II SA/Rz 549/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala- Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], odmówił K. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką A. M. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia był fakt pozostawania A. M w związku małżeńskim, pomimo orzeczonej separacji. SKO po rozpatrzeniu odwołania K. M. decyzją z dnia [...] września 2010 r., [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu przesłanek warunkujących prawo do świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium stwierdziło, że nie przysługuje ono, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Kolegium wskazało na wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 29 listopada 2006 r., o sygn. akt [...], którym orzeczono separację małżeństwa A. M. i J. M., a sprawę z powództwa o rozwód umorzono. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r. o sygn. akt II SA/Rz 835/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (zwany dalej WSA), uchylił decyzje Burmistrza Miasta i Gminy [...] oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dalej SKO) o odmowie przyznania K. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad chorą matką A. M. Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jego zdaniem orzekające Organy ograniczyły się do przyjęcia, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego jest istnienie stosunku małżeństwa między rodzicami skarżącego znajdującymi się w separacji. Stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym okoliczności orzeczenia o separacji nakłada na organy obowiązek ustalenia, w jakich faktycznych relacjach pozostają małżonkowie. Separację orzeka się w sytuacjach, gdy nastąpił zupełny rozkład pożycia, a samo takie orzeczenie ma skutki jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Dlatego organy powinny wyjaśnić relacje między małżonkami pozostającymi w separacji mając na uwadze istotę tej instytucji wynikającą z przepisów k.r.i.o. Należało też ustalić, czy J. M. przebywa w kraju i czy sprawuje opiekę nad A. M. oraz wyjaśnić, kto taką opiekę sprawuje. Dopiero na tle tych ustaleń można będzie poprawnie zastosować przepisy wskazane w podstawie prawnej skarżonej decyzji, z uwzględnieniem zasady, że stosowanie do przepisów prawa powinno odbywać się w zgodzie z Konstytucją RP. Burmistrz Miasta i Gminy [...] po ponownym rozpoznaniu wniosku K. M. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. [...] postanowił odmówić przyznania żądanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono stronie, że jego matka legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2009 r., Sąd Okręgowy w R. orzekł separację małżeństwa A. M. i J. M. Według oświadczenia J. M. jego kontakt z żoną ogranicza się do odwiedzin zamieszkującej z nią córki. Żona zrezygnowała z jakiejkolwiek opieki ze strony męża. Organ ustalił, że ze względu na te okoliczności J. M. nie sprawuje opieki nad żoną i że opiekę tę sprawuje jej syn K. M. K. M. jest aktualnie studentem studiów dziennych na Politechnice [...]. Według organu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie może nabyć osoba posiadająca status osoby uczącej się w trybie dziennym. Osoby te nie mogą podjąć jak również nie mogą zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdzając, że osoba posiadająca status osoby uczącej się nie może posiadać statusu osoby poszukującej pracy lub rezygnującej z możliwości lub podjęcia zatrudnienia. Decyzję Kolegium zaskarżył do SKO K. M. W wyniku rozpoznaniu odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...]. SKO za organem pierwszej instancji przyjęło, że K. M. jest studentem Politechniki [...]. Zainteresowany nie zgłasza gotowości i woli sprawowania bezpośredniej i osobistej opieki nad matką, powołując się na okoliczność kontynuowania nauki na studiach oraz natężona ilość zajęć. SKO podobnie do organu pierwszej instancji uznało, że odwołujący nie spełnia istotnej przesłanki nabycia świadczenia a mianowicie rezygnacji z zatrudnienia czy niepodejmowania zatrudnia w związku z koniecznością opieki nad chorym członkiem rodziny. K. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie opisał przyczyny, dla których musi opiekować się chorą matka. Opiekuje się Nią pomimo, że aktualnie uczy się na studiach dziennych na Politechnice [...]. Jakiejkolwiek opieki nie sprawuje jego ojciec J. M. z którym matka pozostaje w separacji. O bardzo złych stosunkach pomiędzy rodzicami świadczy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. uznający J. M. winnym znęcania się nad członkami rodziny. Skarżący nie ma środków na utrzymanie i nie może podjąć zatrudnienia gdyż sprawuje opiekę na schorowaną matką. Z tego powodu nie może też korzystać w pełni z przerw wakacyjnych od nauki. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Przytoczono w odpowiedzi te argumenty, który stanowiły podstawę decyzji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, lub procesowe – w stopniu mogącym mieć wpływ istotny. Należy ponadto podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Skarżący K. M. jest studentem studiów dziennych na Politechnice [...]. A. M. jest osobą niepełnosprawną wymagającą opieki, z mężem ma orzeczoną separację. K. M. złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ciężko chorą matką A. M. Materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia organu jest przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką przyznania świadczenia, którą musi spełniać wnioskodawca jest "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Sensem tego przepisu jest forma rekompensaty finansowej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia dla osoby wymienionej w przepisie zobowiązanej do opieki nad bliskim z powodu jego stanu zdrowia. Brak tej przesłanki, a to "rezygnacji z zatrudnienia" dyskwalifikuje wnioskodawcę, który ubiega się o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący jest studentem studiów dziennych w R. i mówi o natężonej ilości zajęć. Świadczenie pielęgnacyjne z założenia ustawodawcy nie może być formą pomocy społecznej dla rodzin biednych lub niezamożnych. Wobec tego K. M. będący studentem nie spełnia jednej z podstawowych przesłanek, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) Sąd skargę oddalił.