II SA/Rz 455/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-08-05
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na naruszenie przepisów postępowania i konieczność uzupełnienia dokumentacji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten nie przeprowadził kompletnego postępowania, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania. W szczególności, organ pierwszej instancji nie uwzględnił nowelizacji przepisów dotyczących dołączania dokumentów do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także nie uzasadnił swojej decyzji w sposób zgodny z wymogami ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy parku elektrowni wiatrowych. SKO uznało, że Wójt naruszył przepisy postępowania, nie przeprowadzając kompletnego postępowania i nie uwzględniając aktualnych wymogów formalnych dotyczących dokumentacji. Skarżąca spółka zarzuciła SKO m.in. błędne zastosowanie przepisów, niepełne odniesienie się do zarzutów odwołania oraz niejasne oceny. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej także Kolegium i SKO) po rozpoznaniu odwołania A. sp. z o.o. z siedzibą [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uchyliło ją, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej następnie "K.p.a.".
W uzasadnieniu podano, że działając na wniosek A. sp. z o.o. z siedzibą [...] Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2014r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia w postaci budowy parku Elektrowni Wiatrowych "[...]" w miejscowości W., G. w gminie [...], w powiecie [...], w województwie [...], przeznaczonego do realizacji na działkach nr ewid.: w obrębie [...]: 6, 5, 50, 49, 7, 43, 65, 64, 66/1, 66/2, 66/3, 67, 68, 70, 71, 73, 146, 148, 239, 289, 353, 355, 356, 359, 286/4, 204, 205, 208, 1178, 1181, 1177, 1174, 1173, 1241, 1252, 1255/1, 1257, 1265, 1271, 1285/2, 1299, 1300, 1309, 1364, 918, 914/4, 914/2, 910, 909/2, 908/3, 903/2, 1228, 1233, 1234, 1252, 414, 415, 417, 420/2, 422, 395, 314, 435/1, 435/2, 436/1, 437/1, 437/2, 437/3, 318, 441, 447/2, 448/2, 452, 453, 455, 458/2, 460, 465, 466/2, 467, 472, 473/2, 484, 485, 486/1, 489/4, 490/4, 506, 510, 526, 527, 640/1, 640/2, 641/1, 641/2, 645, 644/1, 642, 640/1, 640/2, 639, 1447, 1297, 1310, 514/1, 341, 516, 1308, 401, 448/2, 92, 262, 263, 266, 254, 94, 156, 267/3, 296, 297, 298, 299, 300, 301, 321, 322, 323, 331, 332, 333, 535, 537, 540, 541, w obrębie [...]: 136/3, 135/5, [...]: 2158, w obrębie [...]: 1697, położonych w gminie [...] na terenie powiatu [...].
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Wójt Gminy [...] nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zawieszając równocześnie postępowanie w sprawie do czasu przedłożenia tego ostatniego. W związku z przedłożeniem przez inwestora przedmiotowego raportu postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Następnie, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r. (znak: [...]) określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Z kolei postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. (znak: [...]) warunki realizacji przedsięwzięcia uzgodnił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej także jako RDOŚ). W uzasadnieniu odmownego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na opublikowany 20 stycznia 2014 r. raport Najwyższej Izby Kontroli w sprawie lokalizacji elektrowni wiatrowych, z którego wynika narastający konflikt wokół lokalizacji elektrowni wiatrowych w Polsce. Organ wskazał także na Wojewódzki Program Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii dla Województwa [...] zakładający w wariancie II, że energetyka wiatrowa będzie się rozwijała tylko na obszarach, na których występuje niski poziom ryzyka wystąpienia konfliktów społeczno-środowiskowych, tam, gdzie odległość turbin wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej, miejsc pobytu ludzi i zwierząt gospodarskich będzie wynosić ponad 2 km. Reasumując, Wójt Gminy [...] podkreślił, że występujący głęboki konflikt społeczny związany z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia, jak także negatywne stanowisko Rady Gminy [...], skutkujące przerwaniem prac nad planem miejscowym i zamknięciem procedury planistycznej, legły u podstaw odmownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku inwestora.
Odwołanie od tej decyzji złożyła A. sp. z o.o. z siedzibą [...]. Po jego rozpoznaniu SKO uchyliło (wymienioną wyżej decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r.) kwestionowaną decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium, przedmiotowe rozstrzygnięcie wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Organ I instancji nie przeprowadził bowiem kompletnego postępowania, co wskazuje na przedwczesność jego rozstrzygnięcia Motywując powyższe stanowisko Kolegium wskazało, że przedstawiona przez inwestora dokumentacja nie odpowiada w pełnym zakresie wymogom przewidzianym w art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235), zwanej dalej "u.o.ś." Wśród dołączonych do wniosku dokumentów znajdują się mianowicie nieaktualne wypisy z rejestru gruntów z dnia 4.10.2010 r., i 8.10.2010 r. (okres ważności 3 miesiące od daty wydania), jak też nieaktualne, nieuwierzytelnione kserokopie wypisów z rejestru gruntów z dnia 30.08.2010 r., 27.08.2010 r., 17.06.2010 r. i 16.09.2010 r., obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie przedsięwzięcie to oddziaływać. Wypisy mające ponad 4 lata nie mogą jednoznacznie potwierdzać aktualnego stanu prawnego i ewidencyjnego nieruchomości, skoro w ciągu tego okresu mogło dojść do ich zmiany, zwłaszcza, że w toku postępowania inwestor rozszerzył zakres inwestycji o dodatkowe działki. Niemożliwe jest więc stwierdzenie, czy w postępowaniu w pierwszej instancji zapewniony został czynny udział wszystkim uprawnionym podmiotom. Organ zwrócił także uwagę na znajdującą się w aktach sprawy niepotwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki. W aktach brakuje także wypisów z rejestru gruntów dotyczących działek nr ewid. 70, 73, 321, 323 i 640/1. Z kolei poświadczone przez właściwy organ kopie map ewidencyjnych z dnia 2.09.2010 r. obejmujące teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie i na który będzie ono oddziaływać są nieaktualne. Wśród dołączonych do wniosku dokumentów brak załącznika graficznego przedstawiającego zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Materiał dowodowy sprawy nie wskazuje także na wypełnienie obowiązku dołączenia do wniosku inwestora wymaganych art. 74 ust. 1 pkt 6, ust. 1a u.o.ś. załączników, który to brak winien zostać usunięty w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Kolegium zwróciło także uwagę na zmianę stanu prawnego, jaka nastąpiła na etapie postępowania odwoławczego tj. wejście w życie w dniu 1 stycznia 2015 r. ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1133), która uniemożliwia wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. SKO wskazało, że podniesiony przez Wójta Gminy [...] sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy u.o.ś. nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, nie nakładają natomiast obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Ponadto, zdaniem Kolegium, uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spełnia wymagań określonych art. 85 ust. 2 u.o.ś. Brak jest w nim bowiem jakichkolwiek rozważań odnośnie do przedłożonego raportu, uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinii organu, o którym mowa w art. 78 u.o.ś. Kolegium podkreśliło, że uszło uwadze Wójta, że RDOiŚ uzgodnił pozytywnie realizację przedsięwzięcia, którego dotyczy sprawa, co jest dla organu wiążące. Jako nieuprawnione Kolegium uznało powołanie się przez organ I instancji na raport NIK i Wojewódzki Program Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii dla Województwa [...], skoro dokumenty te nie znajdują zastosowania w postępowaniu o wydanie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. Zdaniem SKO, Wójt nie zrealizował także w sposób należyty obowiązku obwieszczenia o wydanej w sprawie decyzji (i zawiadomienia o jej wydaniu w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości). Ponadto, w podstawie prawnej decyzji powołane zostało nieobowiązujące już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).
Decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2015 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. Sp. z o.o. z siedzibą [...], wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie:
- art. 15 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. i art. 64 w zw. z art. 78 ust. 1 u.o.ś. przez niedostrzeżenie, że organ I instancji przed nałożeniem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania występował o opinię do organu niewłaściwego,
- art. 15 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. i art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. przez niedostrzeżenie, że organ I instancji przed wydaniem decyzji występował o opinię do organu niewłaściwego,
- art. 80 ust. 1 pkt 1 u.o.ś. przez uchylenie się od oceny prawnej faktu występowania w sprawie opinii pochodzącej od organu niewłaściwego, w sytuacji, gdy wynik opinii wydanej w trybie art. 77 ust. 1 u.o.ś. bierze się pod uwagę podczas wydawania decyzji,
- art. 15 i art. 127 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. polegające na tym, że mimo zestawienia w uzasadnieniu decyzji podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ II instancji nie odniósł się do nich w całości,
- art. 74 ust. 1, ust. 1a, art. 66 o.o.ś. w zw. z art. 64 § 2, art. 50 i art. 138 § 2 K.p.a. przez zawarcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego niepełnych i niejasnych ocen; nie wiadomo np., czy pod pojęciem "przedstawiona dokumentacja" należy rozumieć załączniki do wniosku o wszczęcie postępowania, czy załączniki do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ewentualnie jedno i drugie; nie wyjaśnione zostało, czy wniosek był wolny od braków formalnych, czy też nie mógł lub nie powinien otrzymać biegu, nie wskazano, kiedy w sprawie powstał obowiązek przedłożenia dokumentów z art. 74 u.o.ś. i jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,
- art. 6, art. 8, art. 9 i art. 107 K.p.a. przez brak wskazania podstawy, z której wynika trzymiesięczny okres ważności wypisów z rejestru gruntów i map ewidencyjnych, gdy żaden przepis prawa ograniczenia takiego nie zawiera,
- art. 8, art. 107 i art. 138 § 2 K.p.a. przez uznanie zmiany stanu prawnego dokonanego dnia 1 stycznia 2015. za okoliczność świadczącą o niemożności orzeczenia co do istoty sprawy,
- art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.o.ś. i art. 6 K.p.a. przez pominięcie, że odmowa uzgodnienia przedsięwzięcia przez organ specjalistyczny należy również do przesłanek odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oraz niepełne i wybiórcze przedstawienie katalogu przesłanek odmowy wydania decyzji w sytuacji, gdy jest to kluczowa kwestia dla niniejszego postępowania,
- art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. przez niepełne i niejednoznaczne i nie obejmujące wszystkich występujących w sprawie kwestii wskazanie okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, brak odniesienia do zarzutów odwołania,
- art. 40 § 1 i art. 28 K.p.a. przez doręczenie decyzji podmiotom nie będącym stronami postępowania, a to: RDOŚ, PWIS, sołtysom wsi: Z., M., W. i G. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Tylko zaś stwierdzenie uchybień określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." obliguje sąd do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wskazane w wymienionym przepisie uchybienia to: naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolą legalności w niniejszym postępowaniu objęta została decyzja SKO uchylająca decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parku elektrowni wiatrowych "[...]" w miejscowości W., G., w gminie [...]. Podstawą kasacyjnego rozstrzygnięcia był art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej ponownym rozpatrzeniu. Brzmienie powyższego wskazuje, że do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia administracyjnego konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, a przy ich interpretacji na gruncie konkretnej sprawy nie należy stosować wykładni rozszerzającej. Przedmiotowa regulacja ma bowiem charakter wyjątkowy, stanowiąc odstępstwo od zasady dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy obydwu instancji, wyrażonej w art. 15 K.p.a. Jej zastosowanie związane jest z brzmieniem art. 136 K.p.a., przewidującym możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Tylko więc wówczas, gdy skorzystanie przez organ odwoławczy z instrumentu, o którym mowa w powołanym art. 136 K.p.a. skutkowałoby w istocie przeprowadzeniem przez niego postępowania wyjaśniającego w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, aktualizuje się konieczność wydania decyzji kasacyjnej.
W ocenie Sądu, w uzasadnieniu skarżonej decyzji SKO wykazało, że w warunkach niniejszej sprawy zaistniały określone w cyt. art. 138 § 2 K.p.a. przesłanki jego zastosowania.
Problematykę wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia regulują przepisy u.o.ś. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397). Ze względu na fakt, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie jest tym mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (wedle § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b powołanego wyżej rozporządzenia wskazującego na inne niż elektrownie wodne instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m), to uzyskanie dla jego przyszłej realizacji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest konieczne, jak stanowi art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.ś. W świetle art. 74 ust. 1 u.o.ś., do wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji należy dołączyć m. in. poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie (pkt 3), załącznik graficzny przedstawiający zasięg oddziaływania przedsięwzięcia (pkt 3a) oraz wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie. Przy czym, zgodnie z art. 74 ust. 1a u.o.ś., jeżeli liczba stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, kopię mapy, o której mowa w ust. 1 pkt 3, kopię załącznika graficznego, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, oraz wypis z rejestru, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, przedkłada się wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Wobec powyższego, słusznie SKO zarzuciło, że wskazane dokumenty dołączone zostały do wniosku, nie zaś do raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek w tym przedmiocie wynikał wprawdzie z nowelizacji u.o.ś. dokonanej art. 7 pkt 5 lit. a tiret pierwsze oraz lit. b ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1133), która nie przewidywała w tym zakresie żadnych przepisów przejściowych, a weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., jednak prawidłowo została uwzględniona przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu, w takiej właśnie sytuacji należało zastosować tzw. zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, z której wynika, że nowe unormowania od momentu ich wejścia w życie odnoszą się nie tylko do zdarzeń przyszłych, ale także regulują zdarzenia z przeszłości tzn. sprzed wskazanego dnia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że stanowisko takie nie może być regułą mającą uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach, bowiem przy wyborze czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej należy wziąć pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, charakter przepisów podlegających zmianie, skutki przyjęcia określonego rozwiązania. Przyjmuje się także, iż milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej uznawane jest za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jego zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. Organy administracji mają zaś co do zasady obowiązek uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy z daty orzekania, co wynika z wyrażonej w art. 6 K.p.a zasady praworządności [tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (WSA) z 9.06.2015 r., II SA/Ol 294/15 i przywołane tam orzecznictwo, wyrok WSA w Warszawie z 8.06.2015 r., VI SA/Wa 498/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 2.06.2015 r., II FSK 1752/13) publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też Kolegium właściwie uwzględniło zmianę regulacji w powyższym zakresie, uznając konieczność uzupełnienia wniosku o aktualne wypisy z rejestru gruntów, aktualną mapę ewidencyjną i załącznik graficzny przedstawiający zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Strona skarżąca kwestionuje zasadność przedkładania aktualnych wypisów z rejestru gruntów, co należy uznać za zupełnie nieuzasadnione. Wprawdzie bowiem, wypisy te nie służą ustalaniu stanu prawnego nieruchomości, jednak zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520) wskazują one właścicieli nieruchomości. Ponadto, w myśl art. 22 ust. 2 cyt. aktu, właściciele ci obowiązani są do zgłaszania prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków staroście zmian danych objętych tą ewidencją. Nadto, wedle art. 23 ust. 1-3 wskazanej ustawy, sądy, notariusze i organy administracji publicznej zobligowane są do przekazywania staroście wyszczególnionych tam dokumentów, wszystko w celu utrzymania ewidencji w stanie aktualności. W oparciu o wypisy z rejestru gruntów organy ustalają więc krąg stron prowadzonych przez siebie postępowań. Przedłożenie ich zaś z daty znacznie poprzedzającej okres prowadzenia określonego postępowania z pewnością powoduje duże ryzyko, iż zawarte w nich informacje utraciły swoją aktualność, co skutkuje z kolei trudnościami przy ustalaniu zakresu podmiotowego takiego postępowania i rodzi w dalszej przyszłości ewentualność wznowienia tego postępowania ze względu na brak udziału w nim właściwych stron. SKO zwróciło na tę kwestię uwagę w uzasadnieniu swojej decyzji. To samo dotyczy nieaktualnych map, które mogą nie oddawać obecnego stanu rzeczy choćby z tego względu, że mogło dojść do podziału określonych działek i powstania w ich miejsce kilku nowych. Nadto, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie nie jest niepełne i niejasne. Kolegium wyraźnie bowiem zaznaczyło, jakie dokumenty winny zostać dołączone do raportu (tj. oprócz aktualnych wypisów z rejestru gruntów i mapy także załącznik graficzny) i wskazało, że braki te należy usunąć w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Słusznie natomiast Spółka zarzuca, że zmianę stanu prawnego, jaka nastąpiła w toku postępowania odwoławczego Kolegium potraktowało jako okoliczność stanowiącą przeszkodę do wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. tj. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w sytuacji, gdy takowe i tak nie mogłoby zapaść z uwagi na naruszenie przez Wójta Gminy [...] przepisów postępowania (i to nie tylko tych wynikających ze wskazanej wyżej nowelizacji, ale także innych). Nie sposób się jednak zgodzić ze stroną skarżącą, że w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji brakuje wskazania, czy, a jeśli tak, to w jaki sposób zmiana stanu prawnego wpływa na sposób procedowania przez organ I instancji. Jak już bowiem wyżej podniesiono, SKO stwierdziwszy braki w zakresie wypisów z rejestru gruntów, map i załącznika graficznego nakazało ich uzupełnienie w trybie art. 64 § 2 K.p.a.
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji "środowiskowej" (art. 63 ust. 1 u.o.ś.), po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego organu inspekcji sanitarnej (art. 64 ust. 1). Jak wynika z art. 77 ust. 1 u.o.ś., z pierwszym z wymienionych organów uzgadniane są następnie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) warunki realizacji przedsięwzięcia, zaś u drugiego ze wskazanych organów wójt zasięga opinii w tym przedmiocie. Skarga zarzuca, że zarówno opinia co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i opinia, o której mowa w art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. wydawana na późniejszym etapie postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań określonego przedsięwzięcia pochodzi od organu niewłaściwego tzn. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS). W ocenie strony, właściwym organem jest w tym przedmiocie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny. Zdaniem Sądu, stanowisko to jest błędne, a obydwie wydane w sprawie opinie pochodzą od kompetentnego organu tzn. PWIS. Zarówno art. 64 ust. 1 pkt 2, jak i art. 77 ust. 1 pkt 2 u.o.ś. odsyłają do brzmienia art. 78 u.o.ś. Ten ostatni przepis stanowi w ust. 1 pkt 1, że organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwym do wydawania wskazanych wyżej opinii jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny w odniesieniu do: będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko: dróg, linii kolejowych, napowietrznych linii elektroenergetycznych, instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu, sztucznych zbiorników wodnych (lit. a), pozostałych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zakresie zadań określonych dla niego w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (lit. b). Natomiast w myśl art. ust. 1 pkt 2 tego artykułu, państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny – właściwi są w odniesieniu do pozostałych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w zakresie zadań określonych dla tych organów w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przechodząc następnie do unormowań tego ostatniego aktu (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) należy wskazać na art. 12, który stanowi, że w rozumieniu K.p.a., w sprawach należących do zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem właściwym jest państwowy powiatowy lub państwowy graniczny inspektor sanitarny, z zastrzeżeniem jednak treści ust. 1a. Według tej ostatniej regulacji, państwowy wojewódzki inspektor sanitarny jest organem właściwym w zakresie higieny radiacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że elektrownie wiatrowe emitują promieniowanie elektromagnetyczne, co mieści się pod pojęciem radiacji. W takiej sytuacji należy uznać, że to właśnie PWIS uprawniony był do wydania obydwu koniecznych w sprawie opinii. Stąd też, przy piśmie z dnia 8 listopada 2010 r. (znak: [...]) PPIS – działając w oparciu o art. 12 ust. 1a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej także "ustawa o PiS") – przekazał PWIS dokumentację dotyczącą wydania opinii co do określenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, celem załatwienia według posiadanych kompetencji. Ponadto, należy także zwrócić uwagę na brzmienie art. 31a ust. 2 ustawy o PiS, zgodnie z którym, państwowy wojewódzki inspektor sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, jeżeli jest to wskazane ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy. Nawet jeśliby więc przyjąć za stroną skarżącą, że państwowy wojewódzki inspektor sanitarny nie jest umocowany do wydania przedmiotowych opinii, to z uwagi na dużą skalę planowanego przedsięwzięcia, zasadnym było skorzystanie z możliwości przewidzianej w powołanym wyżej art. 31a ust. 2 ustawy o PiS. Fakt zaś niepowołania tego przepisu w podstawie prawnej znajdujących się w aktach sprawy opinii nie stanowi przeszkody do przyjęcia, że w istocie przepis ten został w sprawie zastosowany, skoro spełnione są ku temu ustawowe przesłanki.
We wskazanym w art. 63 ust. 1 u.o.ś. postanowieniu tj. stwierdzającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a postępowanie zostaje zawieszone do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę takiego raportu. W sytuacji, gdy była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 (pkt 1), ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (pkt 2), wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (pkt 3), wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (pkt 4).
Ustawodawca określił nadto w sposób precyzyjny katalog okoliczności, które uzasadniają odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, a są nimi:
1. niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.o.ś.),
2. odmowa uzgodnienia warunków realizacji bądź wydanie negatywnej opinii, przez organy wskazane w art. 77 ust. 1 u.o.ś.,
3. brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, w sytuacji, gdy zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie wynika z oceny oddziaływania na środowisko ( art. 81 ust.1 u.o.ś.),
4. sytuacja, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie zachodzą przesłanki z art. 34 ustawy o ochronie przyrody, które wskazują na konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym (art. 81 ust. 2 u.o.ś.),
5. sytuacja, gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że może ono spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
Wśród wymienionych przesłanek negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wydanie decyzji "środowiskowej" nie ma okoliczności w postaci sprzeciwu lokalnej społeczności wobec zamierzonego przez inwestora przedsięwzięcia. Tym samym, niezadowolenie społeczne nie może stanowić samodzielnej podstawy odmowy wydania przedmiotowej decyzji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2.06.2015 r., IV SA/Po 1261/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.goc.pl). Oczywiście, u.o.ś. zawiera regulacje dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, jednak dają one tylko możliwość składania uwag czy wniosków (art. 33 ust. 1 pkt 7 u.o.ś.), które następnie muszą zostać rozpatrzone przez organ wydający tę decyzję (art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.ś.), a wyjaśnienia w tym zakresie winny zostać ujęte w uzasadnieniu podejmowanego rozstrzygnięcia. Sprzeciw społeczny nie może więc uzasadniać odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, chociaż może mieć na rozstrzygnięcie jakiś wpływ np. w zakresie wyboru wariantu realizacji inwestycji. W niniejszym postępowaniu, Wójt Gminy [...] zapewnił możliwość udziału społeczeństwa, na co wskazują znajdujące się aktach sprawy stosowne obwieszczenia.
Prawidłowo również SKO wytknęło organowi I instancji powołanie się – jako na okoliczność przemawiającą za odmownym załatwieniem wniosku inwestora – na uchwałę Sejmiku Województwa [....] przyjmującą Wojewódzki Program Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii dla Województwa [...]" oraz opublikowany w styczniu 2014 r. raport Najwyższej Izby Kontroli. Jak już podniesiono, dokumenty te i wynikające z nich dane nie mieszczą się w zamkniętym katalogu przesłanek odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Wspomniany raport nie stanowi nadto źródła prawa, zaś powołany Program nie ma charakteru normatywnego, wskazując tylko ogólne cele i kierunki działań właściwych organów w zakresie polityki "energetycznej".
Jak zwróciło poza tym uwagę Kolegium, prawodawca zawarł wymogi, którym, oprócz tych wskazanych w art. 107 § 3 K.p.a., winno odpowiadać uzasadnienie decyzji "środowiskowej". Mianowicie, w świetle art. 85 ust. 2 pkt 1 u.o.ś., w uzasadnieniu tym winny zostać podane: informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (lit. a), informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (lit. b) oraz uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 (lit. c). W oparciu o powyższe, zasadnie Kolegium wytknęło Wójtowi, że uzasadnienie jego decyzji wymogom tym nie odpowiada. Jest ono bowiem w istocie bardzo lakoniczne. Skupia się na przedstawieniu przebiegu postępowania, a następnie koncentruje uwagę na wymienionych wyżej pozaustawowych przesłankach odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia (tj. społeczny sprzeciw wobec inwestycji oraz raport NIK i Wojewódzki Program Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii dla Województwa [...], jak też rezygnacja z procedury planistycznej). Brak w nim natomiast szczegółowej analizy okoliczności wymienionych w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.o.ś.
Jako zupełnie bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 40 § 1 w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez doręczenie zakwestionowanej decyzji podmiotom takim jak: RDOŚ, PWIS oraz sołtysom wsi: Z., M., W., G. Zarówno z rozdzielnika decyzji I instancji, jak też i rozdzielnika rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego wynika, że przesłanie wymienionym przedmiotowych aktów administracyjnych miało jedynie miejsce "do wiadomości" . Przekazanie tych decyzji cechował więc tylko walor informacyjny i powyższe nie mogło przesądzić o przyznaniu im przymiotu strony postępowania.
Rację ma z kolei Spółka, gdy twierdzi, że wymieniając okoliczności determinujące odmowne rozstrzygnięcie wniosku Kolegium nie wskazało na brak uzgodnienia przedsięwzięcia przez organ specjalistyczny.
Z tych wszystkich względów przyjęto, że decyzja SKO eliminująca z obrotu prawnego decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy parku elektrowni wiatrowych "[...]" w miejscowości W., G. w gminie [...] jest jak najbardziej zasadna, zaś przesłanki powyższego zostały przez organ odwoławczy w sposób dostateczny wykazane. Brak było bowiem uzasadnienia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, gdy zakres wymaganego do przeprowadzenia postępowania wykraczał poza kompetencje tego organu w związku z koniecznością zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Skoro więc rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie narusza tej regulacji, to skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło