II SA/Rz 535/18
WyrokWSA w Rzeszowie2019-01-24
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jeśli wcześniej zostało umorzone postępowanie w tej samej sprawie, a wnioskodawcy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, uznając je za przedwczesne. Stwierdzono, że wynik postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej poprzednie postępowanie rozgraniczeniowe będzie miał wpływ na postępowanie zainicjowane nowym wnioskiem, co uzasadnia rozważenie zawieszenia tego postępowania przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Skarżąca Z. R. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wcześniej postępowanie w tej sprawie zostało umorzone decyzją Burmistrza, która stała się ostateczna. Następnie skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a także z ponownym wnioskiem o rozgraniczenie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia nowego postępowania, uznając, że stan prawny i faktyczny nie uległ zmianie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. R. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta jako działki nr 10 i nr 623 – J. Obręb [...] z nieruchomościami.
W podstawie prawnej powołano art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 61 a §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: "K.p.a.").
Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta , działając na podstawie art 104 i 105 § 1 K.p.a. w zw. z art 29 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2017 r., poz. 2102; dalej: "P.g.i k.") umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta jako działki nr 10 i 623 – J. Obręb [...], z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr: 8, 9, 11, 12, 56 – J. Obręb [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że R.M. i M.P. działająca z upoważnienia Z.R. w dniu 9 listopada 2016 r. zwróciły się z wnioskiem o rozgraniczenie działek nr 10 i 623 z działkami sąsiednimi. Ponadto organ stwierdził, że dla prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego muszą istnieć prawnie wydzielone nieruchomości. Tymczasem dla działek nr 10 i 623 nie jest prowadzona księga wieczysta, nie przeprowadzono synchronizacji parcel gruntowych z działkami obecnie obowiązującymi w ewidencji gruntów i budynków, a udostępnione oraz zebrane przez organ materiały dowodowe nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, które działki wchodzą w skład nieruchomości R.M. i Z.R..
Decyzja ta nie została zaskarżona w zwykłym trybie administracyjnym i z dniem 24 sierpnia 2017 r. stała się ostateczna.
W dniu 7 grudnia 2017 r. Z.R. i R.M. wystąpiły o stwierdzenie nieważności decyzji o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego oraz z ponownym wnioskiem o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości działek 10 i 623 z działkami sąsiednimi nr: 8, 9, 11, 12, 56 – J. Obręb [...]. Do pisma z dnia 30 stycznia 2018 r. nadanego w dniu 1 lutego 2018 r. w Urzędzie Pocztowym w J. M.P. przedłożyła wykaz synchronizacyjny dla działek nr 10 i 623, którego omyłkowo nie dołączyła do ponownego wniosku z dnia 7 grudnia 2017 r. o rozgraniczenie nieruchomości.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymało własną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 772/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Powodem kasatoryjnego rozstrzygnięcia Sądu były stwierdzone uchybienia formalne polegające na rozpoznaniu wniosku Z.R. i R.M., pomimo braku podpisu pod nim R.M..
Rozpoznając z kolei wniosek o rozgraniczenie Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania, a Kolegium zaskarżonym do Sądu postanowieniem, będącym przedmiotem niniejszego postępowania utrzymało to postanowienie w mocy.
Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji doręczono M.P. w dniu 14 lutego 2018 r., a zażalenie na to postanowienie złożyła w dniu 22 lutego 2018 r. (odpowiedź na wezwanie Sądu do wyjaśnienia daty nadania zażalenia).
Kolegium uznało za prawidłowe zarówno ustalenia jak i wnioski organu I instancji.
W skardze do Sądu Z.R. reprezentowana przez M. P. zarzuciła naruszenie:
- art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 144 i 61a § 1 K.p.a. poprzez sformułowanie stwierdzenia, że stan prawny i faktyczny sprawy nie uległ zmianie, w sytuacji gdy wydając postanowienie o odmowe wszczęcia postępowania, organ nie rozstrzyga meritum sprawy,
- art 7, 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, poprzez ustalenie, że w tej samej sprawie została wdana decyzja, podczas gdy w/w postępowanie nie zostało prawomocnie zakończone,
- art 16 § 1 w zw. z art 123 § 1 i 2 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia je utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia, podczas gdy decyzja z dnia 28 lipca 2017 r. nie jest ostateczna gdyż przysługiwał stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skarżąca skorzystała z przedmiotowego uprawnienia,
- art 15 K.p.a. poprzez jego pominięcie i wydanie postanowienia przez organ II instancji bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego, czym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Na tym podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, postanowienia je poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Zgodnie z art. 145 § 3 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż wskazano w skardze. Sąd działając na podstawie art. 134 P.p.s.a. stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Postępowanie w niniejszej sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów, jako działka nr 10 i nr 623 z gruntami nieruchomości sąsiednich oznaczonych jako działki nr: 8, 9, 11, 12, 56 - J. obr. nr [...], wszczęte zostało wnioskiem z dnia 7 grudnia 2017 r., który pochodzi od R.M. i Z.R., działającej przez pełnomocniczkę M.P..
Postanowieniem z dnia[...] lutego 2017 r. nr [...], Burmistrz Miasta działając na podstawie art.61 a K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania o rozgraniczenie ww. wymienionych nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia M.P. utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2018 r. sygn. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 772/18 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. Postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], którą umorzono postępowanie z wniosku R.M. i Z.R. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta jako działki nr 10 i nr 637 z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr 8, 9, 11, 12, 56 - położone w J. obręb [...].
Porównanie podmiotów, od których pochodzi wniosek o stwierdzenie nieważności oraz zakresu przedmiotowego wniosku z dnia 7 grudnia 2017 r. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z tożsamością sprawy administracyjnej, prowadzonej w różnych trybach.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest postępowaniem dalej idącym, gdyż w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji powstaje taki skutek, że decyzja, której to postępowanie dotyczyło staje się nieważna od dnia jej wydania. Z tego też względu wynik postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu na to, jakie zapadnie rozstrzygniecie będzie miało wpływ na postępowanie zainicjowane wnioskiem R.M. i Z.R. z dnia 7 grudnia 2017 r. Z tego też względu rzeczą Kolegium będzie ze względów procesowych rozważenie zawieszenie tego postępowania.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości jest przedwczesne i dlatego też pominął ocena merytoryczna zarzuty skargi.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lt. c) P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a.
Wskazania odnośnie dalszego procedowania wynikają z uzasadnienia wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło