II SA/Rz 463/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2011 roku, sygn. akt II SA/Rz 463/11 ze skargi J. K. i Z. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2011r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości - postanawia - odrzucić skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 463/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi J. K. i Z. K. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2011r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2011r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 685/2 obr. 224 R., obj. KW [...]. Postanowienie to zostało dręczone stronom postępowania tj. Z. K., J. K. – zastępowanemu przez adw. M. L. oraz Wojewodzie przy zachowaniu rygorów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. W dniu 7 października 2011 r. (data złożenia w tut. Sądzie) Prezydent Miasta [...] (organ I Instancji) – reprezentowany przez pełnomocnika rad. pr. T. C., złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skargę kasacyjną, może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 173 § 2 P.p.s.a.). Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem – art. 177 § 1 P.p.s.a. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 P.p.s.a.) W myśl natomiast art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W świetle wyżej wskazanych przepisów podkreślić należy, że katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi kasacyjnej jest zamknięty, a zatem uprawnionymi do skorzystania w omawianego środka odwoławczego są jedynie strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie natomiast z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 12 P.p.s.a. pod pojęciem strony rozumie się także uczestnika postępowania. Nie jest zatem dopuszczalne wniesienie skargi kasacyjnej przez inny podmiot niż wymieniony w ustawie Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, Prezydent Miasta [...] nie jest uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie zart. 112 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2010r. Nr 102 poz. 651 ze zm./ organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Przy czym art. 4 pkt 9b¹ cyt. ustawy stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o staroście - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu. W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta [...], jako organ I instancji, nie jest stroną postępowania administracyjnego, w którym wydaje decyzję, jak również nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji organu II instancji utrzymujących jego decyzje w mocy. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. (por. wyrok NSA z 5.10.2010r., sygn. akt I OSK 1666/09, postanowienie NSA z 14.06.2011r., sygn. II GZ 304/11). W wyroku z dnia 29.10.2009 r., sygn. K 32/08 (OTK-A 2009/9/139), Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodne z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przepisy art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a., w zakresie, w jakim pozbawiają one prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał decyzję jako organ I instancji, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim odmawia jednostce samorządu terytorialnego prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych sprawach, w których organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję w I instancji. Trybunał uznał między innymi, że wydawanie decyzji administracyjnych przez organy samorządu terytorialnego nie ma służyć realizacji praw podmiotowych jednostek tego samorządu w relacjach z administrowanymi. Organy samorządu terytorialnego, które wydają decyzję wobec obywatela, mają stać na straży prawa, a w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów. Uznać zatem należy, że Prezydent Miasta [...] nie ma także legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w sprawie dotyczących tych decyzji. Jako organ I instancji nie jest bowiem stroną postępowania sądowoadministracyjnego i nie służy mu prawo zaskarżania w trybie skargi kasacyjnej orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych odnoszących się do decyzji administracyjnych wydawanych na skutek odwołań od jego decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt II GSK 156/05). Prezydent Miasta [...] w przedmiotowej sprawie wydał w I instancji decyzję administracyjną z dnia [...] lutego 2011r., od której strona wniosła odwołanie do Wojewody, a następnie skargę do WSA w Rzeszowie na decyzję organu II instancji. Stronami niniejszego postępowania są skarżący J. K. i Z. K. oraz Wojewoda (organ II instancji), którego decyzja została zaskarżona do sądu. Tym podmiotom został doręczony wyrok wraz z uzasadnieniem i to one są uprawnione do ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wyżej wskazano sąd odrzuca skargę kasacyjną, jeśli jest ona niedopuszczalna. Zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwem poglądem, jedną z przyczyn niedopuszczalności jest wniesienie skargi kasacyjnej przez podmiot niebędący stroną, a ponadto warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej jest także uprzednie doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wskazać trzeba, że aby wniesienie skargi kasacyjnej wywołało skutek w postaci wszczęcia sądowo-administracyjnego postępowania drugoinstancyjnego musi dojść do łącznego spełnienia pięciu warunków: 1/ skarga musi być wniesiona w przepisanym terminie (art. 177 p.p.s.a.), 2/ skargę wniósł uprawniony podmiot (art. 173 § 2 p.p.s.a.), 3/ skargę sporządził adwokat, radca prawny, względnie inna uprawniona osoba (art. 175 p.p.s.a.), 4/ zostały zachowane wskazane wymagania formalnoprawne i konstrukcyjne (art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a.), 5/ skarga została należycie opłacona (art. 221 p.p.s.a.). Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie (art. 178 p.p.s.a.) – por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1457/08. Dlatego też mając na uwadze fakt, że skarga kasacyjna Prezydenta Miasta [...], działającego jako organ I instancji, pochodzi od podmiotu niebędącego stroną (podmiotu nieuprawnionego), Sąd zobligowany był ją jako niedopuszczalną, odrzucić. W tym stanie rzeczy Sąd działając na zasadzie art. 178 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.