II SA/Rz 509/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 3. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] przyznał A. T. prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. na dzieci: N. i N. urodzone podczas jednego porodu w dniu 28 września 2012 r. oraz dodatek do zasiłku w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł na ten sam okres. Decyzję powyższą - w części dotyczącej przyznania dodatku - zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Prokurator Rejonowy [...], zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) dalej zwanej: "Uśr", poprzez przyjęcie, że dodatek do zasiłku w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje tylko na jedno dziecko urodzone podczas tego samego porodu, podczas gdy powinien on być przyznany na każde z dzieci urodzonych podczas tego samego porodu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. I OPS 15/13. Z tego też powodu zaskarżona decyzja winna być uchylona. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie uznając wydaną przez siebie decyzję za zgodną z prawem. Wyjaśnił, że dodatek do zasiłku rodzinnego w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w wysokości 400 zł, tyle że w zależności od liczby urodzonych dzieci podczas jednego porodu może być on przyznany na okres dłuższy niż 24 miesiące. Wynika to z treści art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i taką wykładnię zastosowano przy wydaniu decyzji. Dodatek ten wiąże się bowiem z urlopem wychowawczym i stanowi częściową rekompensatę utraconego dochodu. Jak natomiast wynika z art. 186 Kodeksu pracy, można w tym samym czasie korzystać tylko z jednego urlopu wychowawczego, niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Natomiast powołana w skardze uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi dla organu źródła prawa powszechnie obowiązującego, lecz wiąże tylko w konkretnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana: "Ppsa", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa). W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Skargę w niniejszej sprawie wniósł Prokurator Rejonowy [...], do czego był uprawniony z mocy art. 50 § 1 Ppsa i to bez wyczerpania środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, a to z uwagi na dyspozycję art. 52 § 1 Ppsa. Skargę na decyzję organu I instancji wniesiono także z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 3 Ppsa, tj. w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Przedmiotem kontroli jest decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r., którą przyznano A. T.: (1) prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. na dzieci: N. i N. urodzone podczas jednego porodu w dniu 28 września 2012 r. oraz (2) dodatek do zasiłku w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł na ten sam okres, w zakresie przyznanego dodatku. W ocenie Prokuratora, prawidłowa wykładnia przepisów art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 Uśr wskazuje, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł powinien być przyznany do każdego z zasiłków na dane dziecko, a zatem na każde z nich, a nie tylko do jednego. Odmiennego zdania jest natomiast Prezydent Miasta [...]. Spór w kontrolowanej sprawie sprowadza się więc do wykładni tych przepisów. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku rodzinnego określone zostały w przepisach art. 5 i art. 6 Uśr. Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułów określonych w art. 8 Uśr, w tym opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (pkt 2). W myśl art. 10 przysługuje on matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, jeśli pozostaje ono pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wobec tego, że dodatki są ściśle związane z zasiłkiem rodzinnym, na tle stosowania przywołanej regulacji istniały rozbieżności dotyczące przyznawania rzeczonego dodatku w przypadku porodów wielodzietnych. Przyjmowano, jak wywodzi w odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...], że skoro omawiany dodatek jest związany z urlopem wychowawczym i stanowi formę rekompensaty utraconego wynagrodzenia, a korzystać można tylko z jednego urlopu wychowawczego w danym czasie, to przysługuje jeden taki dodatek niezależnie od liczby dzieci pozostających pod opieką rodzica korzystającego z takiego urlopu. Liczba dzieci urodzonych podczas jednego porodu i pozostających pod opieką rodzica ma znaczenie tylko dla okresu, przez jaki dodatek może być przyznawany. Przyjmowano również odmiennie, że związanie dodatku z zasiłkiem rodzinnym oznacza, że dodatek ten przysługuje do każdego z zasiłków rodzinnych, a więc na każde dziecko pozostające pod opieką urodzone podczas jednego porodu. Rozbieżność ta została rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. I OPS 15/13. Stwierdzono w niej, że "dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 Uśr, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci". Stanowiskiem powyższym, mając na uwadze dyspozycję art. 269 § 1 Ppsa, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest związany, ponieważ w pełni je podziela i nie znajduje podstaw do przedstawienia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia kolejnego zagadnienia prawnego w tej materii. Kierując się zatem treścią uchwały z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. I OPS 15/13 i zaprezentowaną w niej wykładnią stwierdzić należało, że Prezydent Miasta [...] wydał zaskarżoną przez Prokuratora decyzję z naruszeniem przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy w części, w jakiej decyzja ta odnosi się do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tj. punktu 3 decyzji z dnia 9 października 2014 r. Prawidłowa wykładnia przepisów art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 Uśr wymagała bowiem przyznania rzeczonego dodatku do każdego z przyznanych zasiłków rodzinnych, a więc na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, nad którym sprawowana jest opieka w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na okres nieprzekraczający łącznie 36 miesięcy kalendarzowych. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa w zw. z art. art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 Uśr, uchylono punkt 3 zaskarżonej decyzji. W razie uprawomocnienia się wyroku Prezydent ponownie rozpatrując sprawę przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres objęty zaskarżoną decyzją, tj. od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r., zastosuje się do wskazań płynących z niniejszego uzasadnienia co do wykładni art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 Uśr, mając na uwadze wykładnię tych przepisów dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. I OPS 15/13.