II SA/Rz 481/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO" lub "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania T. A., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], którą odmówiono wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 138 §1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn.zm.; dalej: "k.p.a."), art. 2 ust.1 pkt 1), art. 3 ust. 1, 2 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 1) i ust.4, art. 6 ust. 1,2,4,7, art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734, ze zm.; dalej: "ustawa o dodatkach mieszkaniowych" lub "ustawa") oraz §2 ust.1 pkt 1), §3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817, ze zm.; dalej: "rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2001 r."). Rekapitulując ustalenia organu I instancji Kolegium podało, że wnioskodawca zajmuje lokal o powierzchni 37,72m2 na podstawie umowy najmu, uiszczając czynsz w kwocie 236,87 zł. Lokal nie posiada instalacji ciepłej wody. Wysokość emerytury wnioskodawcy wynosi 1090,91 zł miesięcznie. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia była jego należna wysokość, wynosząca poniżej 2% kwoty najniższej emerytury. W odwołaniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, ponieważ organy powinny wziąć pod uwagę dochód netto, a nie brutto. Dochód netto wynosił w okresie trzech miesięcy 1962,03zł, co w przeliczeniu na jeden miesiąc dawało kwotę 654,01 zł. Kolegium wyjaśniło, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie, spełniającej kryterium z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Kwota najniższej emerytury wynosiła w dacie zgłoszenia wniosku 706,29 zł, a 175 % z niej to 1236,00 zł. Wobec miesięcznego dochodu wnioskodawcy wynoszącego 1090,91 zł jest on osobą uprawnioną do dodatku w myśl powołanego przepisu. Wysokość dodatku wylicza się według zasad określonych w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Podkreślono, że pojęcie dochodu określono w art. 3 ust. 3 tej ustawy. Przytoczona definicja w ocenie organu przemawiała za przyjęciem wysokości dochodu wnioskodawcy w kwocie wynikającej z decyzji emerytalnej ZUS z dnia 5 marca 2010 r., nr [...], tj. w kwocie 1090,91 zł i taką przyjęto za podstawę wyliczeń. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do przeznaczenia na pokrycie wydatków mieszkaniowych wnioskodawca powinien przeznaczyć kwotę 218,18 zł, która stanowi 20% z 1090,91 zł. Odnosząc się do powierzchni zajmowanego lokalu stwierdzono, że jest ona większa niż przewidziana ustawą powierzchnia normatywna przypadająca na jedną osobę. Z tego powodu do określenia wydatków na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego niezbędne było podzielenie poniesionych wydatków za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i pomnożenie uzyskanego wskaźniku przez normatywną powierzchnię, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Wyliczenie takie dało wynik 219,79 zł. Wobec braku w lokalu instalacji ciepłej wody wnioskodawcy przysługiwał również ryczałt z tego tytułu. Jego wysokość określa §3 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. Zgodnie z nim za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. W niniejszej sprawie dało to wynik 10,24 zł (20 x 0,5118 zł). Łącznie wydatki na lokal zostały wyliczone przez Kolegium na kwotę 230,03 zł. Wobec obowiązku wnioskodawcy przeznaczenia na te wydatki z własnego dochodu kwoty 218,18 zł do wypłaty pozostałaby kwota 11,85 zł. Zgodnie jednak z art. 7 ust. 6 ustawy dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Wartość ta wynosiła 14,13 zł. Skoro należy dodatek wyniósłby 11,85 zł, to byłby niższy od kwoty 14,13 zł. Decyzja organu I instancji była zatem prawidłowa. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się T. A. Ponowił zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie osiąganego dochodu przez przyjęcie kwoty brutto pobieranej emerytury, a nie netto. Ze świadczenia potrącona jest zaliczka na podatek, składaka na ubezpieczenie zdrowotne, potrącana jest także kwota 272 zł tytułem egzekucji sądowej, a do wypłaty pozostaje kwota 654,01 zł. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację skarżonej decyzji. Uzupełniająco stwierdzono, że przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego organy obowiązane są uwzględniać kwotę brutto dochodu. Kwoty emerytury wnioskodawcy wynoszącej 1090,91 zł nie pomniejszają zaliczki na podatek i ubezpieczenie zdrowotne, ani egzekucja sądowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego przez zastosowanie środków określonych w 145-149 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, którego zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734, ze zm.). Decyzje w tym zakresie mają charakter związany co oznacza, że przesłanki przyznania albo odmowy przyznania świadczenia są ściśle określone przepisami powołanej ustawy. Mają one charakter deklaratywny. Z przepisów art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 1 ustawy wynika, że dodatek przysługuje najemcy lokalu mieszkalnego, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Dochodem w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy są wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Z uregulowania tego wynika zatem, że przychód nie może zostać pomniejszony o inne zobowiązania czy wydatki wnioskodawcy, poza wyżej wymienionymi, chociażby rzeczywiście pomniejszały osiągany przychód. Ustawa nie posługuje się terminem dochodu netto gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Gdy średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowymi, lecz nie przekracza wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Wydatkami, o których mowa, są tylko świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, których katalog zawiera przepis art. 6 ust. 4 ustawy. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, która w przypadku gospodarstwa jednoosobowego została przez ustawodawcę określona na poziomie 35m2 (art. 5 ust. 1 ustawy). Nie stanowią jednak w/w wydatków należności poniesione z tytułu ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów oraz opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Jeżeli jednak lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Zasady wyliczenia ryczałtu reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się, jeżeli spełnione będą powyższe wymogi ustawowe, chyba że jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Takie ograniczenie wynika z art. 7 ust. 6 ustawy. Przedstawione przesłanki warunkujące dopuszczalność przyznania i wypłaty dodatku mieszkaniowego wskazują, że skarżona decyzja odpowiada prawu, a wyliczenia dokonane przez SKO są prawidłowe. W sposób zgodny z powołanymi przepisami przyjęto określone wartości i sposób wyliczenia według ustawowego algorytmu. W dniu zgłoszenia wniosku, tj. 26 stycznia 2011 r., wysokość najniższej emerytury wynosiła 706,29zł, zgodnie z Komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 lutego 2010 r. (M.P. z 2010 r., nr 10, poz. 110), a 175% tej kwoty to 1236zł, natomiast 150% to kwota 1059,43zł. Dochód wnioskodawcy należało przyjąć w kwocie 1090,91zł. Nie można było jej pomniejszyć o kwotę 272 zł potrącaną z tytułu egzekucji sądowej, ponieważ należność ta nie została ujęta w przepisie art. 3 ust. 3 ustawy. Wobec braku w ustawie o dodatkach mieszkaniowych definicji kosztów uzyskania przychodu należy je rozumieć w sposób określony przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm.), skoro pobierana przez wnioskodawcę emerytura podlega opodatkowaniu tym podatkiem (por. m.in. art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 7, art. 21 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 8,12,14,58 ustawy o podatku ...). Kosztem uzyskania przychodu nie jest zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych, ani kwota składki emerytalnej, rentowej czy chorobowej, których od świadczenia emerytalnego nie pobiera się, jak również składka na ubezpieczenie zdrowotne – nie wymieniona w art. 3 ust. 3 ustawy. Skoro średni miesięczny dochód skarżącego wynoszący 1090,91zł był wyższy od kwoty 1059,43zł (150 %), a niższy od kwoty 1236z (175%) przyjąć należało, że kwota stanowiąca wydatki poniesione przez osobę ubiegającą się o dodatek wynieść powinna 218,18zł (20% dochodu skarżącego). Z kolei wydatki na powierzchnię normatywną, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, wyniosły 230,03 zł, w tym kwotę ryczałtu w wysokości 10,24zł. Mając na względzie sposób wyliczania kwoty należnego dodatku mieszkaniowego wynikający z art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy od wydatków przypadających na powierzchnię normatywną wynoszących 230,03 zł odjąć należało kwotę 218,18zł, którą skarżący obowiązany jest pokryć z własnych środków. Daje to wynik 11,85 zł i byłaby to kwota należnego dodatku mieszkaniowego. Jednak zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy dodatku nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Decyzja SKO została wydana w dniu [...] kwietnia 2011 r., kiedy kwota najniższej emerytury wynosiła 706,29zł, z 2% z tej kwoty to 14,13 zł. Należny dodatek byłby niższy od 2% najniższej emerytury i z tego względu nie został przyznany. Mając na względzie powyższe, orzekając na podatnie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę w całości oddalił.