II SA/Rz 448/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-08-12

Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Piotr Godlewski, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, nakładając karę pieniężną za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, powinien uwzględnić okoliczności takie jak data ujawnienia nowego właściciela w CEPIK oraz fakt, że skarżący sam zgłosił zbycie, przy ocenie wagi naruszenia i możliwości odstąpienia od nałożenia kary?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie rozważył w sposób wystarczający możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Brak analizy wniosku dowodowego dotyczącego daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę i ujawnienia nowego właściciela w CEPIK, a także nieuwzględnienie faktu samodzielnego zgłoszenia zbycia przez skarżącego, stanowiło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na skarżącego za niezawiadomienie w terminie 30 dni o zbyciu pojazdu. Skarżący złożył zawiadomienie z 436-dniowym opóźnieniem. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji nakładającej karę, organ I instancji ponownie nałożył karę w tej samej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze zarzucił m.in. nieuwzględnienie znikomej wagi naruszenia i brak rozważenia odstąpienia od nałożenia kary, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2025 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2025 r. nr SKO.4120/43/2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P.K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 448/25 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi P.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 6 lutego 2025 r. nr SKO.4120/43/2024 dotycząca nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie przez skarżącego obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu. W trakcie postępowania organ ustalił, że 3 czerwca 2022 r. skarżący zawiadomił o zbyciu pojazdu marki [...] nr VIN: [...] nr rej. [...]. Do zawiadomienia została dołączona faktura z 22 lutego 2021 r., z której wynika, że zbycie pojazdu nastąpiło w dniu 22 lutego 2021 r. Decyzją z 31 października 2022 r. nr KM-R.5410/K/1097/2022 Prezydent nałożył na skarżącego, jako byłego właściciela pojazdu, karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm., dalej: P.r.d.) polegającego na niezawiadomieniu w terminie 30 dni Prezydenta o zbyciu ww. pojazdu. Kolegium decyzją z 2 stycznia 2023 r. nr SKO.4120/178/2022 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z 31 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 października 2023 r. II SA/Rz 756/23 uchylił decyzję Kolegium z 2 stycznia 2023 r. oraz decyzję Prezydenta z 31 października 2022 r., wskazując, że organ przed nałożeniem kary nie dopełnił obowiązku zawiadomienia o stwierdzonym uchybieniu terminu i nie wyznaczył wnioskodawcy 30 - dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do powiadomienia właściwego starosty o dokonaniu zbycia pojazdu, do czego był zobowiązany przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095, dalej: ustawa COVlD-19). Postanowieniem z 12 lutego 2024 r. nr KM-R.5410/K/1097/2022KO Prezydent po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 7 lutego 2024 r., odmówił przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z 2 grudnia 2024 r. nr SKO.4120/54/2024. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent decyzją z 10 stycznia 2025 r. nr KM-R.5410/K/1097/2022KO ponownie nałożył na P.K. karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., polegającego na niezawiadomieniu w terminie 30 dni o zbyciu pojazdu. Czynności tej dokonano z 436 – dniowym opóźnieniem. W odwołaniu P.K. nie zgodził się z zapadłym rozstrzygnięciem, zarzucając m.in. nieuwzględnienie zaistnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej wynikających z art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a., w szczególności z uwagi na fakt, że waga naruszenia była znikoma, gdyż niezawiadomienie nie spowodowało negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych a odwołujący zaprzestał naruszania prawa. Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z 6 lutego 2025 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r., poz. 1394, dalej: ustawa zmieniająca) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych o których mowa wart. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W myśl art. 140mb pkt 2 P.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1, nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Kary pieniężne w sprawach określonych w art. 140m-140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej przez starostę (art. 140n ust. 1 i ust. 2a P.r.d.). 30-dniowy termin na zawiadomienie organu o zbyciu pojazdu przez skarżącego upływał 24 marca 2021 r., natomiast zawiadomienie zostało złożone dopiero 3 czerwca 2022 r., czyli po 436 dniach. Strona nie wykazała, że w tym czasie istniały jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające dokonanie zgłoszenia – tym bardziej, że nie wymagało ono osobistej obecności w urzędzie i mogło zostać zrealizowane elektronicznie. Tak znaczne opóźnienie nie może być uznane za naruszenie o znikomej wadze. Orzecznictwo dopuszcza taką kwalifikację naruszenia wyłącznie w przypadku krótkich, kilku- lub kilkunastodniowych opóźnień, jeśli towarzyszą im okoliczności łagodzące – czego w tej sprawie zabrakło. Słusznie zatem organ I instancji uznał, że nie było podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., który umożliwia odstąpienie od wymierzenia kary. Prawidłowo również organ I instancji oparł wymiar kary na przesłankach określonych w art. 140n ust. 4 ustawy – a nie na ogólnych zasadach z art. 189d k.p.a., które nie mają zastosowania jeśli szczegółowe przesłanki zostały uregulowane w przepisach odrębnych. Przy ustalaniu wysokości kary organ wziął pod uwagę m.in. skalę naruszenia (436 dni opóźnienia), a także powtarzalność – ponieważ w analizowanym okresie strona dopuściła się kilkunastu podobnych naruszeń. Bez znaczenia pozostaje fakt, że po 3 czerwca 2022 r. naruszenia ustały. Brak uzyskania korzyści majątkowej z tytułu opóźnienia nie miał w sprawie decydującego znaczenia – pozostałe przesłanki przemawiały za utrzymaniem kary w ustalonej wysokości. Organ I instancji słusznie zauważył również, że obowiązek zawiadomienia ciąży zarówno na zbywcy jak i na nabywcy pojazdu – i działania jednej ze stron nie wpływają na ocenę wypełnienia obowiązku przez drugą. Tym samym fakt, kiedy nabywca pojazdu zrealizował swój obowiązek, nie ma wpływu na ocenę uchybienia po stronie zbywcy. P.K. (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) we wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na decyzję Kolegium z 6 lutego 2025 r. zarzucił: 1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez Kolegium decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z 10 stycznia 2025 r. w sytuacji, gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez organ I instancji, że w okolicznościach sprawy naruszenie prawa przez skarżącego nie miało znikomej wagi, mimo że: a) organ I instancji oceniając wagę naruszenia prawa przez skarżącego nie uwzględnił kryteriów wg których należy oceniać stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w szczególności nie zweryfikował, czy i w jaki sposób opóźnienie skarżącego w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. mogło rzeczywiście spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych przepisami tej ustawy, b) w toku postępowania organ I instancji w ogóle nie zweryfikował, w jakiej dacie doszło w istocie do zaktualizowania danych odnośnie osoby właściciela pojazdu w CEPiK, mimo że to zachowanie referencyjności danych w CEPiK podnoszone było przez organ I instancji jako ratio legis wprowadzenia sankcji za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie przewidzianym w art. 78 ust. 2 pkt. 1 P.r.d., c) postępowanie dowodowe potwierdziło, że skarżący zaprzestał naruszania prawa (samodzielnie, przed wszczęciem stosownych postępowań administracyjnych, zawiadomił 3 czerwca 2022 r. organ o zbyciu zarówno pojazdu objętego postępowaniem jak i innych pojazdów, i co istotne, po 3 czerwca 2022 r. nie uchybiał obowiązkowi o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt. 1 P.r.d.), 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez Kolegium decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z 10 stycznia 2025 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1000 zł z tytułu niewykonania obowiązku zawiadomienia Prezydenta w terminie 30 dni o zbyciu pojazdu, w sytuacji, gdy decyzja Prezydenta wydana została z naruszeniem art. 140n ust. 4 P.r.d. oraz art. 189d k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie przyjęcia przez organ I instancji, że w okolicznościach sprawy zakres naruszenia prawa jest znaczy, gdyż uchybienie terminowi w jakim powinno zostać dokonane zgłoszenie - o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. - wynosiło 436 dni, a ponadto dopuścił się go profesjonalny uczestnik obrotu handlowego zajmujący się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z), którego w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje uchybienia terminowemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu, oraz w następstwie nieuwzględnienia przez organ I instancji przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d k.p.a. i ograniczenia się wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d. w sytuacji, gdy zakresu naruszenia prawa o którym mowa w tym przepisie nie można - wbrew temu, co zrobił organ I instancji - sprowadzać wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia, a nadto wymierzając karę pieniężną o której mowa w art. 140mb P.r.d. organ powinien zastosować także regulacje przewidziane dziale IV a k.p.a., w tym art. 189d k.p.a., co wprost wynika z brzmienia art. 140n ust. 6 P.r.d. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.); 3) naruszenie art. 136 § 1 i 2 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez organ II instancji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, którego celem było uzupełnienie materiału dowodowego o informacje odnośnie: 1) daty w jakiej A.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] zgłosił nabycie pojazdu objętego postępowaniem, 2) daty w jakiej przerejestrowano w/w pojazd z P.K. na ww. nabywcę, 3) terminu w jakim dane ww. nabywcy pojazdu wprowadzone zostały do CEPIK jako dane właściciela w/w pojazdu, które to okoliczności uznane zostały przez organ II instancji za okoliczności nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i zmierzające jedynie do przedłużenia postępowania, mimo że przeprowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego w przedmiotowym w zakresie zmierzało do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tzn. ustalenia, czy doszło do zaewidencjonowania w CEPIK zmiany właściciela i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd, która to okoliczność powinna być brana pod uwagę przy ocenie zakresu naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt. 1) P.r.d.; 4) naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez organ II instancji, że oceniając wagę naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome czy nieznikome, należy brać pod uwagę przede wszystkim okres zwłoki w wykonaniu obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, przyjmując przy tym, że maksymalnie kilkudniowe uchybienie ustawowemu terminowi do dokonania zgłoszenia mogłoby być uznane - przy wystąpieniu dodatkowych okoliczności usprawiedliwiających - za znikome naruszenie prawa, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ II instancji, że o znikomym charakterze naruszenia w sprawie nie świadczy okres zwłoki w dokonaniu zgłoszenia wynoszący 436 dni, w sytuacji, gdy rozstrzygając, czy naruszenie obowiązku ciążącego na stronie można na podstawie okoliczności faktycznych sprawy uznać za czyn stanowiący naruszenie prawa w stopniu znikomym, czy nieznikomym należy przede wszystkim weryfikować skutki naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa oraz odwoływać się do sposobu weryfikacji tego stopnia naruszenia prawa wypracowanego w prawie karnym, co oznacza że wyznacznikiem dla dokonania oceny znikomego naruszenia prawa powinny być okoliczności uwzględniające: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia; 5) naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez organ II instancji przy ocenie wagi naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome czy nieznikome, że nie ma znaczenia okoliczność w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu a nie jego zbywcę), w sytuacji gdy od momentu ujawnienia w CEPiK zmiany osoby właściciela zbywanego pojazdu, choćby na skutek zgłoszenia dokonanego przez nabywcę pojazdu a nie jego zbywcę, dane zawarte w CEPiK są aktualne, w związku z czym nie ma zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa, a nadto osiągnięte zostają cele ustawodawcy do których odwołuje się organ II instancji, tj. gromadzenie danych o pojeździe obrazujących pełny i aktualny stan rzeczy dotyczący własności pojazdów, oraz gromadzenie aktualnych danych o pojazdach pozwalające na kontrole legalności ich użytkowania i obrotu; 6) naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez organ II instancji uwzględnienia przy ocenienie wagi naruszenia prawa, tj. czy jest ono znikome czy nieznikome, tego, że niezwłocznie po powzięciu wiedzy o uchybieniu obowiązkowi 3 czerwca 2022 r. skarżący "dobrowolnie" uczynił zadość obowiązkowi zawiadomienia o zbyciu kilkunastu, tj. 18 pojazdów, oraz że w ustawowym terminie zawiadamiał właściwy organ o zbyciu lub nabyciu pojazdów które zbywane lub nabywane były po 3 czerwca 2022 r., co świadczy o tym, że skarżący nie lekceważył prawa i nie powtarzał zachowań, które naruszają obowiązek przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt. 1 P.r.d..; 7) naruszenie art. 189d k.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie przyjęcia przez organ II instancji, że przy wymierzaniu kary pieniężnej o której mowa w art. 140mb pkt 2 P.r.d., jak również przy ocenie czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" nie znajdują zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d k.p.a., w sytuacji, gdy regulacje przewidziane dziale IV a k.p.a., w tym dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w art. 189d k.p.a., należy uwzględniać przy wymierzaniu kary pieniężnej o której mowa w art. 140mb pkt 2 P.r.d., jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", co wprost wynika ze znowelizowanego art. 140n ust. 6 P.r.d. obowiązującego od 1 lipca 2023 r., który zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją administracyjną (por. art. 76 ust. 1 w/w ustawy z dnia 14 kwietnia 2003 r.), a zatem nieuzasadnionym jest ograniczanie się przez organy administracji publicznej, w tym organ II instancji, wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d.; 8) naruszenie art. 140n ust. 4 P.r.d., do którego to naruszenia doszło w następstwie sprowadzenia zakresu naruszenia o którym mowa w tym przepisie wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia, w sytuacji, gdy zakresu naruszenia prawa o którym mowa w art. 140n ust. 4 P.r.d. nie można - wbrew temu, co zrobił organ II instancji - sprowadzać wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia; 9) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, do którego to naruszenia doszło wskutek uchybienia przez organ II instancji obowiązkowi należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego, naruszenia przez organ II instancji obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz wskutek prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady przekonywania stron o zasadności przesłanek którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w szczególności w następstwie: a) niewyjaśnienia, czy i jakie dobra prawnie chronione zostały faktycznie naruszone wskutek uchybienia przez skarżącego terminowi z art. 78 ust. 2 pkt. 1 P.r.d., mimo że w odwołaniu od decyzji Prezydenta z 10 stycznia 2025 r. skarżący podnosił, iż przy ocenie czy doszło w ogóle do naruszenia dóbr prawnie chronionych i czy naruszenie faktycznie wywołało negatywne skutki niezbędnym było zweryfikowanie, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK (w tym w związku ze zgłoszeniem dokonanym przez nabywcę pojazdu), gdyż od tej daty zawarte w CEPiK dane odnośnie osoby właściciela zbywanego pojazdu były aktualne i nie było zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa, a to do celu jakim jest gromadzenie aktualnych danych o pojazdach pozwalających na kontrolę legalności ich użytkowania i obrotu, do czego odwołał się organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji; b) niezestawienia opóźnienia skarżącego w zgłoszeniu zbycia pojazdu i ewentualnych negatywnych skutków uchybienia obowiązkowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt. 1 P.r.d. z czasem reakcji organu I instancji na naruszenie przez skarżącego wynikającego z tego przepisu obowiązku, w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, że postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w art. 140mb pkt. 2 P.r.d. wszczęte zostało dopiero 26 września 2022 r., a więc po blisko 4 (czterech) miesiącach od otrzymania przez organ zawiadomienia o zbyciu pojazdu (3 czerwca 2022 r.) i po 19 (dziewiętnastu) miesiącach od zbycia pojazdu (22 lutego 2021 r.), co w ocenie skarżącego powinno prowadzić do rozważenia przez organ sensu zaniechania nakładania kary po tak długim czasie od dokonania samodzielnego zgłoszenia; 10) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w skutek nieprowadzenia ustaleń odnośnie innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 P.r.d. okoliczności przemawiających za dalej idącym miarkowaniem kary, w szczególności nieuwzględnienie przy ocenie czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", jak również przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d k.p.a., mimo że w znowelizowanym art.140n ust. 6 P.r.d. obowiązującym od 1 lipca 2023 r., który zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją administracyjną (por. art. 76 ust. 1 w/w ustawy z 14 kwietnia 2003 r.) ustawodawca wprost wskazał, że w sprawach nakładania kar pieniężnych o których mowa w art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w P.r.d. należy odpowiednio stosować przepisy działu IVa k.p.a., a więc także art. 189d k.p.a.; 11) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., do którego to naruszenia doszło w wyniku naruszenia przez organ II instancji bezwzględnego obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, w szczególności: a) zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji, do którego to naruszenia doszło w następstwie dokonania przez organ I instancji rozróżnienia podmiotowego którego nie czyni ustawodawca i w konsekwencji przyjęcia, że skarżącego jako profesjonalnego uczestnika obrotu handlowego zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z) w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań których skutkiem jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej, w tym za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., a która to okoliczność miała wpływ na wysokość nałożonej kary; b) zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. w następstwie przyjęcia przez organ I instancji, że skarżący nie zaprzestał naruszenia prawa, gdyż "(...) jest to 17 naruszenie przepisu przez stronę’’ w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy o niezaprzestaniu naruszenia prawa można byłoby mówić wyłącznie wówczas, gdyby także zawiadomienia o zbyciu pojazdów sprzedawanych przez skarżącego po 3 czerwca 2022 r. następowały z uchybieniem terminowi o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., która to okoliczność nie tylko że nie została wykazana przez organ I instancji ale i nie miała miejsca (zgłoszenia o zbyciu pojazdów sprzedawanych po 3 czerwca 2022 r. dokonywane były przez skarżącego w terminie). Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej przez skarżącego opłaty skarbowej za złożenie do akt dokumentu pełnomocnictwa oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W razie niezasadności skargi Sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium z 6 lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z 10 stycznia 2025 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w maksymalnej ustawowej wysokości 1000 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, które nastąpiło 22 lutego 2021 r. Skarga okazała się zasadna. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy P.r.d., a dokładnie art. 78 ust. 2 pkt 1 tej ustawy nakładający na właściciela zarejestrowanego pojazdu obowiązek zawiadomienia starosty w terminie nieprzekraczającym 30 dni o jego nabyciu lub zbyciu. Termin ten wydłużono do 180 dni na mocy art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia ogłoszenia ustawy COVID-19 do dnia 31 grudnia 2020 r., ale w rozpoznawanej sprawie nie miał on zastosowania. Sankcję w postaci kary pieniężną w wysokości od 200 do 1000 zł (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2023 r.) za naruszenie tego obowiązku określa art. 140mb pkt 2 P.r.d. Kary pieniężne w sprawach określonych w art. 140m-140mb są nakładane w drodze decyzji administracyjnej przez starostę (art. 140n ust. 1 i ust 2a P.r.d.). Zgodnie z art. 140mb pkt 6 P.r.d. w brzmieniu nadanym od 1 stycznia 2024 r. na podstawie art. 2 pkt 9 ustawy zmieniającej, kara z tytułu niezawiadomienia o zbyciu pojazdu wynosi 250 zł. W rozpatrywanej sprawie (wszczętej i niezakończonej przed dniem 1 stycznia 2024 r.) na podstawie art. 16 ustawy zmieniającej zastosowanie będzie miał art. 140 mb w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei, w myśl art. 31i ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19, art. 140mb P.r.d. stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w art. 31i ust. 1 pkt 1 tej ustawy (180 dni). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy" (art. 140n ust. 4 P.r.d.). Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu określa art. 189f § 1 k.p.a. Zgodnie z jego treścią, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (art. 189f § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej, w przypadkach o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (art. 189f § 3 k.p.a.). Z kolei, zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, przedawnienia, których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3 ). Z zaakceptowanych przez Kolegium ustaleń organu I instancji wynika, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej organ ten oparł się na przesłankach wymiaru kary określonych w art. 140n ust. 4 P.r.d. Z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów działu IVa kpa w tym zakresie nie stosuje się. Zatem, skoro art. 140n ust. 4 P.r.d. samodzielnie reguluje przesłanki wymiaru przedmiotowej kary, to w tym zakresie nie znajdą zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d k.p.a. Powyższa wykładnia nie wyklucza przy tym ewentualnego zastosowania przy nakładaniu i wymierzaniu kary innych regulacji przewidzianych w dziale IV a kpa, o ile regulacji takich nie przewidują przepisy odrębne, jak np. instytucji odstąpienia od nałożenia kary. Również to stanowisko Sąd stanowisko akceptuje. Kolegium zaaprobowało maksymalną możliwą karę pieniężną w kwocie 1 000 zł nałożoną przez organ I instancji (nie tylko w tej jednej sprawie), wysokość której unormowano w art. 140 mb pkt 2 P.r.d. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. SKO wskazało, że Organ I instancji czytelnie wskazał w uzasadnieniu, że ustalając wysokość kary, wziął pod uwagę, zgodnie z art. 140n ust. 4 P.r.d., zakres naruszenia, podkreślając, że odwołujący był w opóźnieniu aż 436 dni, oraz powtarzalność naruszeń. Z akt niewątpliwie wynika bowiem, że przedmiotowe naruszenie było kolejnym i jednym z wielu, których dopuścił się skarżący w analizowanym okresie. Z uzasadnienia wynika również, że organ I instancji ustalając wysokość kary miał też na uwadze przesłankę korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia ustawy, jednakże pomimo braku takiej korzyści po stronie skarżącego pozostałe przesłanki przemawiały w wystarczającym stopniu za ustaleniem kary w przyjętej przez organ I instancji wysokości. Do takiej oceny organ I instancji był - w świetle art. 140n ust. 4 ustawy - w pełni uprawniony, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie ocenę organu I instancji. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu decyzji Kolegium zabrakło jednak rozważenia, czy wobec skarżącego, który jakkolwiek z opóźnieniem, ale wykonał ciążący na nim obowiązek i który jest stroną w kilkunastu analogicznych sprawach, konieczne było dla osiągniecia celów tejże kary nałożenie jej w maksymalnej wysokości. Zdaniem Sądu okoliczności te mieszczą się w pojęciu "zakresu naruszeń" o których mowa w art. 140n ust. 4 P.r.d., jako wskazówek dla ewentualnego wymierzenia kary w niższej wysokości. Takie stanowisko uzasadnia ponadto okoliczność, że w stanie prawnym obowiązującym po 1 stycznia 2024 r., chociaż nie mającym zastosowania w tej sprawie, kara za omawiany delikt wynosi 250 zł, a więc ustalona jest w sposób sztywny na poziomie niższej kwoty uprzednio obowiązujących widełek od 200 zł do 1000 zł. Sąd nie neguje uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w zakresie wysokości kary pieniężnej w tej sprawie, ale brak uwzględnienia wskazanych wyżej okoliczności przesądza o naruszeniu art. 140 mb pkt 2 P.r.d., co przełożyło się na wynik sprawy. Niezależnie od naruszenia wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego, Sąd dopatrzył się w działaniach Kolegium naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że pismem z 17 grudnia 2024 r. Prezydent zawiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego oraz złożenia wniosku o jego uzupełnienie w trybie art. 10 § 1 kpa. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi 2 stycznia 2025 r. Skarżący w trakcie biegu 7 – dniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego złożył wniosek o jego uzupełnienie poprzez pozyskanie informacji co do daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz terminu wprowadzenia do CEPIK danych nowego właściciela objętego postępowaniem pojazdu. Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. Prezydent odmówił uzupełnienia materiału dowodowego o informacje objęte wnioskiem. W ocenie Sądu nieuwzględnienie wskazanego wyżej wniosku dowodowego miało wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczył on ustalenia okoliczności które stanowią jedno z kryteriów oceny co do znikomej wagi naruszenia prawa, jako jednej z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie zacytowanego wyżej art 189f § 1 pkt 1 k.p.a., w sytuacji, gdy strona zaprzestała naruszania. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2022 r. II GSK 376/22 (CBOSA), że fakt, iż dany podmiot dokonuje profesjonalnego obrotu jest argumentem niewystarczającym za odmową zastosowania art. 189f § 1 k.p.a., zaś przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez zbywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu. Ponadto nie każde naruszenie obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. skutkuje obowiązkiem wymierzenia przez organ kary administracyjnej. Znikomości wagi naruszenia o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie można postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu niezawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, ale skutków jakie to naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. Wskazuje na to wyraźnie dalszy człon art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. uzależniający odstąpienie od jego skutków, do którym należy potwierdzenie faktu usunięcia naruszenia prawa. Zatem informacje, które były przedmiotem wniosku dowodowego skarżącego miały istotne znacznie dla wyniku postępowania. Skarżący zmierzał do wykazania w jakiej dacie nabywca zgłosił nabycie zakupionego od niego pojazdu oraz w jakiej dacie doszło do ujawnienia danych nowego właściciela w bazie CEPIK. Skarżący zmierzał więc do wykazania, czy w sprawie doszło do naruszenia w obszarze dóbr prawem chronionych, które dotyczy zachowania aktualności bazy CEPIK w celu ochrony legalnego obrotu pojazdami. Oddalenie tego wniosku dowodowego doprowadziło do naruszenia zasad dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy I i II instancji oceniając, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia do wymierzenia kary, jak również w jakiej wysokości należy wymierzyć karę pieniężną w ramach dyrektyw kary wymienionych w art. 140n ust. 4 P.r.d. w zw. z art. 16 ustawy zmieniającej, wzięły pod uwagę wielkość przekroczenia terminu do zawiadomienia oraz powtarzalność naruszeń. Nie oceniły natomiast takich kryteriów, jak rzeczywiste zagrożenie dla dobra prawnie chronionego rozumianego jako zapewnienie aktualności bazy CEPIK w celu zachowania legalności obrotu pojazdami oraz zachowania skarżącego po powzięciu informacji o naruszeniu prawa. W tym kontekście wskazać należy po pierwsze, że informacja o dacie ujawnienia w bazie CEPIK nowego właściciela pojazdu na skutek zawiadomienia przez nabywcę ma istotne znaczenie dla oceny, czy doszło do rzeczywistego zagrożenia dla dobra prawnie chronionego. Po drugie znaczenie ma okoliczność, że skarżący zaprzestał naruszenia prawa, ponieważ we własnym zakresie przed wszczęciem postępowania administracyjnego zawiadomił o zbyciu pojazdu. Te dwie okoliczności powinny zostać wnikliwie i wszechstronnie ocenione pod względem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Wprawdzie możliwości zastosowania w sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. była rozważana przez organ I instancji, niemniej mimo wyraźnie sformułowanych w tym względzie zarzutów odwołania, praktycznie nie zostało to rozważone przez Kolegium, które w postępowaniu odwoławczym ograniczyło się do zdawkowej akceptacji stanowiska Prezydenta o braku podstaw do zastosowania tej regulacji. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd zasądził od skarżonego organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania obejmujących uiszczony od skargi wpis (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz uiszczoną od pełnomocnictwa opłatę skarbową (17 zł). W toku ponownego rozpoznania sprawy SKO zobowiązane będzie do rozpoznania odwołania w sposób zmierzający do wyeliminowania powstałego naruszenia, a zatem z uwzględnieniem wskazań wynikających z uzasadnienia niniejszego wyroku, celem uwzględnienia wniosku dowodowego i uzyskania informacji dotyczącej daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz daty ujawnienia nowego właściciela w systemie CEPIK oraz przy uwzględnieniu tych informacji - oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przy uwzględnieniu wskazanych wyżej kryteriów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło