II SA/Rz 777/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. i B. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. Z. i B. Z. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi B. Z. i J. Z. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze [...] (dalej SKO, Kolegium) z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne; po rozpatrzeniu wniosku A. P. i M. P. - Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr [...], ustalił warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "Budowa (dobudowa do istniejącego budynku mieszkalnego) budynku gospodarczego z instalacjami wewnętrznymi, niezbędną infrastrukturą techniczną, przebudowa dachu na budynku mieszkalnym, przełożenie kabla zasilającego niskiego napięcia" na działce nr 884/3, obr. [...] przy ul. Ś. Pismem z dnia 18 lutego 2014 r. B. Z. i J. Z. zwrócili się do SKO o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wskazali, że J. Z. w dniu 14 lutego 2014 r. uzyskał informację w Wydziale Architektury Urzędu Miasta [...] o ww. decyzji. Podali, że od przełomu roku 2005/2006 do kwietnia 2012 r. B. i J. Z. byli zameldowani na pobyt stały w R. przy ulicy M. [...]. Od dnia 27 kwietnia 2012 r. dokonali zameldowania na pobyt stały w R., przy ul. Ś. [...], o czym poinformowano Prezydenta w postępowaniu w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Zarzucono, że w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta dokonano błędnego doręczenia pisma oraz decyzji na nieaktualny adres stron. Wadliwe było przyjęcie przez Prezydenta tzw. fikcji doręczenia zastępczego. W piśmie z 3 marca 2014 r. B. i J. Z. wskazali, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru pisma organu z 28 maja 2013 r. (będące zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego) widnieją podpisy potwierdzające odbiór pisma, które nie zostały przez nich złożone. SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że realizacja uprawnienia wnioskodawców do zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta nie może odbywać się przez skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. SKO powołało się na stanowisko sądów administracyjnych zgodnie z którym strona postępowania administracyjnego niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu I instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzje doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może skorzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję. Nadto powołało się na stanowisko sadów administracyjnych według którego o uchybieniu terminu, a więc wystąpieniu przesłanki niezbędnej do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, można mówić tylko wówczas, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że skoro B. i J. Z. kwestionują skuteczność doręczenia im decyzji organu instancji (negując, że doręczenie to nastąpiło skutecznie w trybie tzw. doręczenia zastępczego), to kwestionowanie przez nich decyzji Prezydenta może odbywać się jedynie w ramach instytucji wznowienia postępowania, przy spełnieniu przesłanek formalnych, nie zaś przez skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. B. Z. i J. Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie SKO z [...] marca 2014 r., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy przez: 1) naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 7 k.p.a. przez pominięcie okoliczności i dowodów zgłaszanych przez stronę w zakresie ustalenia, czy strona uczyniła zadość obowiązkowi powiadomienia Prezydenta o zmianie danych dotyczących zmiany miejsca zamieszkania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, 2) naruszenie art. 44 § 4 k.p.a. przez pominięcie okoliczności i dowodów polegających na braku uznania faktu urzędowego biegu termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z upływem 14 dnia przechowywania pisma w placówce pocztowej, na której to podstawie organ I instancji w trybie postępowania stwierdził, że upłynął termin do wniesienia dla skarżących, najadając klauzulę ostateczności dla decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanawiania o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, 3) naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez zawężone zastosowanie przyjmując, że nie doszło do doręczenia decyzji na podstawie przepisów k.p.a., co w konsekwencji pozbawia stronę do skorzystania z prawa przywrócenia terminu, dla której to w aktach postępowania znajduje się urzędowe potwierdzenie doręczenia decyzji na podstawie art. 44 § 2 k.p.a. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Sąd nie neguje poprawności poglądu prawnego zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 k.p.a., może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2012r., II OSK 739/11, LEX nr 1392942; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 1997 r., I SA 1329/95, Lex nr 33684; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2007r., II OSK 1759/06, LEX nr 425313). Inaczej rzecz ujmując, nie można mówić o uruchomieniu się 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., w odniesieniu do osoby, która nie brała udziału w postępowaniu i której nie doręczono decyzji, zaś dowiedziała się o rozstrzygnięciu z innego źródła. O uchybieniu terminu, a więc wystąpieniu przesłanki niezbędnej do rozpatrzenia w trybie art. 58 k.p.a. wniosku o przywrócenie terminu, można mówić tylko wówczas, gdy termin rozpoczął swój bieg na skutek prawidłowego doręczenia pisma adresatowi, (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., VII SA/Wa 849/12, LEX nr 1338855). Przytoczone stanowisko będące podstawą odesłania przez SKO skarżących na drogę postępowania wznowieniowego dotyczy jednak sytuacji, w której strona była pozbawiona udziału w sprawie, a w szczególności nie doręczono jej decyzji. SKO nie czyni takiego ustalenia w niniejszej sprawie stwierdzając jedynie, że B. i J. Z. kwestionują skuteczność doręczenia im decyzji organu I instancji, negując, że doręczenie to nastąpiło w trybie tzw. doręczenia zastępczego. SKO nie przesadziło o prawidłowości bądź nieprawidłowości podjętej przez organy próby doręczenia decyzji I instancji skarżącym i jej skutkach. Nie poczyniło żadnych ustaleń w tej materii, co pozwala na postawienie zaskarżonemu postanowieniu zarzutu niepełnego i wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. SKO miało w sposób pewny ustalić czy skarżącym doręczono prawidłowo decyzję o warunkach zabudowy czy nie, oceniając przebieg całego postępowania w sprawie biorąc pod uwagę fakt odebrania przez nich osobiście zawiadomienia o wszczęciu postępowania adresowanego na nieaktualny już w tej dacie adres skarżących oraz odnieść się do ich argumentów zawartych w złożonym odwołaniu i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uchylenie się przez SKO od poczynienia opisanych wyżej ustaleń przesądza o naruszeniu art. 77, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. co w oczywisty sposób miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.