II SA/Rz 518/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Stanisław Śliwa Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K.B. kwotę 140 zł /słownie: sto czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 518/09 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia[...]. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania K.B. od decyzji Burmistrza U.D. z dnia [...]r. nr [...] odmawiającej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci U. i K.B. na okres świadczeniowy 2008/2009 postanowiło stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej organ powołał art. 17 pkt 1 oraz art. 134 i art. 140 w związku z art. 129 §2 i art. 58 § 1 i § 2 kpa. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia [...]r działając z upoważnienia Burmistrza U.D. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U.D. postanowił odmówić przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci U. i K.B. na okres świadczeniowy 2008/2009. W decyzji zawarte było pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Decyzja ta została doręczona do rąk M.P. w dniu 16 marca 2009r. co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji dołączonego do akt sprawy. Zgodnie z art. 57 § 1 kpa termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 30 marca 2009r. K.B. odwołanie od tej decyzji napisał w dniu 3 kwietnia 2009r.i tego samego dnia nadał go w Urzędzie Pocztowym w U.D. Odwołujący wnosząc odwołanie nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W ocenie organu podnoszone przez odwołującego argumenty w piśmie z dnia 25 marca 2009r. skierowanym do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U.D., iż listonosz pozostawił przesyłkę osobie nieuprawnionej bo z uwagi na to, że adres odwołującego "leży poza obrębem doręczeń Poczty Polskiej" listonosz umawia się z nim na doręczenie przesyłek, co nie nastąpiło w przypadku doręczenia decyzji i przesyłkę odebrał w dniu 25.03.2009r. a termin odwołania liczy od dnia 26.03.2009r. nie zasługują na uwzględnienie. W piśmie z dnia [...]r. nr [...] Poczta Polska Centrum Poczty Oddział Rejonowy w K. w sprawie doręczenia w dniu 16.03.2009r. przesyłki poleconej skierowanej przez MOPS w U.D. do K.B. wyjaśniło, że_ K.B. upoważnił M.P. ze względu na trudne warunki dojazdowe do jego posesji do odbioru korespondencji nadchodzącej pod jego adres i w dniu doręczenia przedmiotowej przesyłki listonosz pomimo uzgodnionego trybu doręczenia, także telefonicznie powiadomił adresata o fakcie nadejścia pod jego adresem przesyłki poleconej. Z uwagi na powyższe Kolegium uznało, że nie ma podstaw do rozpoznania odwołania wobec uchybienia terminu do jego wniesienia i nie wykazania po stronie odwołującego się braku winy w uchybieniu terminu wymaganego art. 58 § 1 kpa. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł K.B. Wskazał w niej, że Kolegium nie dało wiary jego pisemnej informacji złożonej u nadawcy przesyłki Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U.D. w dniu 25 marca 2009r. o wadliwości doręczenia. Kolegium uwzględniło jedynie pismo Poczty Polskiej zawierające nieprawdę, że upoważnił on M.P. do odbioru przesyłek listowych rejestrowanych za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wskazał na wadliwość reklamacji przesyłki dokonanej przez nadawcę zapytaniem umożliwiającym udzielenie bez konsekwencji prawnych kłamliwej odpowiedzi. Reklamacja przesyłki powinna być zgodnie z prawem złożona przez nadawcę na obowiązującym druku za okazaniem dowodu nadania. W takiej procedurze poczta załatwia reklamacje w formie decyzji w uzasadnieniu której muszą zostać wskazane fakty w tym przypadku data i znak pełnomocnictwa pocztowego lub pełnomocnictwa jednorazowego lub stwierdzenie, iż odbiorca jest osobą dorosłą zamieszkałą pod tym samym adresem lub sąsiadem który zobowiązał się do doręczenia przesyłki adresatowi. Skarżący oświadczył, że M.P. nigdy nie posiadał jego pełnomocnictwa pocztowego lub pełnomocnictwa jednorazowego do odbioru przesyłek listowych rejestrowych i za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nie jest osoba dorosłą zamieszkałą pod tym samym adresem i nie jest sąsiadem. W piśmie z dnia 21 maja 2009r. skarżący zawnioskował do nadawcy o złożenie reklamacji przesyłki zgodnie z obowiązująca procedurą jednak nie doczekał się na nie odpowiedzi do dnia nadania skargi. Podkreślił, że obecnie w aktualnych przepisach pocztowych nie występuje używane w przeszłości przez tutejszy Urząd Pocztowy określenie "poza obrębem Poczty Polskiej". Jego miejsce zamieszkania i adres są zlokalizowane w miejscu powodującym trudności z doręczeniem przesyłek i dlatego wyraził zgodę na telefoniczną formę awizowania przesyłek, które następnie odbiera osobiście w Urzędzie Pocztowym w U.D. o ile wcześniej nie dojdzie do osobistego spotkania z listonoszem. Skarżący przesyłkę zawierającą decyzję z dnia 12 marca 2009r. otrzymał w dniu 25 marca 2009r. w sklepie spożywczym w T.S. odległym o 5,5km od jego domu. Pan M.P. jest mężem właścicielki sklepu. W tym samym dniu powiadomił pisemnie nadawcę Miejsko Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w U.D. o dacie otrzymania decyzji. Następnie wniósł za pośrednictwem organu I instancji odwołanie do Kolegium za pośrednictwem poczty w dniu 3 kwietnia 2009r. a więc w 9 dniu od otrzymania decyzji. Z pismem Poczty Polskiej nr [...] zapoznał się na swoją własną prośbę po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia. Zostało ono przesłane faksem w dniu 20 maja 2009r. wraz z zapytaniem o upoważnienie oraz zwrotkami. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia mu terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza U.D. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, iż podstawową funkcją wojewódzkiego sądu administracyjnego /sądu I instancji/, wynikającą z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ jest kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem. Z powołanego przepisu równocześnie wynika, że przy tej kontroli sąd I instancji bierze z reguły pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Stosownie do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., sąd I instancji wydaje wyrok na podstawie akt administracyjnych i sądowych. Art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd I instancji może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy jednak dodać, iż celem uzupełniającego postępowania dowodowego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy orzekające organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej i czy dokonały prawidłowej subsumcji tego stanu z przepisami prawa /por. wyrok NSA z dnia 6.10.2005 r., sygn. akt II GSK 164/05 – ONSAiWSA nr 2/2006, poz. 45/. W uzupełnieniu należy dodać, że przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest dopuszczalne wtedy, gdy dowód taki pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Reasumując, wskazane wyjaśnienia należy stwierdzić, że o rozstrzygnięciu sprawy przez sąd I instancji decyduje kryterium zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Jeżeli zatem kontrola sądowa wykaże, że zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z prawem, to wówczas sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Jeżeli zaś taki akt narusza prawo to wtedy sąd orzeka w sposób określony przez art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a mianowicie uchyla zaskarżony akt administracyjny, jeżeli: a) został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) narusza inne przepisy postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych jest następujący: Decyzją z dnia [...]r., nr[...], Burmistrz U.D. odmówił przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz mał. U.B. i K.B., reprezentowanych w sprawie przez ojca K.B. /k. 42 akt adm. I instancji/ Odbiór wskazanej decyzji adresowanej do w/w przedstawiciela ustawowego potwierdził w dniu 16.03. M.P. Skarżący K.B. w piśmie z dnia 25.03.2009 r., skierowanym do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U.D. napisał, że jego adres /T.S. 1/ "leży poza obrębem doręczeń Poczty Polskiej" i w związku z tym jest umówiony z listonoszem, że w przypadku przesyłek poleconych doń adresowanych, doręczyciel zawiadamia go telefonicznie o nadejściu takich przesyłek. O nadejściu przesyłki zawierającej w/w decyzję z dnia 12.03.2009 r., nie został przez listonosza powiadomiony. Listonosz przedmiotową przesyłkę doręczył osobie nieupoważnionej i przesyłkę otrzymał w dniu 25.03.2009 r. i w związku z tym termin do wniesienia odwołania liczy od dnia 26.03.2009 r. /k. 43 akt adm. I instancji/ Odwołanie od decyzji organu I instancji, opatrzone datą 3.04.2009 r., wpłynęło do tego organu w dniu 6.04.2009 r. /k. 7 akt adm. SKO/. Pismem z dnia 31.03.2009 r. MGOPS w U.D. zwrócił się do Obwodowego Urzędu Pocztowego w U.D. o udzielenie informacji czy M.P. był upoważniony przez K.B. do odbierania kierowanych do niego przesyłek poleconych. Odpowiadając na to pismo, Poczta Polska Centrum Poczty – Oddział Rejonowy w K. w piśmie z dnia 9.04.2009 r., znak: [...] wyjaśniła, że K.B. upoważnił M.P. ze względu na trudne warunki dojazdowe do jego posesji do odbioru korespondencji nadchodzącej pod jego adresem. W dniu doręczenia przedmiotowej przesyłki listonosz, pomimo uzgodnionego trybu doręczania, także telefonicznie powiadomił adresata o fakcie nadejścia pod jego adresem przesyłki poleconej /k. 45 akt adm. I instancji i k. 9 akt SKO/. Opierając się na takim wyjaśnieniu Poczty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. /dalej SKO/ ustaliło, że M.P. był upoważniony przez K.B. do odbierania przesyłek poleconych adresowanych do odwołującego się i w związku z tym przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji odebrana przez upoważnionego w dniu 16.03.2009 r. została prawidłowo doręczona adresatowi i od tego dnia liczy się termin do wniesienia odwołania. Termin ten upływał z dniem 30.03.2009 r., zaś odwołanie zostało wniesione przez K.B. po tej dacie. SKO dodało, że w/w nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przy takich faktach, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. Nr[...]– organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Do skargi skarżący m. innymi dołączył zaświadczenie Burmistrza U.D. z dnia [...]r., znak: [...] stwierdzające, że K.B. zamieszkuje we wsi T.S. 1, położonej wśród lasów, nie posiada dojazdu do nieruchomości. Dostęp do jego miejsca zamieszkania następuje drogą wodną przez Jezioro Solińskie lub przez grunt Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa B.D. poprzez szlak zrywkowy /k. 7 akt sądowych/. W piśmie z dnia 25.10.2009 r. skarżący zamieścił wniosek o dopuszczenie dowodu z pisma Poczty Polskiej Centrum Poczty – Oddziału w K. z dnia [...] r., znak: [...] na okoliczność, że M.P. nie był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji adresowanej do skarżącego. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wskazany wniosek uwzględnił. W powołanym piśmie podano, że w związku z reklamacją K.B. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i na tej podstawie ustalono, że reklamowana przesyłka była doręczona w dniu 16.03.2009 r., a jej odbiór potwierdził m.P. W dokumentacji Urzędu Pocztowego nie ma pisemnego upoważnienia do odbioru przesyłek przez M.P. W takiej sytuacji przesyłkę w dniu 16.03.2009 r. odebrała osoba nieupoważniona, zaś K.B. otrzymał ją w terminie późniejszym /k. 29-30 akt sądowych/. Zdaniem Sądu powyższe pismo Poczty należy traktować jako dokument urzędowy, bowiem zostało sporządzone w wymaganej formie i przez organ państwowy powołany do załatwiania reklamacji związanych z niewłaściwym wykonaniem usługi pocztowej, zatem jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Na marginesie należy wyjaśnić, że stosownie do § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9.01.2004 r. w sprawie warunków wykonywania usług pocztowych /Dz. U. nr 5, poz. 34, ze zm./, pełnomocnictwo pocztowe powinno mieć formę pisemnego oświadczenia adresata złożonego w obecności upoważnionego operatora w placówce oddawczej operatora. Zdaniem Sądu w/w dowód ma istotny wpływ na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, bo podważa ustalenia organu odwoławczego, iż M.P. był upoważniony przez skarżącego do odbioru m.innymi przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji i tym samym datę doręczenia odbioru rzeczonej przesyłki przez adresata. Skoro urząd pocztowy nie doręczył przesyłki skarżącemu, lecz osobie nieupoważnionej, zatem doszło do naruszenia art. 40 § 1 k.p.a. Jest to naruszenie istotne, bo mogło mieć wpływ na sposób załatwienia odwołania wniesionego przez K.B. Z tego względu i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c – p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota 140 zł dotyczy kosztów przejazdu skarżącego na rozprawę sądową samochodem ze względu na trudności dojazdu skarżącego do miejsca zamieszkania. Wskazana kwota mieści się w granicach wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego /por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek – Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Wydanie 1, Wyd. "LexisNexis", W-wa 2007, str. 158/. Przyjazd skarżącego na rozprawę sądową mógł być niezbędny z uwagi na zaistniałe nowe okoliczności sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną Sądu zawartą w uzasadnieniu i przyjmie, że M.P. nie był pełnomocnikiem pocztowym skarżącego, zaś Poczta nie doręczyła mu przesyłki poleconej zawierającej decyzję organu I instancji z dnia 12.03.2009 r.