II SA/Rz 514/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] odmawiającą Z. P. ( dalej: "Skarżącemu") przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko M. P.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 5 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 21 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ( Dz.U. z 2016 r., poz. 195; dalej: "ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci"). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że aktualnie zaskarżona decyzja jest drugą z kolei decyzją wydaną w sprawie. Poprzednią decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta zarzucając naruszenie przepisów postępowania w tym art. 7, 77, 80 i 107§ 3 K.p.a. polegające na braku wskazania szczegółowego sposobu obliczania dochodu. Aktualnie Burmistrz Miasta odmawiając przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko stwierdził przekroczenie kryterium dochodowego podając następujące wielkości: dochód Skarżącego za 2014 r. 21.210,81 zł ( Pit 11- Miejskie Przedszkole nr [...] – Zespół Finansowo- Księgowy), dochód współmałżonki W. P. podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych w wysokości 20.063,63 zł ( Pit 11- Miejskie Przedszkole nr [...] – Zespół Finansowo – Księgowy) oraz dochód syna D. P. podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych w wysokości 297 zł ( Pit 11 – A. Sp. z o.o.). Na tej podstawie organ I instancji ustalił, że miesięczna wysokość dochodu w 2014 r. wyniosła 3.439,54 zł ( 41.274,44 zł: 12 miesięcy : 4 osoby ), co w przeliczeniu na jedną osobę dało kwotę 859,88 zł, a więc przekroczyło kwotę 800 zł uprawniającą do przyznania wnioskowanego świadczenia. Z. P. wniósł o uchylenie tej decyzję, nie podając podstaw do ewentualnego uchylenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdziło, że aktualnie zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy stanowi podstawę do merytorycznego rozpoznania, zgadzając się zarówno z ustaleniami, jak i wyciągniętym przez organ I instancji wnioskami. W skardze do Sądu Skarżący podnosi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w poprzednio wydanej przez siebie decyzji wskazywało na braki w ustaleniach organu I instalacji, których zdaje się aktualnie nie dostrzegać. Burmistrz Miasta podaje do informacji SKO inne wyliczenia o dochodach rodziny, pomimo tego, że podstawą ustalenia dochodu jest dochód uzyskany w 2014 r. i nic w tym zakresie się nie zmieniło. Skarżący podnosi, że trudno mu to "ogarnąć i zrozumieć". W decyzji MOPS zabrakło wykazania wszystkich wyliczeń –podstawy prawnej, dochodów i wyliczeń, które organ wziął pod uwagę, a których nie i dlaczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli decyzji w zakreślonych granicach Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Przedmiotem kontroli Sadu jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci o pomocy państwa w wychowaniu dzieci: świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia ( ust. 3). Warunkiem uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego, które zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wynosi 800 zł. Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017 r.- art. 48 ust. 1 ustawy. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego za ten okres, jest rok kalendarzowy 2014, przy czym prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., póz. 1518 ze zm.; dalej: "u.ś.r."), przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Dochód oznacza między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a uśr), Organ właściwy oraz marszałek województwa ustalający prawo do świadczenia wychowawczego są obowiązani do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio: 1) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane o wysokości: a) dochodu, b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, c) należnego podatku; (...) 3) informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek(...) – art. 17 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W ocenie Sądu prawidłowo wydana decyzja w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego powinna zawierać informacje dotyczące dochodu uwzględnionego przez organy, a następnie odliczonych od niego wskazanych w wyżej powołanym przepisie składników. Kwoty te powinny z kolei wynikać z przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, bądź uzyskanych dokumentów przez organ w ramach wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy powinny przy tym wyraźnie wskazać, jakie wielkości wzięły pod uwagę i z jakich dokumentów wynikały, zwłaszcza w sytuacji gdy do akt dołączono różne dokumenty, a podane w nich kwoty różnią się – art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu rodziny. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie czyni zadość powyższym wymogom. Wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie uzasadnia zebrany materiał dowodowy a nasuwających się wątpliwości nie usuwa sporządzone do niej uzasadnienie. Jak wynika z akt sprawy Z. P. do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego dołączył Pit -11 W. P., umowę o pacę pomiędzy W. P. a Miejskim Przedszkolem nr [...] w J., Pit – 1 1 Z. P., umowę o pracę pomiędzy Z. P. a Miejskim Przedszkolem nr [...] w J., Pit 11 D. P., zaświadczenia o numerze Pesel, odpis skrócony aktu urodzenia, dodatkowe oświadczenie z dopiskiem "nie dotyczy". Na podstawie powyższych danych oraz weryfikacji danych o systemie dochodów w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów organ I instancji ustalił, że łączny dochód rodziny za 2014 r. wyniósł 41.572,04 zł, a miesięczny dochód rodziny 3.464,34 zł, na osobę 866,09 zł. – decyzja z dnia[...] lipca 2016 r., nr [...] W ponownie przeprowadzonym postępowaniu po uwzględnieniu wskazówek organu odwoławczego, organ I instancji w oparciu o te same dokumenty ustalił, że dochody rodziny osiągnięte w 2014 r. wyniosły, po uwzględnieniu dochodu utraconego D. P. w wysokości 297,60 zł, ( 41572,04-297,60 zł) 41274,44 zł, przeciętny miesięczny dochód rodziny wyniósł 3439,54 zł, a więc 859,89 zł na osobę. Dokonują kontroli decyzji organu odwoławczego Sąd stwierdza, że utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podobnie jak poprzednia jest niezrozumiała, a zawarte w niej informacje nie wynikają z dołączonych do akt dokumentów. Podobnie jak w poprzednim przypadku decyzja opiera się de facto na sporządzonym przez pracownika pomocy administracyjnej zestawieniu dochodów, które od poprzednich ustaleń różnią się wyłącznie dołączeniem dodatkowego zestawienia uwzględniającego dochód utracony, stąd różnica w dochodzie, na który zwraca uwagę Skarżący. Sąd jednak zauważa, że podobnie jak w poprzedniej decyzji dane uwzględnione w tym zestawieniu nie wynikają bezpośrednio z przedłożonych dokumentów, a są jedynie końcowym efektem dokonanych przez organ rachunków, które z uwagi na brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji nie poddają się kontroli Sądu, czyniąc słusznymi postawione w tym zakresie zarzuty Skarżącego, że są niezrozumiałe. Otrzymane przez organ wielkości nie wynikają ani z dołączonych przez Skarżącego dokumentów Pit – 11 W. P. i Z. P. zawierających informacje dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne ani z dodatkowych informacji dotyczących składek na ubezpieczenie zdrowotne ( Sąd nie podaje kart ponieważ akta nie zostały ponumerowane). Jakiekolwiek kombinacje rachunkowe polegające na sumowaniu dochodów poszczególnych członków rodziny a następnie odejmowaniu wymienionych składników, w wielkościach wynikających z tych dokumentów, nie dają wyników, które w swoich decyzjach podają organy obu instancji. Również z dokumentu stanowiącego "weryfikacje danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów" nie da się otrzymać kwot, które pojawiają się w decyzjach organów. Wprawdzie naniesione ręcznie na ostatnio wymienionym dokumencie kwoty i odliczenie ich od podanej tam łącznej sumy dochodów daje wynik przybliżony do kwoty, o której stanowi organ, jednak kwota ta nie zgadza się z kwotami podanymi na tym samym dokumencie elektronicznie. W świetle powyższego za w pełni uzasadnione należy uznać twierdzenie Skarżącego, że gubi się w powyższych rachunkach, gdyż również Sąd pozbawiony jest możliwości weryfikacji tych ustaleń. Tym samym organ odwoławczy utrzymując w mocy obarczoną takimi wadami decyzję organu I instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Sąd zwraca również uwagę, że w decyzji organu I instancji nie podano okresu, którego dotyczy odmowa wnioskowanego świadczenia, do którego podania organ jest obowiązany na podstawie wyżej powołanego art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lic c P.p.s.a. W ponownie przeprowadzony postępowaniu organ odwoławczy rozpoznając odwołanie weźmie pod uwagę wskazania Sądu.