II SA/Rz 569/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Ewa Partyka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi A. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. w B. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także Kolegium oraz SKO) - działając na podstawie art. 59 § 1 w z. z art. 58 § 2 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części k.p.a. - odmówiło przywrócenia A. w B. (dalej także A. lub skarżący) terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia 5 marca 2009r. A. w B. zwróciło się do Starosty [...] o zobowiązanie firmy "[...]" C. S., prowadzącej eksploatację kruszywa w bezpośrednim sąsiedztwie A., do sporządzenia i przedłożenia raportu ekologicznego oraz obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i przywrócenia środowiska do stanu właściwego. W motywach wnioskodawca podniósł, że usytuowanie żwirowni kruszywa ze względu na charakter i rozmiar inwestycji może spowodować nieodwracalne skutki w zakresie środowiska naturalnego, w tym zaburzenie w funkcjonowaniu fauny i flory na terenie A. W odpowiedzi na powyższe Starosta [...] w piśmie z dnia [...] marca 2009r. znak: [...] wskazał, że na terenie objętym koncesją uzyskaną przez firmę "[...]" C. S. prowadzone są tylko prace przygotowawcze polegające na zbieraniu nakładu na powierzchni ok. 1 ha, zatem eksploatacja kruszywa ze złoża jeszcze się nie rozpoczęła. Wobec tego brak jest podstaw do nałożenia na wymieniony podmiot obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego w oparciu o art. 237 w zw. z art. 241 ustawy Prawo ochrony środowiska. Starosta zwrócił uwagę, że przed wydaniem wskazanej wyżej decyzji – koncesji Wojewoda przeprowadził postępowanie w zakresie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i postanowieniem z dnia [...].10.2003r. (znak: [...]) nałożył na przedsiębiorcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, podając jednocześnie do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie przedmiotowej koncesji i możliwości składania uwag oraz wniosków. Te ostatnie nie wpłynęły do organu we wskazanym terminie. A. w B. złożyło odwołanie od pisma Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność powyższego środka zaskarżenia. Po rozpoznaniu skargi A. w B. na postanowienie SKO z [...] czerwca 2009r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Rz 652/09 wyeliminował je z obrotu prawnego, stwierdzając w uzasadnieniu, że pismo Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. to w istocie decyzja administracyjna, od której przysługuje prawo złożenia odwołania. Wobec tego Sąd nakazał w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalenie, czy odwołanie od tej decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie oraz, czy składającemu je przysługiwał przymiot strony postępowania w myśl art. 237 w zw. z art. 241 ustawy Prawo ochrony środowiska. W przypadku stwierdzenia spełnienia warunków nadania dalszego biegu środkowi zaskarżenia Sąd nakazał rozpatrzyć sprawę merytorycznie przez wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie przez A. w B. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. W dniu 12 marca 2010r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek A. w B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji. Uzasadniając go wnioskodawca wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, z tego powodu, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nie zawierało pouczenia o sposobie zaskarżenia. Podkreślił, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia niniejszego wniosku, bowiem postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu doręczone mu zostało dnia 3 marca 2010r. Do wniosku dołączono odwołanie datowane 5 maja 2009r. (tożsame ze złożonym uprzednio). Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2010r. Kolegium odmówiło przywrócenia A. w B. terminu do złożenia przedmiotowego odwołania. W uzasadnieniu powołało art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym należy przywrócić uchybiony przez stronę termin, na jej prośbę, jeśli uprawdopodobni ona, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu., dopełniając jednocześnie czynności, dla której termin był określony. Przechodząc do okoliczności sprawy SKO podniosło, że odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2009r. A. w B. złożyło w dniu 6 maja 2009r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. organ stwierdził uchybienie terminu do jego złożenia. Natomiast wniosek o przywrócenie tego terminu wpłynął do organu dnia 12 marca 2010r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie stanowi dopełnienia obowiązku z art. 58 § 1 k.p.a. dołączenie do wniosku o przywrócenie terminu odwołania z dnia 5 maja 2010r., które stanowiło już przedmiot rozważań organu. Trudno bowiem w takim przypadku mówić o jednoczesności wypełnienia obydwóch obowiązków procesowych, zwłaszcza że sprawa została ostatecznie załatwiona wspomnianym postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. Kolegium podniosło, że A. to jednostka organizacyjna uczestnicząca w obrocie prawnym od 1975r., a więc należy od niej oczekiwać w większym zakresie niż od osoby fizycznej dbania o własne interesy i świadomości istnienia obowiązujących w postępowaniu administracyjnym zasad prawnych. Kolegium powołało się także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.10.2005r. (sygn. VII SA/Wa 211/05, Lex nr 201385), w którym przyjęto, że w sytuacji kiedy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która jest już ostateczna na skutek rozpoznania odwołania, wówczas nie istnieje możliwość przywrócenia terminu do złożenia odwołania. SKO podniosło, że strona może skorzystać z instytucji nadzwyczajnej weryfikacji orzeczenia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. lub w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., składając w tym celu stosowny wniosek. Skargę na postanowienie SKO z dnia [...] maja 2010r. złożyło A. w B., wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 107 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. Strona skarżąca podniosła, że powołane w uzasadnieniu organu orzeczenie WSA w Warszawie nie dotyczy sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, w której SKO nie rozpoznało merytorycznie odwołania, lecz stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Wnoszący skargę zwrócił uwagę na niewłaściwe pouczenie zamieszczone w kwestionowanym postanowieniu z dnia [...] maja 2010r., dotyczące sposobu jego zaskarżenia. Na rozprawie wskazano, iż organ wymaga znajomości prawa, a sam nie zna aktualnych przepisów, o czym świadczy treść pouczenia Dotycząca złożenia skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z powodów przedstawionych w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu wymienia podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Rozpoznawanie skarg na decyzje, postanowienia i inne akty organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny pełni wyłącznie funkcje kasacyjne. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna czy postanowienie podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienia nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie w/w czynnością, którą należało dopełnić jednocześnie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., było złożenie odwołania. Kwestią zasadniczą było stwierdzenie przez Kolegium, że złożone przez A. odwołanie od decyzji Starosty jest tożsame z tym złożonym uprzednio, co do którego stwierdzone zostało jego wniesienie z uchybieniem terminu – co nastąpiło postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Słusznie zarzuca strona skarżąca, iż powołany przez organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2005 r. został wydany w innym stanie faktycznym i nie może być wskazówką w niniejszej sprawie. W istocie merytorycznego rozpoznania odwołania nie można utożsamiać z sytuacją, w której uprzednio organ stwierdził jego wniesienie z uchybieniem terminu. W tym drugim przypadku możliwe jest bowiem zastosowanie instytucji przywrócenia terminu i – przy spełnieniu pozostałych przesłanek dopuszczalności odwołania, w tym także po ustaleniu, że środek zaskarżenia został wniesiony przez stronę – jego rozpoznanie merytoryczne. W ocenie Sądu brak jakichkolwiek podstaw do uznania, że złożenie wraz z prośbą o przywrócenie terminu odwołania o treści, a nawet z datą jego sporządzenia tożsamymi z tym złożonym pierwotnie nie wyczerpuje stanu przewidzianego w przepisie art. 58 § 2 zdanie 2 k.p.a. Jest to bowiem typowe ponowienie tej samej czynności uprzednio już dokonanej. Istotna w tej sytuacji jest data tego ponowienia. Sąd podziela stanowisko, iż warunek jednoczesności obu czynności (art. 58 § 2 zd. 2 k.p.a. – tj. złożenia prośby o przywrócenie terminu i dokonania czynności) ma na celu uniknięcie takiej sytuacji, kiedy to organ uwzględni prośbę, a strona nie dokona czynności, dla której przywrócono jej termin. Chodzi o to, że strona ma dopełnić czynności bez oczekiwania na przywrócenie terminu do jej dokonania (tak WSA w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 640/08). Mając na uwadze powyższe naruszenie przepisu prawa procesowego, które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu organ winien mieć na uwadze wyżej zaprezentowaną wykładnię przepisu art. 58 § 2 zd. 2 k.p.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. uwzględniając koszty zastępstwa adwokackiego poniesione przez stronę skarżącą – w tym wynagrodzenie adwokata zgodne z § 18 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz wpis od skargi.