II SA/Rz 472/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. i K. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego /dalej: WINGiK / utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2008 r., [...] odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., obręb 5 – Ś., zmiany polegającej na wykazaniu wschodniej granicy działki nr 2641 według przebiegu odpowiadającego parceli gruntowej nr 445/1. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 240, z 2005 r., poz. 2027 ze zm./ oraz § 46 ust. 1 i 2 pkt 1 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38, poz. 454/. W uzasadnieniu decyzji WINGiK uznał, że odwołanie M. W. i K. P. nie zasługuje na uwzględnienie, bo decyzja Prezydenta Miasta K. nie narusza prawa. Ewidencja gruntów i budynków jest odzwierciedleniem stanu prawnego nieruchomości istniejącego w określonym czasie, zatem nie mogą być w niej ujawnione dane, które byłyby niezgodne z tym stanem. Domaganie się przez odwołujące wpisania /uwidocznienia/ przebiegu granicy wschodniej działki nr 2641 według stanu z aktów notarialnych z 1945 r. i 1958 r. jest niemożliwe dlatego, że w 1972 r. dla obszaru, w którym znajduje się działka nr 2641 prowadzona była modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków. W trakcie tego działania zmiany wprowadzono w sposób ostateczny, przy udziale poprzedników prawnych oddziałujących się. Z tego powodu brak jest podstaw do kwestionowania przyjętego w ramach modernizacji, przebiegu granicy między działkami nr 2641 i nr 2639. Żądanie odtworzenia granicy sprzed modernizacji nie może być uwzględnione, gdyż organy geodezyjne mogą wprowadzać zmiany w ewidencji tylko na podstawie aktualnych dokumentów, które odzwierciedlają ich faktyczny stan i są aktualne. Z rozstrzygnięciem WINGiK nie zgodziły się M. W. i K. P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zakwestionowały decyzję tego organu w całości. Nie wskazały kierunku jej weryfikacji ale podniosły, że skarżone rozstrzygnięcie narusza prawo, bo jest niezgodne z prawem własności. Nie zgodziły się z twierdzeniami WINGiK wskazującymi, że ich żądanie zmierza do zmiany prawa własności. Podkreśliły, że zgodnie z prawem organy geodezyjne mają obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, dlatego wpisanie przebiegu granicy między działkami nr 2641 i nr 2639 zgodnie z posiadanymi przez nie aktami notarialnymi będzie wypełniało postulat aktualizacji, a co najważniejsze będzie pozostawało w zgodzie z księgami wieczystymi. W odpowiedzi na skargę na skargę WINGiK wniósł o oddalenie skargi z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 11 lutego 2008 r. skarżące M. W. i K. P. wystąpiły do Prezydenta Miasta K. o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wnioskowana zmiana dotyczyła przebiegu granicy działki nr 2641 /wschodniej/ i miała polegać na odtworzeniu jej przebiegu zgodnie z przebiegiem przyjętym w aktach notarialnych z 1945 r. i 1958 r. Zgodnie ze wskazanymi umowami część parceli gruntowej 3659/4 stanowiąca drogę została włączona do parceli 445 i w związku z tym nastąpiła zmiana granic i oznaczenia parceli, która przyjęła nr 445/1. Na obecnej mapie ewidencyjnej wschodnia granica działki 2641 nie odpowiada przebiegowi granicy parceli gruntowej nr 445/1. Na skutek przeprowadzonego postępowania dowodowego Prezydent Miasta K. wydał decyzję w dniu [...] kwietnia 2008 r., [...], którą odmówił wprowadzenia żądanych zmian. Od tej decyzji skarżące wniosły odwołanie, w wyniku którego zapadła decyzja będąca przedmiotem skargi. Nie godząc się z jej rozstrzygnięciem M. W. i K. P. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 578/08 stwierdził nieważność decyzji obu instancji oraz zasądził na ich rzecz koszty postępowania sądowego. Wyrok WSA w Rzeszowie został zakwestionowany skargą kasacyjną przez WINGiK. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę w dniu 23 marca 2010 r., sygn. I OSK 774/09 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie objęty skargą kasacyjną i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W dniu 22 czerwca 2010 r. do WSA w Rzeszowie wpłynęło pismo skarżących, z treści którego wynika, że skarżące podtrzymują skargę i domagają się przeprowadzenia dowodów z dokumentów, których kopie dołączyły oraz przesłuchania świadka W. W., który w trakcie postępowania stał się współwłaścicielem nieruchomości. Do pisma dołączono kserokopie dokumentów z postępowania karnego prowadzonego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. Skarga M. W. i K. P. zasługuje na uwzględnienie. Uwzględnienie skargi następuje ze względu na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania dających podstawę do jego wznowienia. Art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne może być wznowione jeżeli strona nie brała w nim udziału. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja zaszła. W ramach postępowania sądowego ustalono, że W. W. jest współwłaścicielem działki. Fakt ten ustalono na podstawie wydruku zupełnego księgi wieczystej z dnia 16 marca 2010 r. potwierdzonego przez pełnomocnika skarżącej oraz oświadczenie uczestnika W. W., który wskazał, że stał się współwłaścicielem w miejsce K. P. w zamian za prawo dożywocia. Na podstawie wskazanego dokumentu Sąd ustalił, że akt notarialny przenoszący własność na rzecz W. W. został zawarty w dniu 1 lipca 2008 r. Jest to umowa o dożywocie z tej daty Rep. A nr [...] sporządzona przez notariusza I. T. W świetle tego ustalenia przyjąć należy, że decyzja WINGiK wydana została z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy orzekał już po zawarciu umowy dożywocia, a to oznacza, że uczestnik W. W. był stroną postępowania. Akta sprawy tego faktu nie potwierdzają, zatem przyjąć trzeba, że organ odwoławczy prowadził postępowanie z pominięciem strony. Wadę taką należy naprawić w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Sąd zwraca uwagę, że podstawą orzekania jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Podkreśla także, że postępowanie w zakresie ewidencji ma charakter rejestrowy, więc potwierdza stan istniejący, przy czym nie odnosi się do stanu prawnego, ale tylko faktycznego. Stwierdzenie takie ma znaczenie dla sprawy, w świetle oświadczeń złożonych przed Sądem. Z ich treści wynika, że stan faktyczny, zatem przebieg granicy, której dotyczy skarga odpowiada dokumentom sprzed 1999 r. i nie jest kwestionowany przez strony oraz uczestników. Ten wątek sprawy nie jest przez organy wyjaśniony. Organy obu instancji sprowadzają swoje ustalenia tylko do analizy przebiegu granicy z dokumentów pomijając jej faktyczny przebieg. Okoliczność ta jest istotna dla sprawy, gdyż ewidencja ma być zgodna ze stanem faktycznym i dokumentami, a nie tylko odpowiadać stanowi dokumentów. Wyjaśnienie faktycznego przebiegu granicy będącej przedmiotem żądania skarżących jest istotne ze względu na poprawność wpisów dokonanych w ewidencji gruntów. Przyjąć trzeba, że ewidencja ta musi odzwierciedlać w zakresie danych w niej zawartych, stan który odpowiada rzeczywistości i dokumentom. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów geodezyjnych, które sprowadza zakres ewidencji tylko do danych potwierdzonych dokumentami. Te źródła są istotne jednak nie mogą pozostawać w oczywistej sprzeczności z rzeczywistym stanem. Jeżeli do takiej sytuacji dochodzi, organy powinny ją wyeliminować, wykorzystując przepisy regulujące aktualizację operatu ewidencyjnego. Działanie takie będzie o tyle możliwe, o ile w tym trybie taką rozbieżność można likwidować. Do rozważenia pozostaje też korygowanie niektórych sytuacji w trybie wynikającym z k.p.a. jeżeli podstawą wprowadzenia omyłkowych danych były decyzje wydawane na podstawie prawa geodezyjnego i kartograficznego. Możliwość taka w ocenie Sądu wynika z przyjęcia decyzyjnej formy działania organów geodezyjnych. Skoro tak jest to w zakresie tej formy mają zastosowanie przepisy k.p.a. dotyczące np. sprostowania decyzji. W rozpoznawanej sprawie, wobec twierdzeń skarżących należy rozważyć, czy nie możliwa jest aktualizacja na podstawie danych uzyskanych z opracowań geodezyjnych, na które wskazuje § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38, poz. 454 ze zm./, gdyż do aktualizacji ma zastosowanie § 35 tego aktu, a ten przepis wskazuje co może być źródłem danych ewidencyjnych /np. wyniki terenowych pomiarów/. Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji powinien ocenić zakres postępowania wyjaśniającego właśnie pod wskazanym kątem. Taki kierunek działania wynika z oświadczeń złożonych przed Sądem przez skarżącą i uczestnika, a postępowanie objęte kontrolą Sądu tego wątku nie wyjaśnia. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien tę okoliczność uwzględnić i wyjaśnić. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.