II SA/Rz 449/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-07-02
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie uchwały o likwidacji szkoły powinno zostać umorzone, jeśli uchwała ta została następnie uchylona przez organ, który ją podjął, zanim wywołała skutki prawne?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu z powodu braku przedmiotu, gdy zaskarżona uchwała została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego przed datą, w której miała wywołać skutki prawne. Uchylenie uchwały o likwidacji szkoły przed końcem roku szkolnego, przed którym miała nastąpić likwidacja, powoduje, że uchwała ta nie wywołała i nie wywoła żadnych skutków prawnych, czyniąc postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżący, rodzice uczniów likwidowanej szkoły podstawowej, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Strzyżowie o likwidacji szkoły, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zawiadomienia rodziców, opinii związków zawodowych oraz trybu obrad rady. Organ prowadzący szkołę wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że Rada Miejska podjęła nową uchwałę, która uchyliła zaskarżoną uchwałę i przekazała prowadzenie szkoły stowarzyszeniu. Sąd rozpoznał wniosek o umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. G. i J. F. na uchwałę Rady Miejskiej w Strzyżowie z dnia 31 stycznia 2013 r., nr XXVI/267/13 w przedmiocie likwidacji szkoły podstawowej - postanawia- umorzyć postępowanie sądowe
Przedmiotem wspólnej skargi J. F. i T. G. jest uchwała Rady Miejskiej w Strzyżowie z dnia 31 stycznia 2013 r. nr XXVI/267/13 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Wysokiej Strzyżowskiej, której podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 5c pkt 1 i art. 59 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) dalej: "u.s.o.".
W § 1 uchwały postanowiono o likwidacji ww. szkoły o strukturze organizacyjnej klas I-VI z oddziałem przedszkolnym z dniem 31 sierpnia 2013 r. W § 2 postanowiono o zapewnieniu uczniom likwidowanej szkoły realizacji obowiązku szkolnego w Szkole Podstawowej Nr 2 wchodzącej w skład Zespołu Szkół w Wysokiej Strzyżowskiej. Dzieciom 5 i 6-cio letnim z obwodu likwidowanej szkoły, które nie rozpoczną realizacji obowiązku szkolnego w szkole podstawowej, zapewniono realizację rocznego przygotowania przedszkolnego w Przedszkolu Publicznym w Wysokiej Strzyżowskiej wchodzącym w skład ww. Zespołu Szkół.
W ocenie skarżących zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 59 ust. 1 u.s.o. poprzez brak zawiadomienia na 6 miesięcy przed planowanym terminem likwidacji wszystkich rodziców lub opiekunów prawnych uczniów likwidowanej szkoły. Z naruszeniem art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych w zw. z art. 6 ustawy o komisji trójstronnej i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, nie poddano uchwały zaopiniowaniu przez reprezentatywne organizacje związkowe. Uchwała została także podjęta z naruszeniem przepisów regulujących tryb zwoływania sesji rady miasta i jej procedowania.
W zakresie dopuszczalności skargi J. F. i T. G. podali, że przed jej wniesieniem skierowali do Rady Miejskiej w Strzyżowie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które nie uzyskali odpowiedzi. Wyjaśnili, że uchwała narusza ich interes prawny, ponieważ są rodzicami dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły. Likwidacja ta zmieni zakres ich praw i obowiązków związanych z realizowanym przez dzieci obowiązkiem szkolnym w relacji do stanu dotychczasowego. Dzieci obowiązane będą do wcześniejszego wstawania, narażone na niebezpieczeństwo związane z drogą na przystanek. W okresie zimowym będą narażone na choroby w związku z koniecznością oczekiwania na autobus i podróży niedogrzanym pojazdem. Podkreślili, że likwidowana szkoła nie jest najmniejszą w okolicy, uczęszcza do niej przeszło 70 uczniów. W ich ocenie Zespół Szkół w Wysokiej Strzyżowskiej nie jest placówką odpowiednio przygotowaną na przyjęcie takiej liczby dzieci i wymagać będzie znacznych nakładów finansowych. Skarżący domagają się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę reprezentujący Radę Gminy Strzyżów Burmistrz Strzyżowa wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. Żądanie umorzenia postępowania uzasadnił faktem, że w dniu 9 maja 2013 r. Rada Miejska w Strzyżowie podjęła uchwałę nr XXIX/296/13 w sprawie przekazania prowadzenia Szkoły Podstawowej nr 1 Wysokiej Strzyżowskiej Stowarzyszeniu Rozwoju Wysokiej Strzyżowskiej, a zarazem w § 3 uchylono zaskarżoną uchwałę nr XXVI/267/13. Postępowanie sądowe stało się więc bezprzedmiotowe, ponieważ uchwała nie wywołała i nie wywoła żadnych skutków.
Niezależnie od powyższego w ocenie Burmistrza zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem, a podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Uchwała nr XVII/170/12 o zamiarze likwidacji szkoły podjęta została 29 marca 2012 r., a początkowo wyznaczony termin likwidacji szkoły wyznaczony na 31 sierpnia 2012 r. został przesunięty na 31 sierpnia 2013 r. z uwagi na toczące się rozmowy w sprawie przejęcia prowadzenia szkoły przez Stowarzyszenie. Po podjęciu uchwały nr XVII/170/12 przeprowadzono procedurę zawiadamiania rodziców, na wskazane przez nich dyrektorowi szkoły adresy. Część rodziców unikała jednak podjęcia przesyłki, także tej doręczanej przez pracowników urzędu miejskiego. Uchwała o zamiarze likwidacji, jak i sama uchwała o likwidacji zostały przekazane do zaopiniowania związkom zawodowym w trybie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, stosownie do wymogów wynikających z uchwały składy siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 2/10. Sesja rady odbyła się zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zaskarżona uchwała zasadniczo podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ została podjęta przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Jednak niniejszej postępowanie sądowe podlega umorzeniu z uwagi na brak przedmiotu skargi, który mógłby zostać poddany tej kontroli.
Zaskarżona uchwała z dnia 31 stycznia 2013 r. nr XXVI/267/13 w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 1 w Wysokiej Strzyżowskiej została uchylona uchwałą Rady Miejskiej w Strzyżowie z dnia 9 maja 2013 r. nr XXIX/296/13. Z akt sprawy wynika, że uchwała z dnia 9 maja 2013 r. została poddana pozytywnej kontroli organu nadzoru, a zarazem nie stała się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zatem doszło do skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały z dnia 31 stycznia 2013 r.
Wyraźnego podkreślenia wymaga, że uchwała z dnia 31 stycznia 2013 r. nr XXVI/267/13 nie wywołała i nie wywoła jakichkolwiek skutków prawnych. Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 256 poz. 2572, dalej: "u.s.o.") szkoła publiczna może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Zgodnie z art. 63 u.s.o. rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku. Zatem uchwała o likwidacji szkoły, bez względu na datę jej podjęcia, wywołuje skutki prawne dopiero z dniem 31 sierpnia danego roku, na który przewidziano jej likwidację. Jeżeli więc przed tym terminem uchwała taka zostanie skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego to nie wywoła żadnych skutków prawnych. Takie wyeliminowanie może nastąpić m.in. aktem podmiotu, który podjął decyzję o likwidacji, przez uchylenie uchwały, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ prowadzący szkołę zawarł bowiem umowę ze Stowarzyszeniem, któremu przekazał prowadzenie szkoły, a w takim przypadku, zgodnie z art. 59 ust. 8 u.s.o., nie stosuje się przepisów art. 59 ust. 1 – 5 u.s.o. W przedstawionych okolicznościach Sąd nie jest zatem uprawniony do skontrolowania aktu, który nie obowiązuje (utracił moc prawną), ale także który nie wywołał, nie wywołuje i nie wywoła w przyszłości jakichkolwiek skutków prawnych (por. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r. W 5/94, OTK 1994/II poz. 44).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: Ppsa), należało orzec jak w sentencji postanowienia. Stosownie do powołanego przepisu Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co mało miejsce w niniejszej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło