II SA/Rz 453/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-12-16
Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna, Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracodawca, który zawiera umowy cywilnoprawne (zlecenie) z osobami wykonującymi czynności porządkowo-czystościowe, jest zobowiązany do dokonania i udokumentowania oceny ryzyka zawodowego dla tych osób, mimo że nie są one zatrudnione na podstawie umowy o pracę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, uznając, że organ ten naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd wskazał, że organ nie udowodnił, iż zleceniobiorcy nie zostali zapoznani z ryzykiem zawodowym, a także nie zapewnił stronie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W związku z tym, przedwczesna była ocena zaskarżonej decyzji w aspekcie prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została zobowiązana decyzją inspektora pracy do dokonania oceny ryzyka zawodowego dla osób wykonujących czynności porządkowo-czystościowe na podstawie umów cywilnoprawnych. Spółka odwołała się, twierdząc, że nie jest pracodawcą tych osób i nie ma obowiązku sporządzania takiej oceny. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy decyzję, uznając, że umowy cywilnoprawne noszą znamiona stosunku pracy i że pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy również osobom zatrudnionym na innej podstawie niż umowa o pracę. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy i stwierdzenie, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją – nakazem inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w R. z dnia [...].03.2008 r. /.../, na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /Dz.U. Nr 89, poz. 589/, po przeprowadzeniu kontroli nakazano Prezesowi [...] Sp. z o.o. we W. dokonać oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą w Ośrodku "Cz." w Cz. dla poszczególnych stanowisk pracy, w terminie do 21.04.2008 r. Jako podstawę prawną wskazano: art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, powołanej wyżej, art. 226 pkt 1 Kodeksu Pracy, § 39a ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy /Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm./.
W odwołaniu od tej decyzji [...] Sp. z o.o. we W. stwierdziła, że nie znajduje podstaw prawnych obligujących ją do dokonania oceny ryzyka zawodowego dla osób wykonujących czynności porządkowo-czystościowe w Ośrodku "Cz.", gdyż wszystkie osoby wskazane w przedmiotowym nakazie wykonywały czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Obowiązek sporządza kart oceny ryzyka zawodowego dotyczy pracodawcy /art. 226 pkt 1 Kodeksu Pracy/, natomiast [...] w stosunku do osób wymienionych w nakazie nie jest pracodawcą, a z tymi osobami łączył spółkę jedynie stosunek cywilno-prawny. Dla zleceniobiorców sporządzano jedynie karty szkolenia bhp, dodatkowo byli faktycznie zapoznawani z ryzykiem zawodowym, jakie występuje przy okazji świadczenia usługi, jednak nie jest sporządzana karta oceny ryzyka zawodowego z uwagi na brak takiego obowiązku prawnego. Wskazano również, iż świadomą wolą i intencją stron było zawarcie umów zleceń, nie zaś umów o pracę.
Decyzją Okręgowego Inspektora Pracy w R. z dnia [...].05.2008 r. /.../, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /Dz.U. Nr 89, poz. 589/ postanowiono utrzymać w mocy kwestionowaną w odwołaniu decyzję co do jej treści oraz uchylić tę decyzję w części dotyczącej terminu jej wykonania i ustalić nowy termin wykonania do dnia 30.06.2008 r. Uzasadniając decyzję organ II instancji podał, że podczas kontroli w dnia 4 – 21.03.2008 r. inspektor pracy ustalił, iż Spółka [...] w okresie od 1.06.2007 r. do dnia kontroli zawierała umowy cywilnoprawne /zlecenie/ z osobami fizycznymi na wykonywanie czynności sprzątania w Ośrodku "Cz." w miejscowości Cz. Aktualnie zawarto umowy zlecenia z M. G., W. P. i A. L., osoby te zostały przeszkolone w zakresie bhp, co dokumentują karty szkoleń. W kartach tych zawarto stwierdzenie o zapoznaniu osoby szkolonej z ryzykiem zawodowym, faktycznie jednak /wg ustaleń inspektora pracy/ nie dokonano i nie udokumentowano oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaniem prac /określonych w zawartych umowach/ w obiekcie Ośrodka "Cz.". Mając na uwadze charakter świadczonej pracy przez w/w osoby oraz przepisy art. 22 § 1, § 11 i § 12 Kodeksu Pracy, inspektor pracy wystąpił do Prezesa Spółki [...] we W. o potwierdzenie zawarcia z w/w osobami umów o pracę. Według ustaleń inspektora pracy umowy cywilnoprawne zawarte z osobami wykonującymi czynności sprzątania noszą znamiona stosunku pracy określone w art. 22 § 1 Kodeksu Pracy. Mając na uwadze treść art. 22 § 11 tego Kodeksu należy stwierdzić, że w odniesieniu do prac wykonywanych przez w/w osoby ma bezpośrednio zastosowanie art. 226 § 1 Kodeksu Pracy. Jednocześnie w myśl art. 304 § 1 Kodeksu Pracy pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których mowa w art. 207 § 2 osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Przywołując ponadto przepisy § 39 ust. 1 i § 39a ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 25 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy stwierdzono, że udokumentowana ocena ryzyka zawodowego jest istotnym źródłem informacji dla osób wykonujących pracę o zagrożeniach związanych z wykonywaną przez nich pracą oraz sposobach jego unikania, stanowi także materiał do opracowywania programów szkoleń z zakresu bhp. Mając zatem na uwadze przepis art. 304 § 1 Kodeksu Pracy, dla zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, niezbędne jest m.in. dokonanie i udokumentowanie oceny ryzyka zawodowego oraz zapoznanie z tym ryzykiem osób świadczących pracę. Stwierdzenie adresata decyzji – nakazu z dnia 21.03.2008 r., że zleceniobiorcy są zapoznawani z ryzykiem zawodowym występującym podczas świadczonej przez nich usługi nie znajduje potwierdzenia faktycznego, bowiem w celu zapoznania "pracownika" z oceną ryzyka niezbędne jest uprzednie dokonanie takiej oceny, udokumentowanie i przedstawienie jej wyników informowanej osobie. Brak zatem było podstaw do uchylenia w/w decyzji nakazu w całości, natomiast ze względu na to, że ustalony w niej termin wykonania obowiązku upłynął w trakcie postępowania odwoławczego, należało ustalić nowy termin jego wykonania.
Powyższą ostateczną decyzję z dnia [...].05.2008 r. /.../ zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "[...]" Sp. z o.o. we W. /spółka [...] zmieniła nazwę firmy/, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucano naruszenie przepisów prawa materialnego – prawa pracy oraz Konstytucji, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
1) art. 66 Konstytucji RP, art. 226 § 1, art. 304 oraz art. 11 Kodeksu Pracy, § 39 ust. 2 rozporządzenia ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy /Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm./ poprzez nieprawidłową interpretację i wydanie decyzji nakazującej stronie skarżącej dokonanie oceny ryzyka zawodowego w sytuacji, gdy osoby świadczące usługę nie były zatrudnione na podstawie umów o pracę, a strona skarżąca przeprowadziła wobec nich odpowiednie szkolenie z zakresu bhp mające uświadomić tym osobom, jakie mogą pojawić się zagrożenia przy świadczeniu usługi,
2) art. 10 § 1, art. 77, 80 oraz 81 K.p.a. w związku z art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez naruszenie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i obiektywnej oceny czy dana okoliczność została udowodniona oraz naruszenie możliwości wypowiedzenia się strony co do zakresu zebranego materiału dowodowego co doprowadziło do przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia wybiórczego materiału dowodowego lub nie dotyczącego strony skarżącej w celu udowodnienia niesłusznej i arbitralnie przyjętej tezy o naruszeniu przez stronę skarżącą art. 22 § 11 Kodeksu Pracy,
3) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji – nakazu z dnia [...].03.2008 r. Nr rej. [...], co wskazuje na naruszenie powołanych wyżej przepisów i prowadzi do samodzielnego ustalenia stosunku pracy przez Państwową Inspekcję Pracy.
W uzasadnieniu skargi akcentowano, że z przepisów art. 304 § 2 w zw. z art. 207 § 2 Kodeksu Pracy oraz § 39 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r. nie wynika wprost obowiązek sporządzania przez przedsiębiorców nie będących pracodawcami karty oceny ryzyka zawodowego, nie mają oni też obowiązku sporządzania dokumentacji pracowniczej w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, natomiast mają obowiązki w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków świadczenia danej usługi przez w jej przypadku zleceniobiorców. Podkreślono, że w zaskarżonej decyzji zawarto wiele stwierdzeń, które rzekomo wskazują na łączący strony stosunek pracy, jednak w posiadanej przez Spółkę dokumentacji dotyczącej umów zawartych ze zleceniobiorcami nie ma stwierdzeń typu: "wykonywana praca", "pracownik", czy "pracodawca" i "warunki pracy". Oznacza to, że organ dokonał samodzielnie ustalenia stosunku pracy na podstawie naruszenia przez stronę skarżącą, w jego ocenie, art. 22 § 11 Kodeksu Pracy, co znalazło odzwierciedlenie w wystąpieniu z dnia 25.03.2008 r. /Nr [...]/. Zdaniem strony skarżącej nie został przez organy udowodniony żaden z podstawowych elementów konstrukcyjnych stosunku pracy: zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w czasie i miejscu przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem. Zleceniobiorcy strony skarżącej wykonują usługę samodzielnie, są związani treścią umowy w zakresie realizacji przedmiotu umowy, nie zaś w zakresie wyznaczania i konkretyzacji czasu realizacji poszczególnych czynności. W zakresie realizacji poszczególnych czynności i osiągnięcia odpowiednich efektów zleceniobiorcy mają pełną swobodę, miejsce realizacji przedmiotu zlecenia określone jest w umowie jako obszar – teren, również zasady wypłaty wynagradzania ustalone są dowolnie, choć jak przyznaje strona skarżąca w praktyce wypłacone jest w miesięcznych ratach. Do skargi dołączono wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 17.10.2007 r. wydany "na jej korzyść" w analogicznej sprawie /oddalający powództwo o ustalenie, że strony łączyła umowa o pracę/. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego strona skarżąca w szczególności stwierdziła, że brak przedstawienia źródła przeprowadzonych ustaleń oraz dawanie wiarygodności dowodom, których strona skarżąca nie zna dokładnie – to naruszenie możliwości obrony jej praw. Obowiązkiem organu jest powiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego w celu ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego, czego nie umożliwiono stronie skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w R. wnosił o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie i jako niezasadnej. Podano, że decyzja z dnia [...].05.2008 r. została doręczona[...] Sp. z o.o. we W. w dniu 15.05.2008 r., natomiast skarga na tę decyzję została złożona przez "[...] Sp. z o.o. we W., nie przedkładając stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania adresata zaskarżonej decyzji. Skarga ta została przesłana listem poleconym nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 16.06.2008 r., czyli w 32 dniu licząc od daty doręczenia zaskarżonej decyzji, a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do wniesienia skargi. Niezależnie od powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na nietrafność podniesionych w niej zarzutów. Organ odwołał się również do argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 27.07.2008 r. strona skarżąca wywodzi, że skargę wniosła z zachowaniem ustawowego terminu – termin ten, zgodnie z regulacją art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, upłynął w dniu 16.06.2008 r. /tj. poniedziałek/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Zgodnie z art. 3 § 1 tej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Sądy administracyjne kierując się zatem kryterium legalności dokonują kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach /art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. W ocenie Sądu, skarga nie jest pozbawiona podstaw prawnych do jej uwzględnienia i dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję z dnia [...].05.2008 r. /.../. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na wstępie jednak należy stwierdzić, że błędnym jest wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie. Zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 15.05.2008 r., a zatem jej złożenie w dniu 16.06.2008 r., czyli w poniedziałek nastąpiło z zachowaniem 30-dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ostatni dzień tego terminu przypadał bowiem na sobotę, tj. w dacie 14.06.2008 r., a w takim przypadku – jak wynika z art. 83 § 2 powyższej ustawy – za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym od pracy. Stąd też wniesienie skargi przez stronę skarżącą nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu /art. 53 § 1 ustawy cyt. wyżej/. Niezasadne jest też wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko niejako podważające legitymację strony skarżącej do wniesienia skargi na decyzję z dnia 12.05.2008 r. Złożony przez nią do akt sądowych odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców, a także złożone kserokopie postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy KRS z dnia 10.04.2008 r. i zaświadczenia o dokonaniu wpisu z tej samej daty dokumentują zmianę firmy, pod którą spółka działa – z [...] Sp. z o.o. na "[...]" Sp. z o.o., co w konsekwencji oznaczać musi, że strona skarżąca była uprawniona do wniesienia skargi w w/w decyzję.
Przepis art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego normuje rozstrzygnięcia organu odwoławczego i wobec tego organ ten może podejmować tylko decyzje w tym przepisie przewidziane, czyli decyzję, w której:
- utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję,
- uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze /§ 1 pkt 1 – 3/.
Organ odwoławczy może też podjąć decyzję przewidzianą w art. 138 § 2 K.p.a., tj. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Nie ulega zatem wątpliwości, że wydanie decyzji z powołaniem się jednocześnie na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. ocenione być musi jako wadliwe [pozostaje w sprzeczności z konstrukcją art. 138 K.p.a., którego przepisy mają charakter alternatywny, a o czym świadczy posłużenie się spójnikiem "albo"]. Wspomniane wyżej przepisy zamieszczono w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, co nie może więc uzyskać akceptacji Sądu, bowiem wadliwość taka dyskwalifikuje procesowo tę decyzję.
Nie było też prawidłowe uchylenie w części decyzji wydanej w pierwszej instancji, czyli tylko co do terminu wykonania nałożonego obowiązku i wskazanie nowego terminu określonego konkretną datą bez związania z ostatecznością lub wykonalnością decyzji; wskazanie tego terminu winno powyższe uwzględniać zarazem określając od kiedy ten termin ma być liczony. Brak jednakże uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, a więc obligatoryjnego składnika decyzji /art. 107 § 1 K.p.a./ winien prowadzić do wzruszenia takiej decyzji w całości. Nie została ona też, w świetle powyższego przepisu podpisana prawidłowo [skoro w podpisie wskazuje się stanowisko pracy, a nie funkcję organu].
Z ustaleń dokonanych zaskarżoną decyzją wynika, że umowy cywilnoprawne zawarte przez stronę skarżącą z osobami wykonującymi czynności sprzątania w Ośrodku "Cz." w Cz., tj. z M. G., W. P. i A. L. noszą znamiona stosunku pracy określone w art. 22 § 1 i § 11 Kodeksu Pracy i w związku z tym do prac wykonywanych przez w/w osoby ma bezpośrednio zastosowanie art. 226 Kodeksu Pracy. Wymieniony ostatnio przepis stanowi, iż pracodawca: 1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko, 2) informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami. Zauważyć należy, że w przepisie tym nie określono sposobu, w jaki pracodawca ma informować pracowników o ryzyku zawodowym wiążącym się z wykonywaną pracą. Ujednolicenie sposobu informowania pracowników o ryzyku zawodowym nie było bez wątpienia uzasadnione ze względu na różnorodność zakładów pracy – pracodawcy zobowiązani do wydania regulaminu pracy określają w nim sposób informowania o ryzyku zawodowym /art. 1041 § 1 pkt 8 KP/, natomiast pracodawcy, którzy nie wydają regulaminów pracy czynią to w sposób, który uznają w danym konkretnym wypadku za najbardziej skuteczny.
W szczególności też art. 304 § 1 Kodeksu Pracy – wg organu orzekającego w drugiej instancji – dla zapewnienia bezpieczeństwa i higienicznych warunków pracy osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, wymaga dokonania i udokumentowania oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz poinformowania o ryzyku osób w/w, czyli świadczących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy.
Otóż niezależnie od tego, że strona skarżąca nie zgadza się z ustaleniami organu orzekającego w drugiej instancji – wywodzi bowiem konsekwentnie, że ze zleceniobiorcami łączy ją stosunek cywilnoprawny i wobec tego nie ma obowiązku prawnego sporządzenia kart oceny ryzyka zawodowego – to przede wszystkim nie znajdują one potwierdzenia w dołączonej do akt dokumentacji sprawy.
Trzeba przypomnieć, że jeśli organ administracji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego zobowiązuje go art. 77 § 1 K.p.a., to nie wykazał należnej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 K.p.a. i w tej sytuacji nie mógł też zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego wymaganiom stawianym przez art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, organ orzekający w drugiej instancji zaniedbał obowiązki proceduralne określone w/w przepisami K.p.a. Słusznie też zarzucono w skardze naruszenie art. 10 § 1, a także art. 80 i 81 K.p.a.
Jak już wspomniano ustalenia dokonane zaskarżoną decyzją nie znajdują wsparcia w dołączonej do akt dokumentacji sprawy. W szczególności nie zawiera ona skontrolowanych przez inspektora pracy umów zlecenia zawartych z osobami wykonującymi czynności sprzątania, kart szkolenia tych osób w zakresie bhp, ani też ich oświadczeń o zapoznaniu z ryzykiem zawodowym związanym z wykonywanymi czynnościami sprzątania. Nie jest więc możliwe zweryfikowanie stanowiska organu, że faktycznie nie zapoznano tych osób z ryzykiem zawodowym oraz zasadami ochrony przed nim. Nie znajduje też odzwierciedlenia w dokumentacji fakt przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w/w osób, o czym strona skarżąca – jak wynika z twierdzeń skargi – nie była informowana, ani też nie miała możliwości wypowiedzenia się przed podjęciem zaskarżonej decyzji.
W takiej sytuacji przedwczesną byłaby ocena zaskarżonej decyzji w aspekcie zgodności z normami prawa materialnego. Niezbędne jest przeprowadzenie postępowania z zachowaniem wymogów określonych przepisami postępowania administracyjnego, w tym wskazanych wyżej. Trzeba przy tym podkreślić, że Sąd nie ma możliwości dokonywania ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 152 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania organu wynikają wprost z powyższych rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło