 31 ustawy. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło