II SA/Rz 486/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa SO (del.) Anna Bembenek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala- IISA/Rz 486/10 U z a s a d n i e n i e Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania H. K. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. oraz Z. R. pozwolenia na budowę budynku o funkcji usługowej, handlowej i mieszkalnej wraz z instalacją wewnętrzną gazową, elektryczną, wodno-kanalizacyjną, c.o., przyłączem: energetycznym, kanalizacji sanitarnej, gazowym, wodociągowym, miejscami postojowymi dla samochodów osobowych, zjazdem publicznym z drogi gminnej na działce nr ewidencyjny 2480, w obrębie N. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że rozpoznając sprawę organy były związane oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 716/08, w którym uchylając poprzednio wydane w sprawie decyzje organów obydwu instancji, wskazano, że w postępowaniu nie brał udziału zarządca działki nr 2511/3, zaś analiza zawarta w uzasadnieniu decyzji powinna obejmować kwestie usytuowania projektowanego budynku pod względem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.; dalej: r.w.t.). Ponownie prowadząc postępowanie organy zapewniły udział wszystkim właścicielom i zarządów nieruchomości objętych oddziaływaniem zamierzonej inwestycji (działki nr 2480, 2481, 2363, 2469/3, 2511/3). Odległości, w jakiej ulokowano ściany projektowanego budynku od granicy działek odwołującej się (odpowiednio – 4 m i 3 – 3,14 m), a także sposób usytuowania otworów okiennych w połaci dachowej spełnia warunki określone w § 12 ust. 1 i § 12 ust. 5 pkt 2 r.w.t., gdzie minimalną odległość wyznaczono na – odpowiednio 3 i 4 m. Spełniono ponadto wymogi odległości między zewnętrznymi ścianami budynku nie stanowiącymi ścian oddzielenia przeciwpożarowego, tj. warunek z § 271 ust. 1 r.w.t., gdzie odległość tę określono na min. 8 m. Zapewniono też realizację warunków związanych z wykorzystaniem naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz czasem nasłonecznienia nieruchomości w trakcie doby po realizacji inwestycji (§ 13, § 57 i § 60 r.w.t.). Nie zaszła również przeszkoda przesłonienia przez projektowany budynek innego budynku, zlokalizowanego na działce nr 2481 – tak pod względem powierzchni przesłonienia, jak i odległości obydwu budynków, przez co zachowano wymogi określone w § 13 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Lokalizacja miejsc postojowych dla samochodów spełnia wymogi § 19 ust. 2 pkt 2 r.w.t. oraz warunki wynikające z decyzji o warunkach zabudowy (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r., nr [...]). Projektowany budynek nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 25, poz. 2573 ze zm.); nie znajdują tym samym zastosowania regulacje ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1227). Projektowana inwestycja nie pozbawi żadnego z właścicieli sąsiednich działek dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, ani też środków łączności oraz dostępu do światła dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi. Skoro inwestor spełnił wszystkie warunki określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, organy nie mogły odmówić uwzględnienia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Z decyzją nie zgodziła się H. K. składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze stwierdziła, że decyzja narusza przepisy ustawy – Prawo budowlane i Kodeksu cywilnego, gdyż nie uwzględnia uzasadnionych interesów jej rodziny. Organy nie wyjaśniły dostatecznie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności na jej działce (nr 2480) powstanie zbyt duże zacienienie. Wojewoda nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów odwołania, gdzie skarżąca podnosiła pogorszenie warunków prowadzenia przez nią upraw, emisje hałasu oraz spalin, a co za tym idzie – obniżenie wartości jej nieruchomości. Gabaryty projektowanego budynku (30x15x12 m) istotnie odbiegają od sąsiedniej zabudowy. Obiekt handlowy kłóci się z dotychczasową zabudową mieszkalną. Zakłócenia w realizacji mieszkalnej funkcji terenu będą tym bardziej dokuczliwe, że przewidziano w projektowanym budynku poddasze użytkowe. Ponadto nie wzięto pod uwagę, że toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zagospodarowania terenu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...], w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Stan faktyczny jest następujący: wyrokiem z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. II SA/RZ 716/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Z. i J. R. pozwolenia na budowę budynku o funkcji usługowej, handlowej i mieszkaniowej wraz z instalacjami wewnętrznymi i przyłączami, miejscami parkingowymi oraz zjazdem z drogi gminnej na działce nr 2480 w N., uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję stwierdzając w uzasadnieniu, że organy pominęły jedną ze stron postępowania, a to zarządcę działki nr 2511/3. W uzasadnieniu wskazano również, że organy dopuściły się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie została wyjaśniona w sposób jednoznaczny kwestia odległości projektowanego obiektu budowlanego od granicy działki nr 2481, będącej własnością H. K., pod kątem zgodności z wymogami § 12, § 13 i § 60 r.w.t. W postępowaniu ponownym wskazane kwestie winny być poddane wnikliwemu badaniu, skoro odległości od działki skarżącej i jej zacienienia są sporne. Przy tego rodzaju wytycznych organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. /k.72/, na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz.1118, ze zm./, nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku sygn. II SA/Rz 716/08. W toku dalszego postępowania, po złożeniu przez inwestora 4 egzemplarzy projektu budowlanego /k.73/ oraz zawiadomieniu stron w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z kompletem dokumentów /k.75/, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. /k.80/ odmówił zawieszenia postępowania na wniosek H. K., która jako podstawę zawieszenia podawała toczące się z jej wniosku postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę J. i Z. R. budynku o funkcji usługowej, handlowej i mieszkaniowej wraz z instalacjami wewnętrznymi i przyłączami, miejscami parkingowymi oraz zjazdu publicznego z drogi gminnej, na działce nr 2480 w N. /k.84/. W uzasadnieniu Starosta szczegółowo odniósł się do odległości projektowanego budynku od granicy z działką skarżącej, a także zacienienia tej nieruchomości konkludując, że przyjęte w projekcie rozwiązania nie naruszają przepisów § 12, § 13 § 60 oraz § 271 - 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. r.w.t. Spełnione zostały też przez inwestorów wymagania określone przepisami ustawy - Prawo budowlane, wobec czego organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie /k.90/; następnie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania H. K. od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy tę decyzję /k. 95/ i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi. II. Stosownie do przepisu art. 153 ustawy 30 siepania 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że po wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. II SA/RZ 716/08 organy miały obowiązek zrealizować wytyczne zawarte w uzasadnieniu i stwierdzić należy, że z obowiązku tego wywiązały się bez zastrzeżeń. Zaznaczyć też wypada, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wytycznymi tymi jest również związany. Rozpoznając po uchyleniu wniosek inwestorów Starosta [...] uzupełnił krąg stron postępowania o zarządcę drogi, zawiadamiając Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział [...] o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie /k.71/, a następnie informował wszystkie strony postępowania o czynnościach, doręczając im podejmowane rozstrzygnięcia. Podkreślić też należy, że przed wydaniem decyzji organ powiadomił strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z kompletem dokumentów. Podobnie Wojewoda nie uchybił zasadzie gwarantującej stronom czynny udział w sprawie co oznacza, że w tym zakresie organy obu instancji zrealizowały wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu sygn. IISA/Rz 716/08. Po uzupełnieniu projektu budowlanego co do odległości i tzw. linijki światła Starosta [...] w sposób klarowny i obszerny uzasadnił decyzję o pozwoleniu na budowę. Kwestie te, w związku z treścią odwołania H. K., zostały dodatkowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji i na aprobatę zasługuje stanowisko, że przedłożony projekt budowlany nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania. W szczególności zachowane są minimalne odległości projektowanego obiektu od granicy działki skarżącej określone w § 12 r.w.t., wynoszące dla ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi 4m, a dla ściany pełnej /bez otworów okiennych i drzwiowych/ - 3m, przy czym zachowanie tych normatywów zapewnione zostało poprzez zaprojektowanie ściany łamanej od strony granicy z działką nr 2481. Również zaprojektowanie okien w połaci dachowej nie narusza § 12 ust. 5 pkt 2 r.w.t. Przepis ten stanowi, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej. Kolejną kwestią, która wymagała dodatkowego wyjaśnienia było zacienienie działki skarżącej przez projektowany budynek. Zgodnie z § 13 ust. 1 r.w.t., odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części /ustęp 2/. Zaznaczyć należy, że § 57 dotyczy oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zaś § 60 wymaga, aby w dniach równonocy /21 marca i 21 września/ pokoje mieszkalne w godzinach 7oo-17oo miały zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny. Przeprowadzone na gruncie tych przepisów ustalenia organów oparte na przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej jednoznacznie wskazują, że projektowany budynek w żadnym wypadku nie ograniczy nasłonecznienia pomieszczeń w domu skarżącej i nie zmieni istniejącego aktualnie czasu ich nasłonecznienia. Stąd też brak było podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę z powodu ograniczenia dostępu światła. Jeśli chodzi o zarzut skargi dotyczący naruszenia Prawa budowlanego i przepisów Kodeksu cywilnego, to na gruncie ustawy – Prawo budowlane, poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, gwarantuje przepis art. 5 ust. 1 pkt 9. W orzecznictwie przyjmuje się, że o naruszeniu uzasadnionego interesu osób trzecich przy udzielaniu pozwolenia na budowę można mówić tylko wówczas, gdy zostały naruszone konkretne przepisy obowiązujące w budownictwie, w tym przepisy techniczno-budowlane /zob. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. II OSK 1489/06, LEX 425367/. Prezentowany jest też pogląd, że przepisy Kodeksu cywilnego /art.140 i art. 144/ winny być brane pod rozwagę w ramach oceny, czy uzasadnione interesy osób trzecich nie zostały naruszone tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia z budową w granicy lub przy granicy, a więc przy odległościach innych, niż wynikające z § 12 rozporządzenia /zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. IISA/Rz 236/08, LEX 533190/. W sprawie nie budzą wątpliwości ustalenia organów, że zarówno Prawo budowlane, jak i przepisy techniczno- budowlane nie zostały naruszone i dlatego nie można mówić o braku poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Wobec tego, skoro inwestor dopełnił wymagań wynikających z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 tej ustawy, a przedłożony projekt budowlany nie narusza warunków techniczno-budowlanych, w tym szczegółowo wyżej omówionych dotyczących odległości od granicy z działką sąsiednią i zacienienia, to Starosta był zobligowany do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy. W myśl bowiem art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten nawiązuje do art. 4 ustawy który stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Odnosząc się do postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i jego wpływu na niniejsze postępowanie wyjaśnić wypada, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepis ten ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zatem dopóty, dopóki w prawem przewidziany sposób decyzja ostateczna nie zostanie wyeliminowania z obrotu prawnego, wywołuje skutki w niej określone. W sprawie jest poza sporem, że decyzja Burmistrza ustalająca warunki zabudowy, załączona do wniosku o pozwolenie na budowę jest ostateczna, a jedynie z wniosku skarżącej toczy się postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wobec tego decyzja ta może być dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę i wraz z innymi dokumentami stanowić podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. III. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone. Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art.151 P.p.s.a.