II SA/Rz 566/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala- Przedmiotem skargi "A" decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 13 września 2014 r. podczas przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] Oddziału Celnego w [...] kontroli parametrów wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego - samochodu ciężarowego marki DAF, nr rejestracyjny [...], należącego do ukraińskiego przewoźnika "A", dokonano dwukrotnego pomiaru obciążenia osi oraz masy całkowitej pojazdu. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, które zakwalifikowało pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii IV na przejazd po drodze krajowej, po której poruszał się przed przejściem granicznym. Jednocześnie ustalono, że naciski pozostałych osi, wymiary zewnętrzne oraz masa całkowita pojazdu są normatywne. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nałożył na "A" karą pieniężną w wysokości 5. 000,00 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Od powyższej decyzji pełnomocnik strony adwokat K.W. złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej zmianę i uchylenie nałożonej kary pieniężnej z jednoczesnym zwrotem wpłaconej kaucji. Wymienioną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zmianami), zwanej dalej "K.p.a." w związku z art. 64, art. 140 a a ust. 1, art. 140 a b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst: Dz. U. z 2012r. poz. 1137 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą". Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 35 a ustawy pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach tej ustawy. Art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ. Ustawa przewiduje 7 kategorii zezwoleń od I do VII. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Stosownie zaś do przepisu art. 64 ust. 4 tej ustawy kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii. Przepisy art. 140 aa w ust. 1 i ust. 2 powyższej ustawy stanowią że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje m.in. właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Służby Celnej. Wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określono w art. 140ab ust 1 ustawy. Dodatkowo w art. 140ab ust. 2 ustawy przewidziano, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Według rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012r. poz. 1061), prowadząca do przejścia granicznego w M. droga krajowa nr 28 została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Normy nacisków pozostałych osi pojazdów poruszających się po tej kategorii drogach określa w § 5 ust. 1 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (jedn. tekst: Dz. U. z 2013r. poz. 951 z późn. zm.). Jednocześnie przepis § 5 ust. 2 stanowi, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartością rzeczywistą. W niniejszej sprawie organ celny pierwszej instancji stwierdził nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu 10400 kg, co oznacza przekroczenie normy dla drogi po której pojazd się poruszał o 400 kg. W związku z tym, iż nacisk w/w osi nie przekroczył wielkości 11,5 tony, a pozostałe parametry kontrolowanego pojazdu nienormatywnego mieściły się w normie, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy, wymaganym dokumentem uprawniającym do poruszania po drodze krajowej nr 28 byłoby zezwolenie kategorii IV(lp. 4), pod warunkiem jednak, że przewożony tym pojazdem towar spełniałby warunek niepodzielności zdefiniowany przepisem art. 2 pkt 35b ustawy. Przewożony towar składał się z rur z tworzyw sztucznych -1310 szt. o łącznej masie 3562 kg oraz rur stalowych - 3 wiązki o łącznej masie 4315 kg i spełniał kryterium ładunku niepodzielnego. Strona dokonała zatem przewozu z naruszeniem zakazu wynikającego z art. 64 ust. 2 ustawy, co zgodnie z przepisem art. 140 ab ust 2 tej ustawy skutkuje nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia. W związku z powyższym słusznie została obciążona skutkami tego przewozu. W analizowanej w postępowaniu odwoławczym sprawie pomiary zostały wykonane przez uprawnione osoby, przy użyciu stacjonarnej wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu i wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdu - Ł.Z.G. Ł., nr fabryczny 20, znak prbducenta PD-2, znak typu RPT 0042, która spełniała wymogi techniczne, była sprawna i posiadała ważne świadectwo legalizacji Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [....] z dnia [...] czerwca 2014 r" znak wniosku [...]. Ważne świadectwo legalizacji wagi stacjonarnej świadczy o tym, że zarówno waga jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia) spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych pomiarów. Świadectwo legalizacji znajduje się na stanowisku pomiarowym do wglądu, a uwierzytelniona kserokopie tego dokumentu została dołączona do akt sprawy. W procesie ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości. W trakcie kontroli granicznej kierujący pojazdem O.V. uczestniczył w czynnościach kontrolnych i miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie przeprowadzonego dowodu oraz wnoszenia uwag oraz składania wyjaśnień i wniosków. Organ wyjaśnił, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 140aa ust. 4 ustawy, który zawiera przesłanki wyłączające prowadzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż postępowanie organu celnego pierwszej instancji prowadzone było w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego, a zarzuty odwołania nie mogą zostać uwzględnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "A" reprezentowany przez pełnomocnika adw. K.W. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2015 r. naruszenie: 1) art. 140 aa ust. 4 pkt. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie, 2) art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niewyjaśniony stan faktyczny i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy protokoły z kontroli gabarytowo – wagowej przeprowadzonej na terenie Ukrainy oraz protokoły kontroli przeprowadzone w Urzędzie Wysyłki na terenie Polski, pokazują taką samą wagę towaru, jednak inną od wagi towaru wykazaną podczas kontroli przeprowadzonej na przejściu w [...] w dniu [...].09.2014 r. co doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej, 3) art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji. W powołaniu na powyższe wniósł o zmianę decyzji i uchylenie nałożonej kary pieniężnej z jednoczesnym zwrotem wpłaconej kaucji ewentualnie wniósł o umorzenie kary. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 P.p.s.a. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą zastrzeżeń i sprawa nadaje się do wyrokowania. W dniu 103 września 2014 r. w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego samochodu ciężarowego marki DAF nr rejestracyjny [...] należącego do ukraińskiego przewoźnika "A" dokonano dwukrotnego pomiaru obciążenia osi oraz masy całkowitej pojazdu. W wyniku kontroli, z której protokół został podpisany przez kierującego pojazdem stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, które zakwalifikowało pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia na przejazd po drodze krajowej, po której poruszał się przed przejściem granicznym. Zgodnie z art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania pozwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii wydanego w trybie administracyjnym – art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I – VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać określa załącznik do ustawy. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać osobom uprawnionym zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego – art. 64 ust. 4 ustawy. Przepisy art. 140aa ust. 1 i 2 ustawy stanowią, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, nakłada się karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140 ab ust. 1. Wg. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 10 ton. Z rozporządzenia wynika również, że w przypadku uczestniczenia pojazdu w ruchu drogowym podstawą określenia spełnienia wymagań są wartości rzeczywiste, określone podczas ważenia w trakcie kontroli. Przewoźnik zajmujący się profesjonalnie transportem drogowym, decydujący się na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego na terytorium RP obowiązany jest znać i przestrzegać obowiązujących tu przepisów. Przepis art. 140 aa ust. 4 cyt. ustawy przewiduje wyjątkowe sytuacje, w których nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli: - okoliczności sprawy – dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub – rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekraczała dopuszczalnej wielkości, a przewóz dotyczy tzw. ładunków sypkich lub drewna. W przedmiotowej sprawie, żadna z tych okoliczności nie została wykazana, ani sąd z urzędu nie dopatrzył się okoliczności zwalniających przewoźnika z odpowiedzialności. Sąd nie podziela zarzutów skargi, iż posiadanie faktur, okazanych po upływie czasu może mieć wpływ na ocenę i dyskwalifikować protokół kontroli. W sprawach dotyczących kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym okolicznością podstawową jest stwierdzenie przekroczenia przez pojazd dopuszczalnych parametrów – tutaj nacisku osi napędowej. Okoliczność ta może być stwierdzona wyłącznie poprzez ważenie pojazdu udokumentowane protokołem kontroli, który jest dokumentem urzędowym. Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach wskazuje na znaczenie dowodowe protokołu kontroli, który obrazuje stan trudny do odtworzenia (patrz: wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 89/08, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GSK 291/08, z dnia 13 maja 2009 r., II GSK 810/08). Okoliczności, o których mowa w art. 140 aa ust. 4 przewoźnik nie wskazywał, a w trakcie kontroli protokół został podpisany bez zastrzeżeń. Organ celny w sposób wyczerpujący ocenił cały materiał dowodowy. Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. Brak naruszeń prawa skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Faktycznie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ niewiele miejsca poświęca wynikom kontroli przeprowadzonej po upływie dwóch dni na terenie Ukrainy, lecz to naruszenie pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Rozstrzygnięcie wydaje się w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ jeżeli nie budzi ona zastrzeżeń.