II SA/Rz 459/08

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 październik 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Piotra Mazurkiewicza, o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, z dnia [...] czerwca 2008r. znak [...] podjętą w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów, -postanawia- odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 459/08 Uzasadnienie Wnioskiem złożonym w dniu 11 września 2008r. (data stempla urzędu pocztowego), P. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek ten dotyczy sprawy sygn. akt II SA/Rz 459/08 zakończonej przed WSA na mocy postanowienia Sądu z dnia 27 sierpnia 2008r., o odrzuceniu skargi P. M.. Ponieważ oświadczenie wnioskodawcy budziło wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością, referendarz sadowy w piśmie z dnia 16 września 2008r., wezwał P. M. do: 1. podania wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie rodziny oraz nadesłania dowodów potwierdzających ponoszenie tych wydatków (tj. zakup leków, żywności, środków czystości, opłat za energię elektryczną, gaz, dostarczaną wodę odprowadzane ścieki), 2. podania marki oraz roku produkcji samochodu osobowego, wymienionego w rubryce 7.2.2. wniosku PPF, oraz wysokości kosztów jego utrzymania w skali miesiąca, 3. wyjaśnienia czy wnioskujący z tytułu posiadania gruntów rolnych otrzymuje dopłaty bezpośrednie, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, 4. wyjaśnienia czy rodzina lub którykolwiek z jej członków otrzymuje świadczenia pieniężne lub niepieniężne od instytucji publicznych (np. gminnego ośrodka pomocy społecznej) a w przypadku nie otrzymywania tego typu świadczeń należało wyjaśnić przyczyny nie ubiegania się o pomoc z zabezpieczenia społecznego wobec spełniania kryteriów dochodowych przez rodzinę (830 zł., łącznego dochodu trzyosobowej rodziny). Strona w odpowiedzi na to wezwanie wyjaśniła: na bieżące utrzymanie rodziny ponosi w skali miesiąca kwotę 971 zł., posiada samochód osobowy marki Tico rok. prod. 1998r., z tytułu posiadania gruntów rolnych otrzymuje dopłaty bezpośrednie w wysokości 4376,17, członkowie rodziny nie otrzymują świadczeń pieniężnych oraz niepieniężnych od instytucji publicznych, zaś ubieganie się o pomoc z zabezpieczenia społecznego nie jest obowiązkowe. Strona w odpowiedzi na wezwanie załączyła: kserokopie decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku rolnym na rok 2008r. w wysokości 756 zł., dowody uiszczenia opłaty na rzecz rejonowego związku spółek wodnych na kwotę 62 zł., (data wystawienia 12 maja 2007r.), opłaty za odbiór odpadów 24 zł., (data wystawienia 7 września 2007r.,), kserokopię ubezpieczenia budynku na łączną kwotę 402 zł., kserokopie faktury VAT za zakup energii elektrycznej za okres 20 lipca 2007r., do 18 lipca 2008r., fakturę za wykonanie projektu instalacji gazowej na kwotę 450 zł., (data wystawienia 23 kwietnia 2008r.), oraz kserokopie faktur kosztów zakupu gazu za okres 29 lipca 2008r., do 20 sierpnia 2008r., kwota 25,96 zł., za okres 20 sierpnia 2008r., do 1 października 2008r. kwota 75,31 zł., za okres 1 października 2008r., do 1 grudnia 2008r., kwota 104,70 zł. Przedstawiono również kserokopie decyzji administracyjnych o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wydanych w dniu 26 października 2006r. W załączonych do wniosku dokumentach znajduje się też dowód pokwitowania kwoty 54, 65 zł., uiszczonej na rzez zakładu komunalnego przez K. M.. Stwierdzono co, następuje : Wniosek skarżącego dotyczy ustanowienia adwokata. P. M. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Aby uzyskać prawo pomocy w takim zakresie, strona ponad wszelką wątpliwość powinna wykazać, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania oraz swojej rodziny. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje wnioskodawcę art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej P.p.s.a.). Z treści wniosku PPF oraz nadesłanych do Sądu oświadczeń, wynika, że strona posiada dom o pow. 90m², nieruchomość rolną o powierzchni 5,70 ha, a także samochód osobowy. W skład rodziny wchodzi oprócz P. M. także jego żona I. oraz syn A.. Rodzina utrzymuje się z miesięcznych dochodów w wysokości 830 zł (brutto). Na wezwanie referendarza sądowego strona oświadczyła, że otrzymuje dopłaty bezpośrednie do gruntów w wysokości rocznej 4376,17 zł. Koszty bieżącego utrzymania trzyosobowej rodziny M. w skali miesiąca wynoszą 971 zł. Strona ponosi także wydatek utrzymania samochodu osobowego w wysokości 70 zł. P. M. wywiązuje się na bieżąco z obciążeń, który wysokość wynika z treści kserokopii dokumentów załączonych do jego pisma z dnia 24 września 2008r. W niniejszej sprawie nie zostało wykazane spełnienie przesłanek do uzyskania prawa pomocy. Biorąc pod uwagę posiadane zasoby majątkowe, nie można z przekonaniem stwierdzić, że wnioskodawca nie posiada możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zestawienie wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie rodziny oraz uzyskiwanych dochodów nasuwa bowiem poważne wątpliwości, co do wiarygodności oświadczenia skarżącego. Skarżący twierdzi, iż jego jedyny dochód wynosi w skali miesiąca 830 zł., brutto (rubryka nr 10 wniosku PPF). W skład tego dochodu wchodzą zarówno dochody z gospodarstwa rolnego oraz dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości rocznej 4’376,17 zł. Kwota dochodu jest kwotą brutto, co oznacza, że kwota netto jest niższa niż 830 zł. Według strony, bieżące utrzymanie rodziny pochłania w skali miesiąca kwotę 971 zł. Koszt miesięcznego utrzymania samochodu osobowego to kolejny wydatek w wysokości 70 zł. Trzyosobowa rodzina M. wydatkuje w skali miesiąca na swe utrzymanie łączną kwotę 1041 zł. Zestawiając dochody podane we wniosku oraz ustalone wydatki wypadałoby uznać, że rodzina wydaje w skali miesiąca więcej pieniędzy niż jest w stanie uzyskać. Pomimo tego niedoboru P. M. wywiązuje się ze swych zobowiązań finansowych. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających zaległości w spłatach bieżących należności. Oceniając wniosek o prawo pomocy należy kierować się nie tylko jego literalną treścią, ale także zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. W niniejszej sprawie te dyrektywy oceny zdolności finansowej P. M. nie pozwalają uznać jego wniosku za odpowiadający rzeczywistości. Nie można wiarygodnie twierdzić, iż dochody rodziny są o wiele niższe niż jej wydatki a ten niedobór nie jest pokrywany z innych źródeł. Należy zgodzić się z P. M., że korzystanie z pomocy instytucji zabezpieczenia społecznego, w tym prawa pomocy, nie jest przymusowe. Jednak w sytuacji, gdy rodzina, której koszty życia znacząco przekraczają dochody w wysokości niepozwalającej na pokrycie wydatków niezbędnych, nie występuje do organów zatrudnienia lub pomocy społecznej z prośbą o udzielenie jej właściwej do jej sytuacji pomocy, to zachodzi uzasadniona wątpliwość czy fakty powołane w jej wniosku są zgodne z prawdą i czy jej sytuacja nie została opisana w sposób dramatyczny wyłącznie dla potrzeb uzyskania prawa pomocy. Za odmową wiarygodności będą przemawiać względy doświadczenia życiowego, które nakazują przyjąć, iż w sytuacji braku niezbędnych środków do życia a także możliwości otrzymania pomocy ze strony rodziny, obywatel zwraca się o pomoc do instytucji publicznych (np. organów pomocy społecznej). Takim założeniem kierował się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 listopada 2004r., sygn. FZ 331/04, niepubl., a także w postanowieniu z dnia 15 maja 2008r., sygn. II FZ 146/08, niepubl. Na koniec należy zauważyć, że treść przepisów P.p.s.a., pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, w których skarżący ponad wszelką wątpliwość udowodnią, że nie są i nie będą w przyszłości w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Jedynie w takich sytuacjach będzie można wyrazić zgodę na kontynuowania postępowania sądowego kosztem środków publicznych, a w rezultacie kosztem współobywateli. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.