II SA/Rz 450/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 3 lutego 2025 r. nr OA.7722.23.1.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia – skargę oddala – Zaskarżonym postanowieniem z 3 lutego 2025 r., nr OA.7722.23.1.2025 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: PWINB lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu wniosku K. S. (dalej: Skarżąca) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB lub organ I instancji) z dnia 27 listopada 2024 r. nr [...] - odmówił przywrócenia terminu. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Ustalił, że ogrodzenie zostało wybudowane przez Skarżącą w 2008 r. Od strony działki o nr ewid. [...] należącej do Skarżącej ogrodzenie posiada typowe zużycie, natomiast od strony działki o nr ewid. [...], należącej do osoby trzeciej, w ogrodzeniu widoczne są uszkodzenia niektórych słupków betonowych. Decyzją z 6 maja 2024 r., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a, organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 2 lipca 2024 r. PWINB uchylił w całości opisaną wyżej decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wniesiony przez Skarżącą sprzeciw od tej decyzji został oddalony wyrokiem tutejszego sądu z 14 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 893/24. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wskazał, że wobec stwierdzonych uszkodzeń ogrodzenia, zachodzi uzasadniona wątpliwość, co do stanu technicznego tego obiektu budowlanego, a warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest należyte ustalenie aktualnego stanu technicznego tego obiektu. Wobec tego postanowieniem z 27 listopada 2024 r. nr PINB.IV.5144.1.2024 - działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm. - dalej: P.b.) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej: - K.p.a.) – organ I instancji zażądał od Skarżącej dostarczenia oceny technicznej, dotyczącej stanu technicznego ogrodzenia, z określeniem sposobu likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości, w terminie do 31 grudnia 2024r. Na wniosek Skarżącej z 23 grudnia 2024r. termin do przedłożenia przedmiotowej oceny technicznej został przedłużony do 28 lutego 2025 r. Pismem z 31 grudnia 2024 r. Skarżąca zwróciła się o "przedłużenie terminu do wniesienia zażalenia", do którego z załączyła zaświadczenie lekarskie z 30 grudnia 2024r., zgodnie z treścią którego pacjentka K. S. leczy się z powodu [....] i [...], pozostaje podstawą opieką Poradni Lekarza Rodzinnego, wymaga stałego leczenia i kontroli lekarskiej. Organ odwoławczy potraktował pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia 27 listopada 2024 r. i wezwał Skarżącą do jego uzupełnienia, poprzez złożenie zażalenia oraz wskazanie terminu ustania przyczyny uchybienia terminu. W uzupełnieniu wniosku Skarżąca przedłożyła zażalenie, w którym podkreśliła, że koszty ekspertyzy - do złożenia której została zobowiązana mocą zaskarżonego postanowienia - powinny być ponoszone po połowie przez uczestników postępowania, nie odnosząc się jednak do przyczyny uchybienia terminu. Opisanym na wstępie postanowieniem z 3 lutego 2025 r., organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie PINB z 27 listopada 2024 r. zostało doręczone Skarżącej 2 grudnia 2024 r. Wobec tego siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 9 grudnia 2024 r. tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia Skarżąca nadała dopiero 31 grudnia 2024 r. Wobec tego, po analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów - powołując się na art. 58 K.p.a. - organ odwoławczy stwierdził, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy i nie wskazała, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. W ocenie organu przytoczone przez Skarżącą okoliczności takie jak zły stan zdrowia, w żaden sposób nie prowadzą do uznania, że złożenie zażalenia w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia z podanych powodów było niemożliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na ww. rozstrzygnięcie, Skarżąca wskazała, że cierpi na [....], która to choroba uniemożliwiła jej zredagowanie w terminie zażalenia na postanowienie organu I instancji. Zarzuciła, że organ odwoławczy naruszył art. 58 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2024 r. poz. 1287). Zaskarżone postanowienie z 3 lutego 2025 r. ingeruje w życie prywatne Skarżącej, gdyż organ ocenia stan zdrowia Skarżącej oraz stawia tezy medyczne, do których nie jest uprawniony. W ocenie Skarżącej podważa to wieloletnie doświadczenie i wiedzę medyczną uprawnionego lekarza medycyny chorób wewnętrznych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie PWINB z 3 lutego 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z 27 listopada 2024 r. w przedmiocie obowiązku dostarczenia oceny technicznej. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z 27 listopada 2024 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. postanowienie zostało doręczone Skarżącej 2 grudnia 2024 r., a zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął 9 grudnia 2024r. Skarżąca zaś nadała u operatora pocztowego wniosek o przywrócenie terminu dopiero 31 grudnia 2024 r. Zgodnie z art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Dla zastosowania art. 58 K.p.a. powinny być zatem spełnione następujące cztery przesłanki: 1. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, 3. dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania lub zażalenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć, nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z 9 maja 2023 r., sygn. akt. III OSK 2162/21). Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, sama choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Koniecznym jest wykazanie, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie Wnioskodawczyni o chorobie jest wiarygodne (np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowana wykazała należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą (por. np. wyrok z dnia 24 września 2014r., sygn. akt I FSK 1425/13, publ. w orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście należy zauważyć, że Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu podała, że uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowej wynikało z faktu, iż w okresie otwartym do wniesienia zażalenia borykała się z trudnościami wynikającymi ze złego stanu zdrowia, gdyż choroba na którą cierpi ma charakter przewlekły i nasila się w okresach stresu. Z dokumentów załączonych do przedmiotowego wniosku nie wynika jednak, aby w czasie biegu terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej, wystąpiła u Skarżącej jakakolwiek okoliczność usprawiedliwiająca uchybienie terminu, mająca związek z nasileniem się dolegliwości chorobowych Wnioskodawczyni. Brak przedstawienia przez Skarżącą jakichkolwiek dokumentów uwiarygadniających podnoszone przez nią okoliczności, których skutek rozciągał się również na okres biegu terminu do wniesienia zażalenia, przyczynił się do uznania przez Sąd, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w zaistniałym uchybieniu terminu. Należy bowiem zauważyć, że sam choroba przewlekła – której istnienie u Skarżącej nie jest kwestionowane - nie stanowi automatycznie okoliczności przemawiającej za przywróceniem uchylonego terminu, jeśli z pozostałych okoliczności sprawy nie wynika, że w okresie biegu terminu nastąpiły nieprzewidziane i nagłe okoliczności uniemożliwiające jego dochowanie. Wskazać należy również, że przez cały czas trwania niniejszej sprawy, Skarżąca brała w niej czynny udział. Okoliczności te pokazują, że Wnioskodawczyni pomimo choroby - której ani organ, ani obecnie Sąd nie kwestionuje – była w stanie czynności te wykonać. W ocenie Sądu nic nie stało więc na przeszkodzie, aby Skarżąca, która niewątpliwie miała świadomość swojej choroby (nie była to przecież choroba nagła) i możliwych jej zaostrzeń, dokładając należytej staranności, ustanowiła pełnomocnika do reprezentowania jej w prowadzonym postępowaniu, na wzór upoważnienia, którego Skarżąca udzieliła 7 marca 2024 r. na rzecz syna oraz męża (k. 2 akt adm.). Słusznie zatem organ odwoławczy przyjął, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie dopatrzył się naruszenia przez organ w toku postępowania, wskazanych przez nią w skardze przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Postępowanie przed organem odwoławczym zostało prawidłowo przeprowadzone, w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie narusza prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.