II SA/Rz 518/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych - postanawia - zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 518/13 w zakresie pkt II postanowienia poprzez ustanowienie dla skarżącego adwokata Postanowieniem z dnia 11 lipca 2013r, sygn. akt: II SA/Rz 518/13 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku J.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w pkt I uwzględnił żądanie przez zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych, natomiast w pkt II odmówił ustanowienia adwokata. Postanowienie to nie zostało zaskarżone sprzeciwem. Wyrokiem z dnia 9 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych. W dniu 13 grudnia 2013r. J.R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką H.R. Rodzina mieszka w domu o powierzchni 70 m. kw., koło którego znajdują się obiekty gospodarcze tj. obora i stodoła. Dochód rodziny tworzą uzyskiwana przez skarżącego renta w kwocie 825,13 zł oraz emerytura matki w wysokości 926,96 zł (obydwie kwoty netto). Na comiesięczne wydatki składają się następujące kwoty: 575 zł (żywność), 47 zł (prąd), 200 zł (opał), 8 zł (wywóz śmieci), 45 zł (telefon), 5,50 zł (podatek rolny), 21 zł (ubezpieczenie budynku), 800 zł (leczenie matki łącznie z kosztem dojazdów do placówek medycznych), 50 zł (artykuły higieniczne i chemiczne) – łącznie 1751, 99 zł. Rodzina nie korzysta ze środków pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2013r., a następnie w wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 marca 2014r. odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2014r. w przedmiocie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania zażalenia na wskazane wyżej postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014r., sygn. akt: II OZ 366/14 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 marca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Wskazać jednak należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Stosownie do treści art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "P.p.s.a.", jeśli nie wniesiono sprzeciwu (albo wniesiony sprzeciw został prawomocnie odrzucony), postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc, a Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Mając powyższe na uwadze rozpoznano wniosek J.R. w trybie art. 165 P.p.s.a. stanowiącego, że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak wskazano w postanowieniu NSA z dnia 15 kwietnia 2014r., sygn. akt : II OZ 366/14, "przepis ten umożliwia uchylenie lub zmianę ww. postanowień w sytuacji, gdy dojdzie do zmiany okoliczności sprawy, przez co rozumieć należy zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniały wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które wcześniej zostało wydane (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 443)". Analiza złożonych przez J.R. wniosków prowadzi do konkluzji, że informacje tam podane różnią się wysokością środków przeznaczanych na żywność. Pierwotnie była to kwota 700 zł, natomiast aktualnie kwota ta uległa zmniejszeniu do 575 zł. Wg deklaracji skarżący ani jego matka nie posiadają żadnych oszczędności, ani innych źródeł dochodu. W obydwu składanych wnioskach skarżący podniósł, że jest osobą "schorowaną", wymagającą stałej opieki lekarskiej i leczenia w ośrodkach specjalistycznych. Skarżący kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył po wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013r., którym oddalono jego skargę na kontrolowany akt, z uwagi na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, którą skutecznie może sporządzić tylko profesjonalny pełnomocnik. Zatem mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że na obecnym etapie postępowania nastąpiła zmiana okoliczności, o których mowa w art. 165 P.p.s.a., z uwagi na konieczność poniesienia kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, ewentualnie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika także celem reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, która to zmiana w danych warunkach uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na zaistnienie przesłanek do zmiany wcześniejszego postanowienia w zakresie ustanowienia adwokata, tut. Sąd działając na podstawie art. 245 § 1 i 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.