II SA/Rz 49/13

WyrokWSA w Rzeszowie2013-03-20

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Robert Sawuła, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, którego małżonka jest właścicielką domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, mimo że budowa domu rozpoczęła się w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej i była finansowana z kredytu zaciągniętego przez oboje małżonków?
Ratio decidendi
Policjantowi, którego małżonka jest właścicielką domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, jeśli dom ten odpowiada co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Okoliczność, że grunt pod budowę został nabyty przez małżonkę przed zawarciem małżeństwa, a budowa rozpoczęła się w trakcie wspólności majątkowej i była finansowana wspólnie, nie zmienia faktu, że na dzień złożenia wniosku o pomoc finansową, małżonka policjanta była wyłącznym właścicielem nieruchomości, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania pomocy zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że małżonka wnioskodawcy jest właścicielką domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, argumentując m.in., że budowa domu rozpoczęła się w trakcie wspólności majątkowej i była finansowana wspólnie, a także że organ nie uwzględnił dowodu dotyczącego umowy kredytowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 49/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] (L.dz. [...]) Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] odmawiającą przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości B. gm. [...]. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.), art. 94 i art. 95 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 88 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U. z 2011r. nr 287, poz. 1687 ze zm./ oraz § 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów /Dz.U. nr 131, poz. 1468 ze zm – zwane dalej “rozporządzeniem z dnia 17 października 2001 r."/. Z akt sprawy oraz uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 16 sierpnia 2012 r. M. W. – funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji [...] (policjant w służbie stałej mianowany w dniu 29 grudnia 2008 r.) zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości B. gm. [...], wykazując uprawnienia do 3 norm zaludnienia (wnioskodawca, żona – A. T. oraz syn – A.). Po przeprowadzeniu postępowania, w tym wezwaniu ww. o dodatkową dokumentację Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia [...] września 2012r., nr [...] odmówił przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości B. gm. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że małżonka wnioskodawcy, w dniu złożenia wniosku posiadała tytuł prawny do domu na uzyskanie którego zainteresowany ubiega się o pomoc finansową oraz fakt, że nowo wybudowany dom stanowi jej majątek odrębny tj. został wybudowany na działce, której właścicielem jest A. T. Odwołanie od tej decyzji złożył M. W. wnosząc o jej zmianę i przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości B. Decyzji zarzucił naruszenie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 1, § 2, § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, § 3a ust. 1 pkt 6, § 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r., poprzez błędną ich wykładnię. Odwołujący podał, że grunt na którym został wzniesiony budynek domu jednorodzinnego został nabyty przez jego żonę w drodze darowizny, przed zawarciem związku małżeńskiego. Jednakże budowa domu rozpoczęła się już po jego zawarciu w dniu 8 września 2007 r. Pozwolenie na budowę zostało udzielone decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., a budowa rozpoczęła się wiosną 2009 r., w trakcie trwania wspólnoty ustawowej małżeńskiej. Budowa finansowana była początkowo wyłącznie z jego środków finansowych, w 2010 r. uzyskali kredyt na budowę domu. M. W. podkreślił, że wartość wybudowanego domu znacznie przekroczyła wartość samego gruntu, który stanowi majątek odrębny żony. Budowa domu w trakcie trwania małżeństwa oraz wspólności majątkowej między małżonkami miała na celu zapewnienie lokalu mieszkalnego. Komendant Wojewódzki Policji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to realizowane jest w formie rzeczowej – przez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej bądź finansowej – przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) we własnym zakresie. W dalszej części powołując się na art. 94 i 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji organ podał, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt 2), którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2 (art. 95 ust. 1 pkt 3). Natomiast zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. wysokość pomocy finansowej ustala się na jedną normę zaludnienia przysługującej policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (§ 3 cyt. rozporządzenia) Organ odwoławczy wskazał, że w okolicznościach sprawy M. W. w dniu 12 sierpnia 2012 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z budową domu w miejscowości B., gm. [...], na działce, której właścicielem w całości jest małżonka wnioskodawcy. Przedstawił również zawiadomienie A. T. o zakończeniu budowy z dnia 12 czerwca 2012 r. (data wpływu do organu 26 czerwca 2012 r.). Organ II instancji wskazał, że wnioskodawca do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające fakt posiadania przez małżonkę domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej pełnienia służby, nie zaś zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się policjanta lub jego małżonka o lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Organ II instancji podniósł, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy (12 sierpnia 2012 r.) policjant nie posiadał prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 88 ustawy o Policji), bowiem od 12 czerwca 2012 r. małżonka wnioskodawcy posiadała nowo wybudowany, zdatny do zamieszkania dom w miejscowości pobliskiej, co potwierdzają dokumenty dołączone do wniosku. Zatem stosownie do postanowień art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Nadto organ odwoławczy podał, że negatywną przesłanką do przyznania pomocy finansowej jest fakt, że działkę na której wnioskodawca wraz z małżonką wybudował dom, żona M. W. nabyła przed zawarciem związku małżeńskiego na podstawie umowy darowizny z dnia 16 maja 2000 r., zatem to ona jest właścicielem nieruchomości. W dalszej części wskazując na instytucję tzw. ustawowego ustroju majątkowego tj. wspólności majątkowej małżeńskiej organ podał, że właścicielem nieruchomości a więc i nowo wybudowanego domu jest małżonka policjanta. By drugi z małżonków był właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości w drodze umowy musi rozszerzyć majątkową wspólność małżeńską na tą nieruchomość lub zawrzeć umowę darowizny pomiędzy małżonkami. Reasumując organ podał, że M. W. nie legitymuje się uprawnieniem do przyznania pomocy finansowej, bowiem na dzień złożenia wniosku potrzeby mieszkaniowe policjanta były zaspokojone, małżonka policjanta była właścicielem nowo wybudowanego domu. Skargę na tą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. W. – zastępowany przez pełnomocnika radcę prawnego A. D. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym dotyczącego zawarcia kredytu z dnia 15 listopada 2010 r. na budowę domu jednorodzinnego; naruszenie art. 95 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 94 ust. 1 i art. 88 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej skarżący nie posiadał prawa do uzyskania pomocy finansowej, bowiem małżonka posiada nowo wybudowany dom w miejscowości pobliskiej, który odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej. Skarżący zarzucił również błędną wykładnię § 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. polegającą na przyjęciu, że dołączenie do wniosku dokumentów potwierdzających fakt “posiadania" domu jednorodzinnego, a nie dokumentów potwierdzających fakt “ubiegania się" o lokal mieszkalny jest niezgodne z brzmieniem ww. § 3 rozporządzenia. Nadto zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący rozwinął ww. zarzuty podkreślając, że organ nie ustosunkował się w żaden sposób do dowodu dotyczącego umowy kredytu zaciągniętego w celu budowy domu. Zawarta ona została przez oboje małżonków z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wnioskodawcy i jego rodziny. Powołując się na unormowania zawarte w ustawie o Policji, dotyczące pomocy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy policji skarżący podał, że przy ich interpretacji należy mieć na uwadze wykładnię celowościową. Nadto skarżący powołując się na orzecznictwo sądów wskazał, że wbrew stanowisku organu II instancji brak jest przeszkód prawnych do uwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej złożonego po dacie nabycia lokalu przez funkcjonariusza. Pomoc finansową można przyznać także wtedy, gdy policjant nabył lokal przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej, zaś o pomoc ubiega się w związku ze spłatą zaciągniętych na ten cel zobowiązań. W dalszej części podał, że roszczenie o udzielenie pomocy finansowej może być skutecznie dochodzone dopóki nie ulegnie przedawnieniu. Spełnienie warunku określonego w art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji należy oceniać na dzień uzyskania lokalu czy domu, a nie na dzień złożenia wniosku lub wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że podnoszone w skardze zarzuty są niezasadne. Na poparcie stanowiska powołał wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 849/07. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontroli sądowej poddana została Decyzja Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy, na podstawie art 138 § 1 k.p.a. decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania M. W. pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Odmawiając przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego organ wskazał uregulowania zawarte w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm./ z którego wynika, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosownie zaś do treści art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność. Okoliczności wyłączające przywołane wyżej uprawnienia do uzyskania lokalu mieszkalnego ustawodawca zawarł w przepisie następnym – art. 95 ust. 1 ustawy o Policji . Nie przysługują więc one funkcjonariuszowi, który z takiej pomocy już skorzystał /pkt 1/ , posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy /pkt 2/, oraz funkcjonariuszowi, którego małżonek posiada w tej miejscowości lub pobliskiej lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny czy też dom mieszkalno - pensjonatowy /pkt 3/. Prowadząc postępowanie w sprawie, organa ustaliły, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie takiej pomocy finansowej skarżący nie dysponował decyzją administracyjną o przydziale lokalu mieszkalnego. Okolicznością jednak wykluczającą przyznanie mu pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego, czy też domu jednorodzinnego jest to, że małżonka jego jest właścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej. Ta okoliczność nie jest sporną między stronami tym bardziej, że sam skarżący w złożonym przez siebie wniosku o przyznanie pomocy finansowej wskazał ten budynek o pow. 117 m2, który odpowiada przysługującej mu powierzchni mieszkalnej a w którym zamieszkuje wraz z rodziną. Budynek ten został wzniesiony na działce stanowiącej odrębną własność jego małżonki. Również z treści Księgi wieczystej Nr [...], której wypis zalega w aktach sprawy wynika, że małżonka skarżącego – A. T. jest jedynym właścicielem tego budynku. Na taki stan rzeczy wskazuje również decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dla A. T., a także Dziennik Budowy D1 oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektu budowlanego a z których wynika, że jest ona jedynym i wyłącznym właścicielem. W tym stanie sprawy, zasadnie orzekający w sprawie organ był uprawniony do podjęcia zaskarżonej decyzji gdyż ustalenia dokonane w sprawie niezbicie wskazują na wystąpienie przesłanki wyłączającej uprawnienie do przyznania pomocy finansowej skarżącemu na uzyskania domu jednorodzinnego, o której mowa w art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego w zakresie naruszenia, czy też błędnej interpretacji art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2011 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów /Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1468 ze zm./. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przez orzekające organa przepisów postępowania a to; art 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organ poprawnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy a którego uzupełnienia skarżący nie domagał się jak również nie składał innych wniosków dowodowych. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku oceny przez orzekający organ umowy kredytowej wskazać należy, że taka umowa nie zalega w aktach sprawy a więc ocena takowej nie jest możliwa. Natomiast z zalegającej w aktach sprawy kserokopii treści księgi wieczystej Nr [...] wynika jedynie, że w związku z umową kredytu Nr [...] z dnia 15 listopada 2010 r. ustanowiona została na nieruchomości, stanowiącej własność kredytobiorcy – A. T./ 1/1 /, hipoteka umowna kaucyjna. Z tych powodów gołosłownym jest zarzut nieuwzględnienia przez orzekający organ umowy kredytowej zawartej celem wspólnej budowy budynku mieszkalnego gdyż taka okoliczność nie wynika w lektury akt. Oznacza to więc, że ustalony w sprawie stan faktyczny znajduje uzasadnienie w powołanych, jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, przepisach art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło