II SA/Rz 465/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia SO (del.) Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na uchwałę Odwoławczej Komisji Oceniającej przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie okresowej oceny nauczyciela akademickiego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Przedmiotem skargi M. A. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest uchwała Odwoławczej Komisji Oceniającej przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]. Zaskarżoną uchwałą częściowo utrzymano w mocy ocenę Komisji Oceniającej Nauczycieli Akademickich w Instytucie [...] Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej [...] z dnia [...] listopada 2013 r. - dotyczącą oceny nauczyciela akademickiego M. A. za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2013 r. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Oceniająca przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] wniosła o jej oddalanie. Wskazała m.in., że przedmiot oceny okresowej nauczyciela akademickiego stanowi uchwałę o charakterze wewnętrznym uczelni, dotyczy toku pracy nauczyciela akademickiego i sama w sobie musi mieć charakter ocenny. Trudno przy tym twierdzić, aby dokonana ocena okresowa skarżącego miała charakter dowolny, skoro dostał on ocenę wyróżniającą, a więc najwyższą z możliwych w skali ocen. W tej sytuacji w ogóle wątpliwym jest możliwość jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Na podstawie § 3 tego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Odwoławczej Komisji Oceniającej przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej [...] dotycząca oceny nauczyciela akademickiego M. A. za okres od 1 stycznia 2011 r. do 30 września 2013 r. Wyjaśnienia wymaga, że ocena pracowników naukowych zatrudnionych w szkołach wyższych jest uregulowana w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.). Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy, wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111, oraz przestrzegania prawa autorskiego i praw pokrewnych, a także prawa własności przemysłowej (ust.1). Oceny dokonuje podmiot wskazany w statucie uczelni, nie rzadziej niż raz na dwa lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Oceny nauczyciela akademickiego posiadającego tytuł naukowy profesora, zatrudnionego na podstawie mianowania, dokonuje się nie rzadziej niż raz na cztery lata. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania, z uwzględnieniem możliwości zasięgania opinii ekspertów spoza uczelni, określa statut (ust. 2). Podmiot, o którym mowa w ust. 2, przy dokonywaniu oceny nauczyciela akademickiego w zakresie wypełniania przez niego obowiązków dydaktycznych uwzględnia ocenę przedstawianą przez studentów i doktorantów, po zakończeniu każdego cyklu zajęć dydaktycznych. Zasady dokonywania tej oceny i sposób jej wykorzystania określa statut uczelni (ust. 3). Podkreślić należy, że art. 132 ww. ustawy jest umieszczony w dziale III – "Pracownicy uczelni" w rozdziale drugim "Stosunek pracy pracowników uczelni". Jednocześnie, art. 128 tej ustawy przesądza, że rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę z nauczycielem akademickim następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, z tym że rozwiązanie stosunku pracy, za wypowiedzeniem następuje z końcem semestru. Rektor może rozwiązać za wypowiedzeniem stosunek pracy nauczyciela akademickiego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę również w przypadku określonym w art. 124 ust. 1 pkt 3, to znaczy wobec otrzymania przez nauczyciela akademickiego oceny negatywnej, o której mowa w art. 132. Natomiast zgodnie z art. 136 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników uczelni, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a spory o roszczenia ze stosunku pracy pracownika uczelni rozpatrują sądy pracy. Z powyższego wynika, że dokonywana ocena nauczyciela akademickiego jest ściśle związana ze stosunkiem pracy, który wiąże nauczyciela z uczelnią. Przy opiniowaniu pracowników przełożeni nie występują w roli organu administracji, który w sposób władczy wydaje jednostronny akt administracyjny określający prawa czy obowiązki jednostki. Opinia taka może mieć wpływ na prawa i obowiązki jednostki, głównie jako pracownika, może bowiem prowadzić do wypowiedzenia zmieniającego czy rozwiązania stosunku pracy, lecz jest to wpływ mający bezpośrednie odzwierciedlenie w stosunkach pracy łączących nauczyciela i uczelnię, a nie w sferze administracyjnej. Czynności dokonywane przez kierownika w ramach opiniowania pracowników należy traktować zatem jako działania pracodawcy w stosunku do pracownika. Regulacja art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ani wydane na jego podstawie wewnętrzne przepisy regulujące sposób tryb, terminy oraz sposoby dokonywania ocen pracowniczych nie stanowią zatem podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej mocą której organ dokonuje oceny pracownika. Ocena taka nie może być również utożsamiana z innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej bowiem wynika ona bezpośrednio ze stosunku pracy łączącego pracownika z oceniającym i na tej płaszczyźnie musi zostać rozpoznana (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r., sygn. II SA/Wa 1282/13). Co istotne M. A. w skardze zwrócił uwagę, że kierując skargę do WSA w Rzeszowie, sądzi, że odwoławcza komisja oceniająca niewłaściwie podała adresata (właściwość sadu administracyjnego) do którego należy kierować niniejszą skargę. Skarga M. A. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie dotyczy decyzji, postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a także pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sprawa wydawania oceny pracowniczej nie jest sprawą administracyjną, dlatego nie może stanowić przedmiotu zaskarżenia do sądu administracyjnego. Ponieważ sprawa ze skargi M. A. nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.