II SA/Rz 500/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-08-22
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonek zbył lokal, do którego tylko jemu przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a rodzina przeniosła się do nowej miejscowości zamieszkania, z której dojazd do miejsca służby przekracza dwie godziny?Ratio decidendi
Policjantowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonek zbył lokal, do którego przysługiwało mu spółdzielcze własnościowe prawo, a zbycie to nastąpiło w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Utrata prawa do lokalu w wyniku jego zbycia przez małżonka, nawet jeśli nastąpiła przeprowadzka do innej miejscowości, dyskwalifikuje policjanta z prawa do równoważnika, zwłaszcza gdy wcześniej korzystał z pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.Stan faktyczny
Skarżąca, policjantka, wnioskowała o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wskazując na długi czas dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejsca służby. Organ odmówił przyznania równoważnika, ponieważ jej mąż zbył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w R., który był w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby skarżącej. Skarżąca argumentowała, że nie miała wpływu na zbycie lokalu, ponieważ był on własnością męża, a przeprowadzka do innej miejscowości była spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad matką męża.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego -skargę oddala-
II SA/Rz 500/12
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z [...] marca 2012 r. nr 1, znak [...] Wojewódzki Komendant Policji w R. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania J.J. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od [...] stycznia 2012 roku.
W podstawie prawnej organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a., art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2011 r., nr 287 poz. 1687 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz § 1 ust 2 pkt 1 w związku 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100 poz. 919 z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem z 2002 r.
Z akt sprawy wynika, że J. J. pełni służbę w Policji od dnia [...] maja 2001 r., a w Komendzie Powiatowej Policji w K. od dnia [...] kwietnia 2005 r. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwróciła się do Komendanta Powiatowego Policji w K. o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz ustalenie jego wysokości. Powołała się na brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby i miejscowości pobliskiej. Wraz z rodziną zamieszkuje w domu stanowiącym własność jej męża H. J. w miejscowości G. i czas dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby w obydwie strony przekracza 2 godziny.
Komendant Powiatowy Policji w K. wskazaną wyżej z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] stycznia 2012 r. z uwagi na utratę przez wnioskodawczynię prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...] to jest w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby.
J.J. w odwołaniu podniosła, że jedynym właścicielem lokalu mieszkalnego w R. przy ul.[...] był jej mąż i nie miała żadnego wpływu na jego utratę, co uzasadnia przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Komendant Wojewódzki Komendant Policji w R. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że wnioskodawczyni od dnia [...] marca 2005 r. zajmowała lokal mieszkalny, położony w ul. [...] w R., którego właścicielem był jej mąż H.J. Zgodnie z zapisem § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2002 r., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy (m. in. małżonek policjanta) nie posiadają m.in. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W § 1 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. ustawodawca wskazał, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu. W dniu [...] października 2011 r. H.J. zbył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...] na rzecz R.i B.K. J. J. utraciła tym samym prawo do zajmowanego lokalu mieszkalnego, będącego własnością członka rodziny tj. męża H.J., poprzez podjęcie decyzji o jego zbyciu. Organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującej się, że nie miała wpływu na decyzje odnoszące się, co do rozporządzenia prawem, a w konsekwencji podjęcia wspólnej decyzji, co do miejsca zamieszkania.
Organ przywołał treść art. 281 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowiący, że jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Za nietrafione uznał twierdzenia skarżącej, że nie posiadała żadnych praw do lokalu mieszkalnego. O ich posiadaniu świadczy fakt pobierania przez nią równoważnika za remont tego lokalu mieszkalnego. Wspólnie decydując się na zbycie zajmowanego lokalu mieszkalnego, J.J. musiała liczyć się z faktem ponoszenia kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego jest formą zastępczą prawa policjanta do lokalu mieszkalnego. Natomiast fakt posiadania przez policjanta lub też jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji jego zbycie, dyskwalifikuje go do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 88 ust.1 ustawy). W obecnym stanie faktycznym J.J. nie ma prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, zatem nie ma prawa do formy zastępczej, to jest równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
J.J. w skardze do Sądu nie wskazała kierunku jej weryfikacji. Podała, że właścicielem lokalu mieszkalnego w R. był jej mąż H.J. i dlatego nie mogła zrzec się lub też utracić prawa do tego mieszkania. Przyjęta w zaskarżonej decyzji interpretacja uzasadniająca odmowę przyznania równoważnika nie ma umocowania ani w obowiązującym stanie prawnym i faktycznym, oparta została na domniemaniach. Prawo do spornego lokalu, w którym zamieszkiwała posiadał jedynie H.J., co potwierdza treść aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2003r., wpis uprawnionego do księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. VII Wydział Ksiąg Wieczystych oraz zaświadczenie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej stwierdzające przyjęcie tylko H.J. w poczet członków spółdzielni oraz fakt, że tylko jemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] Podała, że prawa do rozporządzania tym mieszkaniem nie nabyła również zawierając związek małżeński z H.J.. Z chwilą sprzedaży mieszkania została pozbawiona możliwości dalszego zamieszkania w R.e, a zamieszkanie w G. spowodowało wydłużenie odległości jej dojazdu do miejsca pracy w K.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w R. wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie jej legalności w aspekcie wyżej przytoczonych zasad Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości i Sąd poczytuj go za własne ustalenia. Uzupełnienie stanu faktycznego uwzględnionego do orzekania Sąd uczynił z danych zawartych w oświadczenia mieszkaniowego do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości złożonego przez skarżącą z dnia [...] lutego 2005 r. znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Z treści tego oświadczenia wynika, ze mąż skarżącej H.J. był policjantem KWP w R. i korzystał z pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Aktualnie według oświadczenia mieszkaniowego z dnia [...] marca 2007r. wynika, że mąż skarżącej jest emerytem.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi, czy w przypadku zbycia przez współmałżonka lokalu, do którego tylko jemu przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i przeniesienia się wraz z rodziną do nowego miejsca zamieszkania, z którego do miejsca pełnienia służby dojazd przekracza 2 godziny przysługuje równoważnik pieniężny, czy małżonce, będącej policjantką przysługuje równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Mąż skarżącej, na skutek darowizny stał się właścicielem domu jednorodzinnego położonego w G., a przeprowadzka była spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad matką męża.
Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organów orzekających zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 88 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Miejscowością pobliską, o której mowa w ust. 1 jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W świetle art. 89 pkt 1 ustawy członkiem rodziny policjanta jest jego małżonek.
Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1 ustawy).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca od [...] marca 2005 r. (oświadczenie mieszkaniowe z [...] 06.2006 r.) zajmowała lokal mieszkalny położony w R. przy ul. [...], którego właścicielem był mąż H.J. W dniu [...] października 2011 r. aktem notarialnym Rep A nr [...] H.J. zbył własnościowe prawo do lokalu na rzecz R.i B. K..
Stosownie do art. 95 ust. 1 lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi między innymi: w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 (pkt 1); posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (pkt 2); w razie zbyci przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3 (pkt 4).
Zatem w niniejszej sprawie małżonek skarżącej (członek rodziny) posiadał własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w R., skorzystał z pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jako policjant, a lokal mieszkalny w R., zbyty aktem notarialnym w 2011 r. znajdował się w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby przez skarżącą to jest w K. W świetle ustalonego stanu faktycznego, nie budzi wątpliwości, że skarżąca utraciła prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej.
W § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 918 ze zm.) określono przypadki, w których nie przyznaje się równoważnika pieniężnego policjantowi w służbie stałej za brak lokalu mieszkalnego. Równoważnika pieniężnego nie przyznaje się, jeżeli policjant utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub dom, o którym mowa w ust. 1; otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości; jego małżonek otrzymał pomoc, o której mowa w pkt 2.
Stwierdzić należy, że skarżąca i jej rodzina miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe na warunkach określonych w ustawie,, przy uzyskaniu pomocy na zaspokojenie tych potrzeb. Przyznanie pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych małżonkowi skarżącej wyklucza, co do zasady przyznanie równoważnika pieniężnego. W warunkach służby skarżącej nie zaistniały żadne zmiany, gdyż pełni ją nadal w K. Zmiana miejsca zamieszkania podyktowana sytuacją osobistą współmałżonka, przy równoczesnym zbyciu lokalu mieszkalnego nie może powodować powstania po raz kolejny uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło