II SA/Rz 543/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. i B. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 543/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie budynku gospodarczego do istniejącego na działce nr 884/3 w R. budynku mieszkalnego. W dniu 18 lutego 2014 r. B. Z. i J. Z. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta [...]. Uzasadniając wniosek podali, że wiedzę o wydanym rozstrzygnięciu powzięli w dniu 14 lutego 2014 r. w Wydziale [...] Urzędu Miasta [...]. Przesyłka ze sporną decyzją została wysłana na adres: [...], tj. na adres, pod którym nie mieszkają od kwietnia 2012 r. Od tego czasu mieszkają bowiem pod adresem: [...], a zamieszkanie pod tym adresem poprzedzili formalnym zameldowaniem w Urzędzie Miasta. Zmieniając miejsce zamieszkania zwrócili się do Urzędu Pocztowego, aby korespondencję kierowaną do skarżących na poprzedni adres, przekazywać na adres ich aktualnego miejsca zamieszkania. Ponadto o zmianie adresu zamieszkania poinformowali Prezydenta Miasta [...] pismem z dnia 3 grudnia 2012 r., który decyzje wydane w przedmiocie podatku od nieruchomości prawidłowo doręczał skarżącym na wskazany przez nich adres. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla działki sąsiedniej korespondencję kierowano natomiast na adres nieaktualny, a operator pocztowy wbrew dyspozycji skarżących nie przekazał im informacji o awizowaniu przesyłek pocztowych pod adresem nieaktualnym, wobec czego nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wywiodło, że skoro skarżącym nie doręczono decyzji organu I instancji, to jej kwestionowanie może odbywać się jedynie w ramach instytucji wznowienia postępowania w myśl. art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", nie zaś poprzez skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. II SA/Rz 777/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił ww. postanowienie. Za zasadny Sąd uznał pogląd, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie biegnącym dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 k.p.a., może bowiem skorzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, gdyż uchybieniu terminu, a więc wystąpieniu przesłanki niezbędnej do rozpatrzenia w trybie art. 58 k.p.a. wniosku o przywrócenie terminu, można mówić tylko wówczas, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi. W opisywanej sprawie Kolegium nie przesądziło o prawidłowości bądź nieprawidłowości podjętej przez organy próby doręczenia decyzji I instancji skarżącym i jej skutkach, co zdaniem Sądu pozwoliło na postawienie zaskarżonemu postanowieniu zarzutu niepełnego i wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] ponownie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Kolegium, w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącym zarówno zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i korespondencji późniejszej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki z dnia 28 maja 2013 r. zawierającej zawiadomienie o wszczęciu postępowania widnieją nieczytelne podpisy osoby, która przesyłki te odebrała, co w świetle wyjaśnień skarżących czyni wątpliwym przyjęcie, że przesyłka ta została doręczona adresatom. Oznacza to z kolei, że wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu jako jego strony, co w świetle wyrażonego przez Sąd stanowiska wyklucza możliwość przywrócenia wnioskowanego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, B. Z. i J. Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżących poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy skarżący spełniają wszystkie przesłanki do przywrócenia tego terminu, organ naruszył art. 58 § 1 k.p.a. Przytaczając argumentację zbieżną z wyjaśnieniami zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu podnieśli, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wobec czego ich wniosek winien zostać rozpatrzony pozytywnie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sprawowana przez Sąd, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. – dodanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) – Sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym , na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w art. 145 § 1 P.p.s.a. - w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wspomnianym wcześniej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2014 r., II SA/Rz 777/14, w którym WSA uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oceniając zatem zaskarżone niniejszą skargą postanowienie, także pod kątem wykonania wskazań zawartych w tamtym wyroku, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kwestia możliwości skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu została w wyroku II SA/Rz 777/14 wyjaśniona, a pogląd w nim zaprezentowany jest też powszechnie wskazywany w orzecznictwie i w literaturze (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2011, s.755). Z wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 k.p.a., może skorzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, gdyż o uchybieniu terminu, a więc wystąpieniu przesłanki niezbędnej do rozpatrzenia w trybie art. 58 k.p.a. wniosku o przywrócenie terminu, można mówić tylko wówczas, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi. W rozpoznawanej sprawie do takiego prawidłowego doręczenia nie doszło, a fakt ten został w ocenie Sądu prawidłowo wykazany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i znajduje oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nie można przyjąć skutku doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji z dnia 26 sierpnia 2013 r., skoro przesyłka zawierająca tę decyzję została przesłana na niewłaściwy adres B. i J. Z. – [...], który – jak podają skarżący- od kilku lat nie jest ich adresem zamieszkania. Prawidłowo też organ przyjął, że zawiadomienia o wszczęciu postępowania w spawie ustalenia warunków zabudowy na działce nr 884/13 na wniosek A. i M. P., przesłane skarżącym na ten sam ww. adres, nie zostały im skutecznie doręczone (podpisy na potwierdzeniach odbioru zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżących), a co za tym idzie w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć zastosowania obowiązek zawiadomienia organu administracji o każdej zmianie adresu przez stronę, wskazany w art. 41 § 1 k.p.a. i wskazany w § 2 tego przepisu skutek prawny zaniedbania tego obowiązku – uznanie pisma za doręczone pod dotychczasowym adresem. W tych okolicznościach prawidłowe było przyjęcie, że skoro decyzja organu I instancji nie została skarżącym doręczona, nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania, a wobec tego nie ma podstaw do przywrócenia tego terminu. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżącym, jako stronom, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, liczonego od daty wskazywanej w niniejszym postępowaniu jako data powzięcia informacji o wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Z wszystkich tych względów, uznając, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.