II SA/Rz 561/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk SO (del.) Tomasz Smoleń Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu M. K. z pobytu stałego w T. przy ul. A. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że M. K. była zameldowana na pobyt stały w miejscowości T. przy ul. A. [...] od dnia 29.04.1996 r. Zajmowane przez nią, na podstawie umowy najmu mieszkanie mieściło się w budynku należącym do Spółdzielni [...] w T. Umowa najmu została rozwiązana 31.08.2006 r., lecz M. K. nadal zajmowała lokal bez tytułu prawnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] nakazał M. K. opróżnienie lokalu znajdującego się w budynku Spółdzielni oraz przyznał jej prawo do lokalu socjalnego od Gminy [...]. Następnie pismem z dnia 8 lipca 2008 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] poinformował Wójta Gminy [...], że 3.07.2008 r. została przeprowadzona eksmisja dłużnika M. K. z zajmowanego lokalu w miejscowości T. ul. A. [...] do lokalu socjalnego w R. nr [...], stąd zasadne było wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania ww. Wójt ustalił, że M. K. nigdy nie zamieszkała w zaoferowanym jej lokalu socjalnym, nie mieszka również w T. przy ul. A. [...], gdyż lokal który zajmowała przed eksmisją nie istnieje. Po przeprowadzonym remoncie budynku i jego przebudowie mieści się tam NZOZ Przychodnia "[...]". Skoro zatem nastąpiło trwałe opuszczenie lokalu przez M. K. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, zostały spełnione przesłanki warunkujące wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji tej odwołanie wniosła M. K., kwestionując jakoby od 1.09.2006 r. zajmowała mieszkanie przy ul. A. [...] bezumownie. Nie opuściła tego lokalu, ponieważ nie miała tytułu prawnego do przydzielonego jej lokalu w R. Podniosła, że odwołała się od decyzji komornika, a w sprawie o eksmisję jest "złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie". W tej sytuacji wymeldowanie jest przedwczesne. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) . W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stąd konieczne jest ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także tego, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. Organ powołując się na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 niepubl. oraz wyroku z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1278/00 niepubl. wskazał, że ważne jest przy tym ustalenie okoliczności takich jak: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. M. K. nie zamieszkuje w lokalu w T. przy ul. A. [...] od 3.07.2008 r. tj. od dnia eksmisji. Dokonanie eksmisji przez komornika na podstawie tytułu wykonawczego, równoznaczne jest z trwałym opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy (tu organ powołał się na wyrok NSA z dnia 6.10. 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, Lex nr 188693). Ponadto przedmiotowy lokal mieszkalny z którego M. K. została eksmitowana w chwili obecnej nie istnieje, gdyż mieści się w nim przychodnia NZOZ "[...]". Z uwagi na niezamieszkiwanie M. K. w powyższym lokalu oraz braku obiektywnej możliwości realizacji jej woli przebywania w nim, uzasadnione jest wydanie decyzji o wymeldowaniu. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, do którego odwołująca została eksmitowana, Wojewoda wyjaśnił, że okoliczność ta nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej. Wskazał, że dla postępowań o zameldowanie lub wymeldowanie, które mają charakter rejestracyjny, toczące się równolegle postępowania cywilne nie mają żadnego znaczenia. W sprawach o wymeldowanie istotne jest bowiem tylko ustalenie faktu opuszczenia lokalu. M. K. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wskazując na naruszenie praw człowieka i obywatela. Skarżąca zarzuciła, że nie opuściła miejsca pobytu dobrowolnie, "odwołała się od postępowania komornika" w sprawie o jej eksmisję z przedmiotowego lokalu do Sądu Rejonowego [...], ale do tej pory jej odwołanie nie zostało rozpatrzone, podobnie jak jej wniosek o naruszenie posiadania lokalu. Wniosła o rozpatrzenie jej sprawy w świetle opisanych faktów, a nie stricte w ujęciu prawnym. Podała, że meldunkiem posługuje się nadal we wszystkich sprawach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że sprawy toczące się w sądach powszechnych nie mają wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej. Podobnie w postępowaniu o wymeldowanie nie są badane kwestie uprawnień do lokalu, co podkreślił Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 27.05.2002 r. o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją RP. Podnoszona przez skarżącą kwestia pełnomocnictwa w sprawie o eksmisję również nie ma wpływu na wynik sprawy meldunkowej, gdyż w postępowaniu o wymeldowanie skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.), która stanowi materiał normatywny do rozważań Sądu w niniejszej sprawie, wprowadza w art. 2 obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zakres obejmuje między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1) i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 2). Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych służy celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji. Z tego względu wpisy dotyczące zameldowania i wymeldowania powinny odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, a nie tworzyć fikcję. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu osoby pod oznaczonym adresem. Ze względu na cel ustawy ustawodawca w art. 15 ust. 2 dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Podstawą wymeldowania jest zatem ustalenie, że pomiot polegający wymeldowaniu nie przebywa w danym lokalu na skutek opuszczenia go. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i co do zasady dobrowolne. Na równi jednak z dobrowolnym opuszczeniem lokalu muszą być traktowane wszystkie te przypadki, kiedy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu (taki pogląd przyjął też WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt Ii SA/Rz 322/08, nie publ.). Tak również należy traktować eksmisję z lokalu, która ze swej natury nie ma charakteru dobrowolnego. W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje fakt opuszczenia miejsca dotychczasowego zamieszkania przez skarżącą na skutek wykonania prawomocnego wyroku nakazującego jej eksmisję z zajmowanego lokalu. W przypadku skarżącej zaistniały więc obie przesłanki wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – tj. faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania. Należy przy tym podkreślić, iż okoliczność nie przyjęcia przez skarżącą lokalu zamiennego od Gminy [...] i pozostawanie bez zameldowania nie mają wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu, jako że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie uzależniają wydania takiej decyzji od ponownego zameldowania się. W świetle oczywistego faktu opuszczenia mieszkania nie mają też znaczenia w rozpatrywanej sprawie eksponowane w skardze kwestie toczących się postępowań przed sądem powszechnym, dotyczących eksmisji, ochrony dóbr osobistych czy ochrony posiadania, jak również okoliczność, iż lokal, z którego skarżąca została eksmitowana pozostaje pusty. Jak wspomniano na wstępie kontrola Sądu sprawowana jest wyłącznie według kryterium legalności, stąd też Sąd nie mógł wziąć pod uwagę innych czynników podnoszonych w skardze, jak np. naruszenie godności skarżącej. Sąd nie podzielił też zarzutów wskazujących, że wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego narusza jej prawa obywatelskie. Zameldowanie i wymeldowanie nie są dobrami chronionymi konstytucyjnie i nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu. Raz jeszcze należy podkreślić, że instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i potwierdza przebywanie danej osoby pod wskazanym adresem. W sytuacji opuszczenia lokalu przy ul. A. [...] w T. przez skarżącą, decyzja o jej wymeldowaniu jest prawidłowa. Stanowiska tego nie podważa okoliczność, że organy (również Sąd) [i]wysyłały pod wskazany przez skarżącą adres "ul. A. [...] – T." korespondencję i docierała ona do adresatki. Taki stan rzeczy nie może przesądzać o braku podstaw do wymeldowania, a wynika stąd, że skarżąca, jak wyjaśniła na rozprawie, "umówiła się" z listonoszem i korespondencję odbiera od niego osobiście. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił. -----------------------