II SA/Rz 505/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonanego ogrodzenia - p o s t a n a w i a - odmówić ustanowienia dla skarżącej adwokata. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...], zaś postanowieniem z dnia 29 lipca 2014 r. odrzucił wniesioną przez nią od tego postanowienia skargę kasacyjną. W terminie do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 29 lipca 2014 r. K. K. zwróciła się o ustanowienie adwokata (pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r.); w złożonym w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF jako zakres dochodzonego prawa pomocy dodatkowo wskazała zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na wiek, choroby oraz trudne warunki materialne i finansowe. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubentem. Źródło dochodów stanowią pobierane przez nich renty w wysokości odpowiednio 120 zł. (rozliczona do okresu miesięcznego kwota kwartalnego świadczenia z KRUS) oraz 720 zł. Jako posiadany majątek został wykazany dom o pow. 90 m² (z powierzchnią mieszkalną 32 m²) oraz nieruchomości rolne o pow. 8,41 ha, w tym 5,3 ha użytków rolnych (stanowiąca własność skarżącej) oraz o pow. 2,81 ha (będąca własnością jej konkubenta). "Mała gospodarka" nie przynosi żadnych dochodów, jest jedynie uzupełnieniem utrzymania w wyżywieniu. Wnioskodawczyni wraz z konkubentem korzystają z pomocy "osób z rodzin". W złożonym w wyniku wezwania dodatkowym oświadczeniu K. K. wskazała, że renta konkubenta jest wydatkowana na jego leczenie (wizyty u lekarzy i zakup leków), a "gdy coś zostanie", na artykuły pierwszej potrzeby. Swoje dochody przeznacza natomiast na leki i opłaty za energię elektryczną. Nie otrzymują dopłat do produkcji rolnej, dom wymaga remontu. Konkubent jest właścicielem ciągnika rolniczego i sprzętu wykorzystywanego do pracy na gospodarstwie. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wobec przyznanego już skarżącej w niniejszej sprawie na mocy postanowienia z dnia 23 maja 2014 r. zwolnienia od kosztów sądowych, ponawianie wniosku w tym zakresie należy uznać za zbędne, a on sam nie podlega po raz kolejny merytorycznemu rozpoznaniu (zwolnienie to obejmuje cały tok postępowania sądowego w sprawie). W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy jednak przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, co warunkowane jest wykazaniem przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Mimo powoływania się przez skarżącą na trudną sytuację materialną i finansową, powyższa przesłanka nie została przez nią w dostatecznym stopniu wykazana. Wnikliwa analiza wniosku wskazuje bowiem na istotne braki w odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie o złożenie dodatkowego oświadczenia i wymienionych dokumentów źródłowych, powodujące, że niezależnie od sygnalizowanych przez nią trudności, informacje zawarte w formularzu PPF jawią się jako niezupełne bądź nasuwające wątpliwości co do faktycznej ich zgodności z rzeczywistością. Wynika to przede wszystkim z: - braku wykazania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem i opłatami za tzw. media; przyjmując – zgodnie z treścią wniosku PPF - przeznaczanie dochodów z rent w całości na leczenie i opłaty za energię elektryczną oraz brak dochodów z gospodarstwa, nie zostały wskazane źródła wydatków związanych z zaspokajaniem pozostałych niezbędnych potrzeb życiowych, w tym zakupu żywności (zgodnie z oświadczeniem, pożytki z gospodarstwa stanowią ich uzupełnienie), środków czystości, odzieży, zobowiązań podatkowych (podatek rolny), nakładów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego itp., - braku wykazania sposobu wykorzystania (zagospodarowania) posiadanych nieruchomości rolnych; ich kilkuhektarowy areał poddaje w wątpliwość, by tylko uzupełniająco stanowiło źródło pozyskiwania produktów żywnościowych dla 2 osób, - braku wykazania posiadanych pojazdów mechanicznych; nawet jeżeli jest to tylko wspomniany ciągnik rolniczy, nie zostały także określone wydatki związane z jego utrzymaniem i eksploatacją, - braku wyjaśnienia, w kontekście trudności finansowych, zawartego w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r. stwierdzenia o prowadzeniu budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia związanych z tym wydatków ("mam na tej działce dwie budowy budynków mieszkalnych i gospodarczych"), - ogólnikowego wskazania o korzystaniu z pomocy innych osób – członków rodziny (bez dokładnego wyjaśnienia, od kogo, w jakiej formie i wysokości pomoc ta jest uzyskiwana), - braku przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, przy braku jednoznacznego stwierdzenia o ich nieposiadaniu (w dodatkowym oświadczeniu znalazło się jedynie odnoszone do ewentualnego zaciągania pożyczki stwierdzenie "z bankiem nie chcemy mieć nic wspólnego"). W tej sytuacji pozytywne dla skarżącej rozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata stanowiłoby nadużycie instytucji prawa pomocy, finansowanej ze środków publicznych. Wynikające z powyższego wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej i finansowej wnioskodawczyni nie mogą być interpretowane na jej korzyść, a tym samym uzasadniać uwzględnienia złożonego wniosku; potwierdza to postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r. II OZ 604/08, zgodnie z którym niepełne wyjaśnienie sytuacji materialnej i majątkowej uzasadnia ocenę o braku podstaw do przyznania prawa pomocy. Ubocznie należy zwrócić uwagę skarżącej, że w dniu 1 września 2014 r. została stwierdzona prawomocność wskazanego na wstępie postanowienia z dnia 9 lipca 2014 r. o odrzuceniu jej skargi (z mocą od 19 sierpnia 2014 r.). Z podanych przyczyn, wobec braku podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2, art. 255 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.