II SA/Rz 58/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-29

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał pozwolenie na użytkowanie lokalu handlowego, powstałego w wyniku zabudowy podcienia i zmiany sposobu jego użytkowania, pomimo braku wymaganych opinii i uzgodnień w przedłożonej inwentaryzacji budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania, w szczególności dotyczące prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego. Kluczowym błędem było wydanie pozwolenia na użytkowanie bez należytej analizy przedłożonej inwentaryzacji budowlanej, która nie zawierała wymaganych opinii i uzgodnień od Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej, co było niezbędne do stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków legalizacyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowego, powstałego w wyniku zabudowy podcienia budynku i zmiany jego sposobu użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał pozwolenie na użytkowanie, które utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na wadliwe ustalenie stanu faktycznego i brak należytej analizy dowodów, w szczególności inwentaryzacji budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. i K. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. Z. i K. Z. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].08.2016r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku M.R., udzielił pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowego powstałego poprzez zabudowę podcienia w budynku handlowo-usługowym z częścią mieszkalną, wiążącą się z dokonaną zmianą sposobu użytkowania podcienia budynku na lokal handlowy, na działce nr ewid. 851 obr. [...], położonej w J. przy ul. C. 14. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustalony stan faktyczny sprawy, a dokonane ustalenia odniósł do treści przepisów ustawy Prawa budowlanego. Od decyzji odwołanie wniósł K. Z. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A. Z. ( dalej: "Skarżący"). Skarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a.") poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji przy niepodjęciu należytych kroków zmierzających do dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz wszechstronnego, szczegółowego i rzetelnego jego rozpatrzenia, czego wyrazem pozostaje przede wszystkim przeprowadzenie przez organ I instancji zupełnie dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów, prowadzącej do wysunięcia całkowicie błędnych wniosków. Podniósł rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 pkt 6 oraz art. 48-49b ustawy Prawo budowlane poprzez ich niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy w sytuacji gdy całokształt zebranego materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, że będąca jego przedmiotem samowola budowlana w postaci zabudowy podcienia w znajdującym się na działce nr ewid. 851 , przy ul. C. 14 budynku handlowo-usługowym i urządzenia w tym miejscu lokalu sklepowego, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, skutkującą koniecznością wszczęcia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48-49b, nie zaś jedynie jak to przyjął organ I instancji- przebudowę w/w budynku, uzasadniającą tylko wszczęcie postępowania naprawczego w myśl przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Skarżący wskazuje na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy prawidłowa i rzetelna analiza oraz ocena ujawnionych w toku postępowania okoliczności winna prowadzić do wniosku, że zachodzą podstawy do wydania nakazu przywrócenia dotychczasowego sposobu użytkowania objętej postępowaniem części budynku. Odwołujący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB" lub "organ II instancji", lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że argumenty zawarte w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione, gdyż rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa. Z akt sprawy wynika, że w zatwierdzonym decyzją z dnia [...] grudnia 1999r.znak: [...] przez Kierownika Urzędu Rejonowego projekcie budowlanym w poziomie parteru budynku od strony działki sąsiedniej nr 852 zaprojektowano podcień pełniący funkcję przejazdu na dalszą część działki. Decyzją z dnia [...] marca 1999r. znak: [...] na wniosek M. R. Starosta [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie części budynku handlowo - usługowego (parter i I piętro) o pow. użytkowej 204,10 m2 zlokalizowanego w J. przy ul. C. na działce nr ew. 851 obr [...]. Po interwencji wniesionej przez A. Z. dotyczącej zabudowania w części północnej na poziomie parteru budynku przejazdu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalił, że inwestor M.R. w budynku handlowo- usługowym z częścią mieszkalną usytuowanym na działce nr ew. 851 obr [...] przy ul. C. wykonała roboty budowlane bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. W ramach samowolnie wykonanych robót, zabudowała podcień budynku stanowiący przejazd, a powstałe pomieszczenie zaadaptowała na sklep. Prowadząc postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy w/w budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że zabudowę podcienia wraz z adaptacją powstałego pomieszczenia na sklep z kosmetykami M.R. wykonała po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie tj. w okresie od 2001r. do 2003r. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykonana przez Inwestora - M.R. samowola budowlana obejmowała wykonanie robót budowlanych na istniejącym i oddanym do użytkowania, obiekcie, które zaliczyć należało do przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, a więc robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego. W związku z tym, że przebudowa podcienia nastąpiła bez wymaganego pozwolenia, a jej celem było wydzielenie w części istniejącego obiektu lokalu handlowego- sklepu z kosmetykami, organ ocenił, że głównym celem wykonanej przebudowy była zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. W konsekwencji dokonanych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. znak: [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego ( Dz. U. z 2013r. poz. 1409, dalej: "P.b."), w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. P.b. (tekst jedn. Dz. U. Nr 207, z 2003r., poz. 2016) wstrzymał użytkowanie lokalu handlowego powstałego w skutek samowolnej zabudowy podcienia wraz z samowolną zmianą sposobu użytkowania podcienia na lokal handlowy, znajdujący się w budynku handlowo - usługowym z częścią mieszkalną na działce nr ewid. 851 obr. [...] położonej w J. przy ul. C. 14, oraz nałożył na M.R. jako inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej. W trybie zażaleniowym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]maja 2015r. znak: [...] utrzymał w mocy w/w postanowienie organu I instancji. Decyzją z dnia [...].04.2015r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak podstaw do wydania decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 P.b. i w oparciu o art 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..].07.2015r. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r. znak: [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 5, w związku z art. 71 ust. 3 P.b., decyzją z dnia [...].10.2015r. znak: [...]nałożył na M.R. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej obejmującej zabudowę podcienia w znajdującym się na działce nr ewid. 851 obr. [...], położonej w J. przy ul. C. 14, budynku handlowo-usługowym z częścią mieszkalną, wiążącą się z dokonaną zmianą sposobu użytkowania podcienia budynku na lokal handlowy oraz dokonaną zmianą zamierzonego sposobu przeznaczenia części parteru budynku - projektowanej jako pomieszczenie na kubły (śmieci) przedmiotowego budynku, która obecnie jest częścią sklepu odzieżowego. W dniu 29.02.2016r. M.R. przedłożyła wymaganą inwentaryzację budowlaną oraz zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie. Po rozpatrzeniu w/w wniosku organ powiatowy działając na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. P.b. w brzmieniu określonym w tekście jednolitym Dz. U. z 2003r., nr 207, poz. 2016, decyzją z dnia [...].08.2016r. znak: [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowego powstałego poprzez zabudowę podcienia w budynku handlowo-usługowym z częścią mieszkalną, wiążącą się z dokonaną zmianą sposobu użytkowania podcienia budynku na lokal handlowy, na działce nr ewid. 851 obr. [...], położonej w J. przy ul. C. 14. W odniesieniu do tak ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego, organ odwoławczy stwierdził, że działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego były prawidłowe. Skargę od powyższej decyzji złożyli A. i M. Z., działający osobiście i jako pełnomocnik A.Z. zaskarżając ją w całości i zarzucając: 1. mające istotny wpływ na wynik sprawy, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: • art. 7 K.p.a., konstytuującego zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, • art. 8 K.p.a., nakładającego na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, • art. 77 i art. 80 K.p.a., formułujących zasady prawidłowego zbierania dowodów i swobodnej ich oceny, • art. 107 § 3 K.p.a., wskazującego essentialia negotii uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, poprzez: — uchybienie obowiązkowi zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, przejawiającej się przede wszystkim uwzględnieniem stanowiska i interesu organu administracyjnego, z jednoczesnym pominięciem racji i argumentów prezentowanych przez Skarżących, w konsekwencji czego organ ll instancji podzielił pogląd organu l-instancji, iż: -)stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania samowola budowlana obejmuje wykonanie robót budowalnych na istniejącym i oddanym do użytkowania obiekcie, które zaliczyć należy jedynie do przebudowy obiektu budowlanego, - w niniejszym przypadku nie zachodzi potrzeba nakazania inwestorowi rozbiórki wykonanej zabudowy podcienia budynku i przywrócenia jego poprzedniego sposobu użytkowania, albowiem zaistniała możliwość legalizacji zmienionego sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu handlowego; — brak przedstawienia przez organ ll-instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, które zadecydowały o nieuwzględnieniu (nawet w części) zarzutów i argumentów podnoszonych przez Skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 01.08.2016 roku, a w szczególności odnoszących się do kwestii konieczności podjęcia odpowiednich kroków, zmierzających do zweryfikowania trafności i miarodajności inwentaryzacji budowlanej z lutego 2016 roku, sporządzonej przez inż. W. J., a przedłożonej do akt sprawy przez inwestorkę M.R., której treść i ustalenia budzą poważne zastrzeżenia, opisane szczegółowo w piśmie pełnomocnika skarżącej A. Z. z dnia 19.07.2016 roku; podczas, gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz rzetelna i prawidłowa jego ocena powinny prowadzić do wniosku, że przedmiotowa samowola budowlana w postaci zabudowy podcienia w znajdującym się na działce o nr ewid. 851 , przy ul. C. 14, budynku handlowo-usługowym i urządzenia w tym miejscu lokalu sklepowego, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, skutkującą koniecznością wszczęcia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48 - 49 b P.b. oraz zachodzą podstawy do wydania nakazu przywrócenia dotychczasowego sposobu użytkowania objętej niniejszym postępowaniem części budynku. 2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 pkt 6) oraz art. 48 - 49 b Ustawy P.b. poprzez ich niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy w sytuacji, gdy całokształt zebranego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, że będąca jego przedmiotem samowola budowlana w postaci zabudowy podcienia w znajdującym się na działce o nr ewid. 851 , przy ul. C. 14, budynku handlowo-usługowym i urządzenia w tym miejscu lokalu sklepowego, stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, skutkującą koniecznością wszczęcia postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48 - 49 b Ustawy P.b., nie zaś jedynie - jak to przyjął organ II instancji - przebudowę w/w budynku, uzasadniającą wszczęcie tylko postępowania naprawczego w myśl przepisów art. 50-51 P.b. 3. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 51 ust. 4 Ustawy P.b. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, podczas gdy prawidłowa i rzetelna analiza oraz ocena ujawnionych w toku niniejszego postępowania okoliczności winna prowadzić do wniosku, że zachodzą podstawy do wydania nakazu przywrócenia dotychczasowego sposobu użytkowania objętej postępowaniem części budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł przełożyć się na wynik sprawy. Istotny w niniejszej sprawie był fakt, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego lokalu kończyło postępowanie naprawcze. W obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., znak [...]wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 5 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. P.b., nakładająca na inwestora M.R. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z wymaganymi odrębnymi przepisami, uzgodnieniami lub opiniami innych organów, sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia w odpowiedniej specjalności i będące członkami właściwej izby samorządu zawodowego, obejmującej zabudowę podcienia w znajdującym się na w/w działce budynku handlowo – usługowym z częścią mieszkalną, wiążącą się z dokonaną zmianą sposobu użytkowania podcienia budynku na lokal handlowy oraz dokonaną zmianą zamierzonego sposobu przeznaczenia części parteru budynku – projektowanej, jako pomieszczenia na kubły (śmieci) przedmiotowego budynku, która obecnie jest częścią sklepu odzieżowego. Ustalono termin wykonania w/w obowiązku do dnia 31 grudnia 2015 r., który decyzją z dnia 31 grudnia 2015 r. został przedłużony do dnia 29 lutego 2016 r. Przedłożenie przez inwestora inwentaryzacji budowlanej w w/w terminie stanowiło podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie, objętej postępowaniem części budynku. W niniejszym postępowaniu rzeczą organów było przede wszystkim ustalenie, czy inwestorka wykonała nałożony nań w/w decyzją obowiązek. Bezspornie do akt sprawy złożono inwentaryzację budowlaną datowaną na luty 2016 r., sporządzoną przez inżyniera W. J. Początkowo wyznaczony termin wykonania obowiązków upływał w dniu 31 grudnia 2015 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zmienił ten termin na dzień 29 lutego 2016 r., jednak decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uchylił decyzje i odmówił zmiany. Sąd podziela stanowisko sądów administracyjnych, że termin, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. ma charakter terminu procesowego, a jego uchybienie nie powinno wywoływać negatywnych skutków dla strony. W przeciwieństwie bowiem do terminu materialno – prawnego, który powoduje wygaśnięcie uprawnień z nim związanych, upływ terminu procesowego nie skutkuje wygaśnięciem określonych uprawnień (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2013 r.; sygn. akt II OSK 993/12, z dnia 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 608/08; z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1816/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 877/08; wszystkie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ powinien określić go w zależności od realiów konkretnej sprawy i w razie potrzeby, na wniosek strony przedłużyć tak, aby umożliwić stronie wykonanie nałożonych obowiązków, bądź nawet przywrócić (art. 58 K.p.a.). Nie jest przy tym konieczne zastosowanie trybu z art. 154, bądź art. 155 K.p.a. są to tryby nadzwyczajne, trudno zaś uznać za trafne stanowisko, że przedłużenie terminu o charakterze procesowym wymaga uruchomienia trybu nadzwyczajnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2113/10, dostępny na stronie orzeczenia.nsa. gov.pl). Podstawą prawną przedłużenia przez organ przedmiotowego terminu powinien być art. 123 § 1 K.p.a. Zgodnie z nim, w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Dotyczą one poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy (§ 2). W niniejszej sprawie wykonanie obowiązków nastąpiło z uchybieniem terminu, a organy ( po uchyleniu przez ego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o zmianie terminu) nie wypowiedziały się w przedmiocie tego przekroczenia. Jak wskazano uchybienie terminu, nie wywołuje dla strony negatywnych skutków, powinno jednak zostać procesowo rozstrzygnięte. Dużo istotniejsza jest kwestia prawidłowości wykonania obowiązku. I tutaj ani organ I instancji ani organ II instancji nie dokonały analizy przedłożonej inwentaryzacji w analizowanym kontekście. W szczególności istotny jest nałożony decyzją z dnia 21 października 2015 r. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji z wymaganymi odrębnymi uzgodnieniami i opiniami. Odpowiednie zastosowanie art. 50 ust. 1 P.b. do samowolnej zmiany użytkowania obiektu budowlanego stwarza możliwość ustalenia dla tego stanu takich samych konsekwencji, jakie przepis ten przewiduje w odniesieniu do prowadzonych niezgodnie z prawem robót budowlanych. Oznaczać to tym samym musi, że łącznie z art. 71 ust. 1 i 3 P.b. może on stanowić podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu użytkowania całości bądź części budynku, w którym doszło do zmiany sposobu użytkowania bez uzyskania pozwolenia właściwego organu. ( Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2011 r. II SA/Rz 1064/10 ). W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 ustawy), która pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Wykonanie przez inwestora obowiązku przedstawienia dokumentacji powykonawczej stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy - P.b.). Z kolei w razie niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie stanowi to podstawę do wydania decyzji bądź o rozbiórce obiektu lub jego części, bądź o zastosowaniu innego środka na mocy art. 51 ust. 3 pkt 2, z zastosowaniem odpowiednio obu tych przepisów z mocy upoważnienia zawartego w art. 51 ust. 7 ustawy. W niniejszej sprawie inwentaryzacja przedłożona przez inwestora, choć stwierdza zgodność z przepisami sanitarnymi i przeciwpożarowymi nie zawiera stanowiska Państwowej Inspekcji Sanitarnej ani Państwowej Straży Pożarnej. Warunku opinii i uzgodnień nie spełnia pismo, nazwane przez organ opinią Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 9 marca 2015 r., że budynek posiada dojazd dla jednostek ochrony przeciwpożarowej ani pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 marca 2015 r., że odstąpił od wykonania odbioru w związku z brakiem do okazania przez właściciela zezwolenia na zmianę sposobu użytkowania i projektu budowlanego obiektu, i że nie stwierdzono naruszeń przepisów sanitarnych. Biorąc pod uwagę, że decyzja o wykonaniu obowiązku kończy proces legalizacyjny, a także, że art. 50 ust. 1 P.b. stwarza możliwość ustalenia takich samych konsekwencji, jak w odniesieniu do prowadzonych niezgodnie z prawem robót budowlanych, organ powinien bardziej starannie podejść do kwestii stwierdzenia wykonania nałożonych obowiązków. Braków w tym zakresie nie usprawiedliwia powoływanie się przez organ na słuszny interes inwestora. Nie można bowiem zapominać, że organ rozstrzygając sprawę bierze nie tylko pod uwagę słuszny interes obywatela, ale również interes publiczny, a w tym zakresie gwarancję prawidłowości procesów budowlanych, stwierdzanych przez uprawnione podmioty, w granicach prawa i przysługujących kompetencji. Ponadto Sąd zauważa, że w decyzji z dnia 22 października 2015 r. nałożono obowiązek przedłożenia inwentaryzacji z wymaganymi odrębnymi przepisami uzgodnieniami lub opiniami, bez wyszczególnienia o jakie opinie i uzgodnienia chodzi. Organ nie wyjaśnił dlaczego wziął pod uwagę wyłącznie wymóg uzyskania stanowiska Inspekcji Sanitarnej i Straży Pożarnej. W tym zakresie słuszne okazały się zarzuty naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. Za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenie art. 3 pkt 6 w zw. z art. 48 – 49 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że przedmiotowa samowola dotyczyła zmiany sposobu użytkowania, a nie rozbudowy budynku. Kwestia ta została przesądzona w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], którym wstrzymano użytkowanie lokalu nakładając jednocześnie na inwestora określone obowiązki. Na obecnym etapie kwestionowanie tych ustaleń jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 §1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło