II SA/Rz 555/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-10-12

Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie uprawnionej do renty z ZUS przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem, pomimo spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych?
Ratio decidendi
Osobie uprawnionej do renty z ZUS nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, nawet jeśli spełnia pozostałe warunki ustawowe, w tym obowiązek sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Przepis art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób kategoryczny wyłącza możliwość przyznania świadczenia w takiej sytuacji, a sytuacja rodzinna i finansowa wnioskodawcy pozostaje bez znaczenia.
Stan faktyczny
K. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad mężem, który jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni jest uprawniona do renty z ZUS, co stanowi negatywną przesłankę zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. K. M. zaskarżyła decyzję SKO do WSA, podnosząc, że jest to dla niej krzywdzące i niesprawiedliwe ze względu na jej trudną sytuację finansową i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego -skargę oddala- Wnioskiem z dnia 9 lutego 2010 roku K. M. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem W. M. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku, nr [...] Burmistrz Miasta [...] odmówił K. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 3 pkt 9, 10, 11 i 21, art. 17 ust. 1 pkt 2, ust. 5 pkt 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a, art. 20 ust. 3, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku, o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255, ze zm.; dalej u.ś.r.) rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. 2005 r. nr 105, poz. 881 ze zm.) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2009 r. nr 129, poz. 1058) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. nr 98 poz. 1071, ze zm.; dalej K.p.a.). W motywach swojego rozstrzygnięcia organ podał, że mąż wnioskującej W. M. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Z tytułu niezdolności do pracy pobiera rentę inwalidzką. Opiekę sprawuje nad nim żona K. M. W skład rodzinny wchodzi nadto niepełnoletnia córka B. K.M. jest uprawniona do świadczenia rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Pomimo spełnienia powyższych wymogów świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego lub osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim - art. 17 ust. 5 u.ś.r. W ocenie organu K. M. nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem jest ona objęta określonymi w art. 17 ust. 5 u.ś.r. przesłankami negatywnymi - jest uprawniona do renty z ZUS, nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec męża, nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Od decyzji ZUS odwołanie wiosła K. M. Nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), decyzją z dnia [...] marca 2010 roku, nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. SKO podało, że odwołanie nie mogło zostać uwzględnione, gdyż decyzja Burmistrza Miasta [...] odpowiada prawu. SKO wywiodło, że przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są wprost wskazane w przepisach u.ś.r. Negatywne rozpatrzenie wniosku odwołującej się było wynikiem stwierdzenia, że posiada ona ustalone prawo do renty z ZUS, co wobec jednoznacznej treści art. 17 ust. 5 u.ś.r. wyłącza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Z decyzją SKO nie zgodziła się K. M. i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze podniosła, że kwestionowana decyzja jest dla niej krzywdząca i niesprawiedliwa, gdyż nie uwzględnia jej ciężkiej sytuacji finansowej oraz rodzinnej. Podała, że jej mąż cierpi na zanik mózgu i wymaga stałej całodobowej opieki. Otrzymywana przez niego renta nie wystarcza na potrzeby związane z leczeniem. Na utrzymaniu skarżącej i męża pozostaje niepełnoletnia córka, której przy aktualnych dochodach nie są oni w stanie zapewnić właściwych warunków bytowych. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. SKO we właściwym zakresie ustaliło stan faktyczny istotny dla sprawy oraz poprawnie wskazało i zrekonstruowało treść norm stanowiących podstawę prawną wydanego postanowienia. W sprawie bezsporne jest, że mąż skarżącej W. M. jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji - orzeczenie komisji lekarskiej ZUS nr [...] z 27 listopada 2009 roku. Nie budzi również wątpliwości, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - skarżąca K. M. - ma ustalone prawo do renty z ZUS - decyzja ZUS z dnia [...] marca 2008 roku, nr [...]. Przedstawione okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że wobec skarżącej ma zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., co oznacza, że jako osoba uprawniona do renty z ZUS nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd zaznacza, iż wobec tej okoliczności, bez znaczenia pozostaje sytuacja rodzinna oraz finansowa skarżącej. Przesłanki ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zostały ustalone w sposób kategoryczny. Na ich negatywną weryfikację bez wpływu pozostaje nawet obiektywnie bardzo ciężka sytuacja skarżącej. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło