II SA/Rz 45/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu 5 lutego 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 25 października 2024 r. nr SKO.4104.10.2024 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z 25 czerwca 2024 r. nr [...], Wójt Gminy [...] (dalej: Wójt dalej organ I instancji) nakazał A. W. (dalej: skarżący) jako posiadaczowi odpadów składowanych na działkach nr ewid. [...] w miejscowości [...], usunięcie wszystkich zgromadzonych odpadów o kodach: 16 01 03, 16 01 19, 16 01 22, 16 01 99, 16 07 99, 17 04 05 oraz 16.01.07 zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Organ ustalił, że powyższy obowiązek należy wykonać w terminie 60 dni. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 25 października 2024 r. nr SKO.4104.10.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: SKO, Kolegium lub organ) utrzymało w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie jest wyłącznym wytwórcą spornych odpadów oraz zarzucił, że organ przeinacza stan faktyczny sprawy. Nakreślił, że skarżący nie jest w stanie w zakreślonym terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja organu I instancji stanie się ostateczna, wykonać nałożonego obowiązku. Skarżący przebywa w Zakładzie Karnym w [...] i pozostanie tam przez kilka kolejnych miesięcy. Nie ma więc realnej możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Wskazał, że zastępcze wykonanie obowiązku narazi go na niebezpieczeństwo znacznej szkody, jak również spowoduje trudne do odwrócenia skutki związane z brakiem możliwości zapłaty za zastępcze usuniecie odpadów, które w przypadku jego zlecenia podmiotowi zewnętrznemu tylko zwielokrotni ich całkowity koszt. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W świetle natomiast art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjmuje się przy tym w orzecznictwie, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, a w tym spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Sąd, rozpoznając wniosek, nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi, a jedynie bada realizację przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 308/24, w którym stwierdzono, że "wniosek o wstrzymanie wykonania aktu powinien posiadać odrębne uzasadnienie od uzasadnienia samej skargi, jako oddzielne od niej żądanie skierowane do sądu administracyjnego. Zasadność wniosku tego rodzaju ocenia się na podstawie przedstawionej w nim argumentacji, dlatego musi ona wykazać konkretne zależności pomiędzy wykonaniem aktu a wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy, który powinien starannie uzasadnić swój wniosek i wskazać konkretne okoliczności świadczące, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. W tym celu wnioskodawca powinien dostarczyć, oprócz odpowiednich informacji i wyjaśnień, również dokumenty, zwłaszcza dotyczące sytuacji finansowej i majątkowej. Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej lub jego lakoniczne uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia .wsa.gov.pl; dalej: CBOSA). W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. W sytuacji gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej (zastępcze wykonanie decyzji), a zatem rozporządzenia majątkiem, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy, grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie. Podkreślić należy, iż przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. nie przewiduje automatycznego udzielenia ochrony tymczasowej w przypadku, gdy przedmiot sprawy stanowi należność pieniężna. Powołany przepis nie nakłada na Sąd obowiązku poszukiwania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy hipotetycznym stanem rzeczy, a ogólną sytuacją majątkową strony domagającej się ochrony w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ani tym bardziej udowodnienia przez Sąd braku przesłanek, o których mowa w tym przepisie (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., sygn. II FSK 998/14; z 13 listopada 2014r., sygn. II FZ 1504/14; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. I FZ 148/09). Dokonując analizy złożonego wniosku stwierdzić należy, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Ocena tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, nie może bowiem sprowadzać się do żądania wstrzymania aktu i odbywać się w oderwaniu od szczegółowych informacji o jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Strona lakonicznie uzasadniła swój wniosek i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które zobrazowałyby jej sytuację majątkową. Wniosek nie zawiera konkretnych informacji, z których Sąd mógłby wywnioskować, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowodowałaby nieodwracalne skutki. Analizując akta sprawy, Sąd nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. pozwalałyby na wstrzymanie wykonania decyzji. W rozpatrywanym przypadku uzasadnienie wniosku nie jest wyczerpujące. Nie jest znany stan majątkowy skarżącego, w tym dochodowość (jej brak) prowadzonej działalności gospodarczej, nie sposób zatem ocenić czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki motywującej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Również fakt przebywania przez skarżącego w zakładzie karnym nie może stanowić przesłanki uzasadniającej stronie udzielenia ochrony tymczasowej. Obowiązkiem strony było uprawdopodobnienie, że na skutek ewentualnego wykonania zastępczego, zasugerowanego przez pełnomocnika w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie - grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. Tego jednak skarżący nie wykazał. Ubocznie dodać należy, że jakkolwiek wykonanie decyzji zawsze powoduje pewne konsekwencje finansowe, to jednakże nie w każdym przypadku związane one będą z wystąpieniem skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Natomiast konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest rolą sądu domniemywanie, w czym strona skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Stąd tylko na marginesie warto zaznaczyć, że decyzja organu I instancji skierowana jest do dwóch osób – skarżącego i D. W. Mając na uwadze powyższe, koszty wykonania zaskarżonej decyzji nie obciążają jednostronnie skarżącego. Reasumując Sąd uznał, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała wystąpienia ustawowych przesłanek, od których uzależnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Rzeszowie, na podstawie powołanych przepisów, orzekł jak w sentencji.