II SA/Rz 582/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-06-12

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Anna Lechowska, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia stron postępowania i uwzględnienia wpływu inwestycji na środowisko oraz ochronę prawną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Główne uchybienia dotyczyły nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, co uniemożliwiło zapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu, oraz braku należytej analizy wpływu inwestycji na środowisko, w tym uwzględnienia istnienia pomnika przyrody i komina w sąsiedztwie. Organ odwoławczy nie odniósł się do tych zarzutów w sposób wyczerpujący.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca zarzucała m.in. błędy w raporcie oddziaływania na środowisko, nieuwzględnienie wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości i ludzi, a także brak należytego informowania stron o postępowaniu. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ ĄWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. G. kwotę 757 zł /słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku nr : [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji: rozbudowa istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Nr [...] polegająca na budowie drugiego masztu antenowego wraz z systemem anten nadawczo-odbiorczych, na budynku Przychodni Zdrowia na działce nr ewid. 327/19 w B. – utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję. Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.Nr 98 poz. 1071 z 2000 r., ze zmianami) oraz art. 50 ust. 1 i 4, art. 53 ust. 1-5, art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717, ze zmianami.) Z uzasadnienia decyzji wynika, że po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. [...] działającej przez pełnomocnika C. M., pochodzącego z dnia 14 marca 2004r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku znak : [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji: rozbudowa istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Nr [...] , opisanej na wstępie. Od decyzji tej w dniu 18 stycznia 2006 r. wniosła odwołanie Z. G., która wnioskując o je uchylenie zarzuciła że - Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie załatwił w ustawowym terminie wniosku oraz, że wydanie decyzji winno nastąpić w oparciu o nowy wniosek złożony przez wnioskodawcę 28.11.2005 r. w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy ustawy "prawo ochrony środowiska", - deklaracja pełnomocnika wnioskodawcy dotycząca przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winna być wyegzekwowana przed wydaniem zaskarżonej decyzji i zawierać jej uwarunkowania, - organ podejmując decyzję oparł się między innymi o zawierający wiele błędów "raport o oddziaływaniu na środowisko", stanowiący załącznik do wniosku inwestora w tym : niedokładności w ustalonym drzewostanie, nieuwzględnienia komina usytuowanego obok przychodni, gołosłowności sformułowań autora "raportu" i przyjęciu niewłaściwych jednostek oraz niewłaściwego podkładu mapowego w opracowaniu raportu, - nie wziął pod uwagę innych czynników fizycznych związanych z eksploatacją urządzeń stacji telefonii komórkowej a także nie sprecyzował, warunków usytuowania projektowanych do montażu urządzeń w stosunku do jej ogrodzenia i budynku. Zarzuciła także, iż decyzja nie określa warunków i wymagań w zakresie ochrony sąsiadujących nieruchomości i ludzi. Odwołująca uważa, że stacja bazowa powinna być usytuowana z dala od zwartej zabudowy mieszkalnej i strefy ochrony konserwatorskiej a umieszczenie jej w obecnym miejscu negatywnie oddziaływuje na jej zdrowie i samopoczucie. Dodatkowo wniosła zastrzeżenia do braku pisemnej formy powiadomienia wszystkich zainteresowanych mieszkańców o poszczególnych etapach postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania a w motywach swojej decyzji podniosło, że stosownie do przepisów art. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U.Nr46 poz. 543 z 2000 roku z późniejszymi zmianami) celem publicznym jest między innymi budowa i utrzymanie obiektów i urządzeń łączności publicznej. W myśl art. 53 ust. 1 tej ustawy o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. W postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego właściwy organ dokonuje analizy : 1/warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, 2/ stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Decyzja ta, zgodnie z art. 53 ust. 4 cytowanej powyżej ustawy może być wydana po uzgodnieniu z organami wyszczególnionymi w tym przepisie, stosownie do charakteru i zakresu zamierzonej inwestycji a także miejsca jej lokalizacji. Zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora, który powinien zawierać : 1/ określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000, 21 charakterystykę inwestycji, obejmującą: a/ określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzenia lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwienia odpadów, b/ określenia planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu , w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych, przedstawione w formie opisowej i graficznej, c/ określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko, W myśl ust. 3 tego artykułu nie można uzależniać wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Zgodnie ze zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 113 poz. 9457) w myśl art. 46 ust. 4 wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem między innymi decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zasada ta nie dotyczy decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej w przypadku postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną, przed dniem 28 lipca 2005 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, jeżeli uprawniony podmiot złoży stosowny wniosek w tym zakresie. Pismem z dnia 28 listopada 2005 r. wnioskodawca zrezygnował z takiej możliwości. W związku z tym postępowanie w sprawie oddziaływania zamierzonej inwestycji w tym postępowaniu zostało umorzone i będzie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prowadzone przed wydaniem przez właściwy organ decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezbędnej do ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę. W tej sytuacji opracowany "raport oddziaływania", stanowiący załącznik do wniosku, jest dokumentem opisowym i graficznym spełniającym wymogi art. 52 ust. 2 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast przestawiona przez inwestora kopii mapy zasadniczej ewidencyjnej w skali 1:1000, stanowiąca załącznik graficzny Nr 1 do zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 52 ust. 2 pkt. 1. Stosownie do obowiązujących przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ I instancji dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację zamierzenia inwestycyjnego. Analiza i projekt decyzji zostały sporządzone przez osobę wpisaną na listę Okręgowej Izby Urbanistów. Przed wydaniem decyzji uzyskano stosowne uzgodnienia z: - Zarządem Dróg Powiatowych w odniesieniu do obszaru przyległego do pasa drogowego, - Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...] - Delegatura w [...] w odniesieniu do terenów objętych ochroną konserwatorską. Planowane przedsięwzięcie polegające na montażu na dachu budynku Przychodni dodatkowego masztu antenowego, demontażu jednej anteny, oraz montażu nowych trzech anten, nie spowoduje ingerencji w środowisko przyrodnicze, nie wpłynie także w sposób znaczący na pogorszenie walorów krajobrazowych okolicy. Realizacja przedsięwzięcia nie zmieni dotychczasowego sposobu zagospodarowania i użytkowania przedmiotowego terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o wysokości do 9 m., Ośrodka Pomocy Społecznej i zabudowy mieszkaniowej szeregowej o wysokości do 13m w bezpośrednim otoczeniu modernizowanej stacji bazowej. Z przedstawionej w raporcie oddziaływania analizy dla przewidzianych do montażu anten sektorowych nadawczo-odbiorczych typu Katheriu 739 623 i anteny parabolicznej linii radiowej MW-RFSSB2-220 wynika, że obszary ponadnormatywnego oddziaływania anten będą kształtowały się w wolnej przestrzeni na wysokościach niedostępnych dla ludzi i nie obejmują swoim zasięgiem żadnych obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, jak też miejsc związanych z przebywaniem ludzi. Ochrona interesów osób trzecich na etapie ustalenia lokalizacji planowanej inwestycji nie może zawierać rozstrzygnięć przewidzianych dla innego organu w następnym etapie przygotowania inwestycji, tj. postępowaniu związanym z wydaniem pozwolenia na budowę, gdzie analizie poddawane są szczegółowe rozwiązania projektowe przyjęte w projekcie budowlanym a zainteresowane strony będą miały zapewniony czynny udział i możliwość składania ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Sprawa zakresu i celowości realizacji zamierzonego zadania inwestycyjnego o charakterze publicznym nie może być przedmiotem rozstrzygania na etapie postępowania ustalającego lokalizację inwestycji a stosowne uprawnienia i kompetencje w tym zakresie regulowane są przepisami szczególnymi, związanymi z realizacją zadań własnych terenowych organów samorządowych. Inne zagadnienia podnoszone w odwołaniu zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz piśmie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [..] stycznia 2006 r. przekazującym odwołanie Z. G. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Z. G. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności art. 52 ust 2 lit.b polegające na braku w decyzji I instancji odniesienia do zakresu planowanego obiektu , w tym charakterystyki zabudowy, przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych w formie opisowej i graficznej, 54 ust.2 lit.d polegające na błędnym wskazaniu, że rozstrzygnięcia dotyczące interesów osób trzecich zapadną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, choć wymagania dotyczące interesów osób trzecich stanowią konieczny element decyzji lokalizacyjnej, odwołaniu się w zaskarżonej decyzji do decyzji pierwszoinstancyjnej i pisma Burmistrza bez odniesienia się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu i wskazania podstaw prawnych. Za bezzasadne uważa skarżąca odsyłanie jej na etap wydania decyzji zezwalającej na budowę , bowiem organy budowlane będą powoływać się na prawomocność decyzji lokalizacyjnej, podobnie jak argumentację dotyczącą zasadności i celowości decyzji lokalizacyjnej . Skarżąca w odwołaniu nie podnosiła w tym zakresie zarzutów, kwestionowała natomiast brak wyjaśnień w przedmiocie zabezpieczenia jej interesów. Zarzucała natomiast w nim między innymi pominięcie w raporcie oddziaływania na środowisko okoliczności , że opisując drzewostan autor nie uwzględnił drzewostanu przy Zamku [...] i drzewa przy Przychodni wyższego, niż jej budynek i będącego pomnikiem przyrody. Organ II instancji nie wziął też pod uwagę, że obok przychodni stoi komin wyższy niż ona , od którego to komina odbijają się fale elektromagnetyczne, zaś od strony zachodniej usytuowane są budynki wyższe niż 9m. Pominięto także zarzut odwołania, że autor "Raportu" określając odległości nie używa jednostek układu SI a załącznik mapowy doń jest nieaktualny i niepotwierdzony przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, zaś skalę mapy autor wpisał sobie sam. Wydając decyzję Burmistrz nie wziął pod uwagę hałasu pochodzącego od urządzeń klimatyzacyjnych i wzrostu temperatury, co stanowi uciążliwość dla mieszkańców. W decyzji nie wskazano także odległości projektowanej wieży kratowej masztu do jej nieruchomości i zabudowań. Organ II instancji nie odniósł się do tych zarzutów odwołania, podobnie jak do protestów mieszkańców i zarzutu nie informowania o inwestycji osób zainteresowanych i utrudniania im udziału w postępowaniu. Twierdzenia decyzji o braku ingerencji w środowisko przyrodnicze w tych warunkach są nieprawdziwe, zawłaszcza gdy zważy się sąsiedztwo wspomnianego drzewa, parku i zamku w [...] znajdującego się w odległości 100m. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji dodając , że zarzuty skarżącej dotyczące oddziaływania na środowisko mogą być podnoszone w postępowaniach administracyjnych na dalszych etapach procesu inwestycyjnego. W piśmie uzupełniającym skargę, skarżąca polemizuje z odpowiedzią Kolegium ponawiając zarzut nie informowania jej o przebiegu postępowania a w szczególności o wynikach analizy przeprowadzonej przez organ a poprzedzającej decyzję I instancji a także o charakterystyce oddziaływania na sąsiadujące z inwestycją obiekty, w tym jej zabudowaną i zagospodarowaną nieruchomość , braku odpowiedzi na stawiane przez nią zarzuty i odsyłania na etap pozwolenia na budowę. Podniosła także zarzut dodatkowy, braku uzgodnień z wojewódzkim konserwatorem przyrody , który to obowiązek podług niej wynika z art.53 ust.4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek ów wynika z faktu, istnienia drzewa będącego pomnikiem przyrody usytuowanego na nieruchomości, na której zrealizowana ma być inwestycja. Inwestycja będzie realizowana w jego konarach. Statusu drzewa dowodzą zdjęcia dołączone do skargi i uzupełniającego ją pisma. W piśmie tym skarżąca zawarła wniosek o zasadzenie na jej rzecz kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1). Zgodnie z art. 145 § 1 -3 tej ustawy, Sąd uwzględnia skargę na decyzję , gdy stwierdzi, że jest ona dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( pkt 1 lit. a), naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( pkt 1 lit.b), bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 1 lit.c), jak również, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa ( nieważność decyzji,) lub w innych przepisach (art. 145 ust. 2 i 3) Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku , że wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja rozstrzyga o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Nr [...], poprzez budowę drugiego masztu antenowego wraz z systemem anten nadawczo-odbiorczych, na budynku Przychodni Zdrowia na działce nr ewid. 327/19 w B. Działka ta stanowi własność Gminy [...]. Decyzję wydano na wniosek A. Sp. z o.o. [...] działającej przez pełnomocnika C. M. Do wniosku dołączono między innymi raport oddziaływania na środowisko opracowany przez biegłego z listy Wojewody oraz wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działka nr 327/19 graniczy z działkami o nr 327/20 i 327/6 stanowiącymi również własność Gminy oraz z działkami: nr 327/7 stanowiącą współwłasność S. i M. S. a także R. i J. G., nr 325/13 stanowiącą własność W. i K. S., nr 426/1 stanowiącą własność Skarbu Państwa - Zarząd Powiatu [...] a także działką nr 326/10 stanowiącą własność skarżącej Z. G. i 326/17 stanowiącą je własność oraz J. i M. G. Za prawidłową uznał Sąd dokonaną przez organy kwalifikację zamierzenia – jako inwestycji celu publicznego, mieści się ono bowiem w pojęciu "budowa obiektów i urządzeń łączności publicznej" wymienionym w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. gospodarce nieruchomościami ( Dz.U.z 2000r. nr 46, poz. 543, ze zm.), definiującym pojęcie celu publicznego. Do definicji tej odsyła art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym( Dz .U. nr 80, poz. 717, ze zm.), zwanej dalej ustawą, na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję. Stanowisko Sądu w przedmiocie kwalifikacji inwestycji znajduje wsparcie w orzecznictwie ( patrz; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 lutego 2006r II SA/Sz 1189/04, ZNSA 2006/4-5/130). Procedura uzyskiwania decyzji w tej materii została ustanowiona przepisami art. 50-58 ustawy. Sąd podziela także pogląd zaskarżonej decyzji , że w związku z ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr 113 poz. 9457), która weszła w życie z dniem 28 lipca 2005r. - a więc przed wydaniem decyzji organu I instancji - przedłożony przy wniosku "Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" mógł zostać potraktowany, jako dokument opisowy i graficzny przewidziany art. 52 ust. 2 pkt. 2 ustawy. Wspomniana zmiana polegała bowiem na uchyleniu w art. 46 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (ustanawiającego obowiązek prowadzenia przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach którego obowiązkowe było sporządzenie takowego raportu) i nałożeniu w art. 46 ust. 4 pkt 2 obowiązku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie przed uzyskaniem pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Art. 19 wspomnianej ustawy zmieniającej wprowadził zasadę, że do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko będących w toku, przepisy dotychczasowe stosuje się , jeżeli uprawniony podmiot złoży stosowny wniosek w tym zakresie. Wnioskodawca z uprawnienia takiego zrezygnował, stąd postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2005r. [...] dotyczące uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska wnioskowanego przedsięwzięcia zostało uchylone postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] a postępowanie Wojewody umorzone. Zarzut zatem skargi w przedmiocie nie wyegzekwowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji deklaracji wnioskodawcy przedstawienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i niezawarcia w treści zaskarżonej decyzji ustaleń i zaleceń z decyzji takiej wynikających nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Okoliczność , że wymóg uzyskania takiej decyzji na tym etapie postępowania nie istniał , nie zmienia faktu, że postępowanie w sprawie lokalizacji spornej inwestycji - która świetle zapisu §1 i 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ( Dz.U. nr 257, poz. 2573 , ze zm.) jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko - winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem kwestii przewidywanego wpływu inwestycji na środowisko. Umorzenie bowiem postępowania w przedmiocie uzgodnienia przez Wojewodę decyzji lokalizacyjnej w zakresie ochrony środowiska oznacza , że wnioskowane przedsięwzięcie należy traktować tak, jak by było nie uzgodnione w zakresie ochrony środowiska. Ma to ten skutek, że wydający decyzję w przedmiocie lokalizacji winien sam dokonać oceny wpływu inwestycji na środowisko w świetle obowiązujących przepisów , po wcześniejszym ustaleniu, że dane w tym zakresie przedstawione we wniosku odpowiadają rzeczywistości i są wystarczające do dokonania takiej oceny. Wymóg taki wynika z art. 52 ust. 2 pkt 1 i 2 lit. c ustawy nakazującego wnioskodawcy określić na kopii mapy zasadniczej lub katastralnej obszar , na który inwestycja będzie oddziaływać , jak również art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 nakazujących dokonanie analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych a także stanu faktycznego i prawnego terenu , na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz z przepisów art. 7 i 77 §1 kpa , które obligują organy prowadzące postępowanie administracyjne do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przed podjęciem decyzji. Standardom tym nie odpowiada postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, w którym po pierwsze nie ustalono w sposób bezsporny kręgu podmiotów posiadających przymiot strony. Ich prawidłowe ustalenie jest niezbędne dla wykonania ciążącego na organie prowadzącym postępowanie obowiązku zapewnienia stronom prawa do czynnego udziału w tymże postępowaniu na każdym jego etapie zagwarantowanego art. 10 §1 kpa. W sprawach o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalenie stron następuje - tak jak w innych sprawach - na podstawie kryteriów przewidzianych art. 28 kpa , który ów przymiot przyznaje każdemu , czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny i obowiązek. W świetle tych kryteriów nie ulega wątpliwości , że stroną takiego postępowania będzie wnioskodawca domagający się ustalenia lokalizacji inwestycji. Przymiot ów przysługiwać będzie także właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na których lokalizowana ma być inwestycja. Przesądza o tym zresztą zapis art. 53 ust. 1 ustawy , który obok wnioskodawcy - nakazuje te właśnie podmioty zawiadamiać na piśmie o wszczęciu postępowania, postanowieniach oraz decyzji kończącej postępowanie. W odniesieniu do pozostałych stron przewiduje on zawiadomienie o tych czynnościach i aktach w drodze obwieszczenia a także w inny zwyczajowo przyjęty sposób. Przyjęcie takiego ułatwienia proceduralnego w postępowaniu o wydanie decyzji w przedmiocie lokalizacji celu publicznego nie oznacza, że organ jest zwolniony od obowiązku rzetelnego ustalenia stron postępowania i zapewnienia im prawa udziału w postępowaniu. Przeciwnie, uproszczenia te - jako mające charakter wyjątkowy i ograniczający prawa stron gwarantowane kpa - winny powodować ,że organ musi ustalić strony postępowania szczególnie starannie i ustaleniom tym dać wyraz w uzasadnieniu decyzji tak , by podmioty będące stronami nie zostały ograniczone w swoim uprawnieniu do kwestionowania decyzji w trybie odwoławczym, czy skargi do sądu. Interes prawny w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego rozumiany jako interes mający umocowanie w przepisach prawa przysługiwać będzie ( obok wnioskodawcy i właściciela albo użytkownika wieczystego terenu , na którym inwestycja ma być zrealizowana) także osobom uprawnionym w stosunku do nieruchomości, na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji. Wpływ ten należy rozumieć szeroko, jako oddziaływanie o którym mowa w art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jak już wspomniano określenie obszaru oddziaływania inwestycji należy do wnioskodawcy, który winien go zaznaczyć na stosownej mapie. Określenie to powinno być przez organ zweryfikowane na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie celem ustalenia obszaru oddziaływania faktycznego, bowiem obszar ten niekoniecznie musi się pokrywać ze wskazanym przez wnioskodawcę. Wyniki tej weryfikacji winny znaleźć odbicie w uzasadnieniu decyzji organu. W utrwalonym orzecznictwie sądowym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przyjmuje się, że w sferze oddziaływania inwestycji znajdują się nieruchomości sąsiednie , których właściciele lub użytkownicy mogą być stronami postępowania. W szczególności ma to miejsce w sytuacji, gdy chodzi o decyzje dopuszczające inwestycję uciążliwą , obniżającą wartość nieruchomości , nie mówiąc już o szerszym oddziaływaniu na degradację środowiska (patrz; uchwała NSA z 28.05.2001 - OSP 1/01 ONSA z 2001 nr 4, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006 II OSK 357/05 niepubl). W ocenie Sądu brak jest podstaw, by odmiennie oceniać przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, zwłaszcza dotyczącym inwestycji, które jak w sprawie, mogą znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji brak rozważań w kwestii , kogo i dlaczego organ uznał za stronę postępowania. Jedyna wzmianka w tym przedmiocie ogranicza się do stwierdzenia, , "że w toku postępowania wpłynęło pismo mieszkańców ulicy Z. (...). W piśmie tym w większości mieszkańcy nie będący stroną w tym postępowaniu administracyjnym..." Również na podstawie akt sprawy nie sposób ustalić, jakie było stanowisko organu I instancji w tej kwestii i jakie były jego motywy. Z dołączonego do wniosku "Raportu oddziaływania na środowisko" wynika , że planowana inwestycja nie oddziaływuje w sposób negatywny na środowisko i nie powoduje ograniczeń w sposobie zagospodarowania działek sąsiednich. Jednocześnie do Raportu dołączona jest plansza, na której na kopii mapy ewidencyjnej zaznaczono zasięg oddziaływania anten, obejmujący przestrzeń nad działkami 327/19, 327/6, 326/17 i 327/20. W stanowiącej załącznik do decyzji analizie warunków i zasad zagospodarowania zawarta jest informacja , "że zasięgi anten sektorowych wyznaczają przestrzeń, w której obowiązuje pełne ograniczenie przebywania ludzi nie związanych z obsługą stacji. Niemniej jednak ze względu na sposób zagospodarowania terenu, lokalizacji terenów sąsiednich oraz przeznaczenia tych terenów realizacja przedsięwzięcia nie narusza interesów osób trzecich i nie zachodzi konieczność ustanawiania odrębna decyzją ograniczenia użytkowania terenów znajdujących się w zasięgu tych obszarów. Uwzględniając wysokość zawieszenia anten stwierdzić należy , że przewyższają one okoliczną zabudowę. Dopuszcza się bez ograniczeń przebywanie ludzi na poziomie terenu" . Stwierdzenia te i brak wyznaczenia na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do wniosku obszaru , na który inwestycja będzie oddziaływać ( na załączniku nr 2 wyznaczono obszar analizowany, znacznie większy, niż działki graniczące z działką nr 327/19 ) mogłyby uzasadniać przypuszczenie, że skoro inwestycja nie będzie oddziaływać na działki sąsiednie, stronami postępowania w sprawie w rozumieniu art. 28 kpa są wyłącznie inwestor i właściciel działki 327/19. Przeczy jednak temu postępowanie organu I instancji, który doręczył zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie tylko tym podmiotom (art. 53 ust.1 ustawy) ale także Z. , M. i J. G. oraz Zarządowi Dróg Powiatu [...]. Podmiotom tym także doręczył swoją decyzję. Z kolei, na pytanie Wojewody dokonującego uzgodnienia w postępowaniu wpadkowym , które zostało później umorzone, kto jest stroną postępowania w sprawie, organ I instancji w piśmie z dnia 18 kwietnia 2005r. , wyjaśnił, że za strony postępowania uznał podmioty wymienione w załączniku. Załącznik ów obejmuje inwestora i właścicieli działek graniczących z działką, na której inwestycja ma być zrealizowana a także właściciela tej działki. Zauważyć przy tym wypadnie , że te właśnie podmioty były traktowane jako strony postępowania wpadkowego ( uzgadniającego) zarówno przez Wojewodę jak i Ministra Środowiska. Organ I instancji de facto nie traktował jednak jako stron postępowania właścicieli działki nr 325/13 i 327/7, bowiem wykonując wynikający z 131 kpa wymóg zawiadomienia o wniesieniu odwołania innych stron postępowania ograniczył się do zawiadomienia wnioskodawcy , właściciela działki, na której usytuowana ma być inwestycja a nadto zawiadomił skarżącą i pozostałych współwłaścicieli należącej do niej działki nr 326/17, pomijając tym razem również Zarząd Powiatu [...] zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Brak też dowodu , że o wpłynięciu odwołania zawiadomił obwieszczeniem lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób. Okoliczność ta oraz fakt, że w aktach organu I instancji znajduje się obwieszczenie z dnia 24 marca 2005r. o wpłynięciu wniosku i możliwości zapoznania się z nim w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy [...] oraz o możliwości składania wniosków i uwag w terminie 14 dni od ukazania się obwieszczenia, z którego jednak nie wynika kiedy było ono podane do wiadomości publicznej i w jaki sposób - w ocenie Sądu - uniemożliwiał organowi II instancji i Sądowi ocenę realizacji obowiązku przewidzianego w art. 53 ust. 1 ustawy a tym samym zachowania zasady zapewnienia stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Także w odniesieniu do obwieszczenia z dnia 5 stycznia 2006r. o wydaniu decyzji i możliwości zapoznania się z jej treścią w siedzibie Urzędu Miasta i Gminy brak informacji, w jaki sposób i kiedy zostało ono ogłoszone, choć od dnia takiego ogłoszenia zaczyna bieg 14 dniowy termin , którego upływ otwiera termin do wniesienia odwołania od decyzji dla stron , którym jej nie doręczono (art. 49 kpa). Decyzja nie zawiera też pouczenia o trybie odwołania dla tych stron a jedynie pouczenie o trybie odwołania dla stron , którym decyzję doręczono. Zaznaczyć wypadnie, że organ II instancji rozpoznający odwołanie skarżącej kwestii tych nie wyjaśnił. Wskazane wyżej nieprawidłowości nie pozwalają na odparcie zarzutu skargi nie informowania zainteresowanych ( stron postępowania) o inwestycji i utrudniania im udziału w postępowaniu Rozpoznając odwołanie, organ II instancji z naruszeniem art. 8 kpa ( zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ) i 11 kpa ( zasada wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy) nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących podjęcia decyzji w oparciu o nieprawidłowo ustalony sposób zagospodarowania terenu, co w konsekwencji nie pozwoliło na ustalenie wpływu inwestycji na środowisko. Skarżąca podniosła bowiem , że nie uwzględniono przy wydawaniu decyzji okoliczności , iż na tej samej działce znajduje się stalowy komin, od którego mogą się odbijać fale elektromagnetyczne a w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się drzewo stanowiące pomnik przyrody, jak również , iż w Raporcie oddziaływania na środowisko ( potraktowanym przez organ I instancji, jako dane wniosku charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko) nie uwzględniono drzewostanu przy "Zamku [...]", odległym o 100 metrów. Obowiązkiem organu II instancji było wyjaśnienie prawdziwości tych zarzutów i ich ocena. Istnienie bowiem pomnika przyrody, na działce , na której usytuowana ma być sporna inwestycja, bądź innych obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody w strefie oddziaływani inwestycji, skutkowałaby koniecznością oceny decyzji I instancji w aspekcie wymogów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 980 ze zm. ) a w szczególności zapisu jej art. 44 i 45 ust. 1 i 2 pkt 2 i wymogu art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy nakazującego uzgodnienie decyzji z wojewodą w odniesieniu do innych, niż wymienione w pkt 7 ( park narodowy) obszarów objętych ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Obowiązku wyjaśnienia tych kwestii nie można, co zasadnie zarzuca skarga, zastąpić odesłaniem do decyzji organu I instancji, której uzasadnienie tych kwestii nie porusza , czy też do pisma przesyłającego odwołanie, gdzie przyznano rację zarzutowi skarżącej w przedmiocie wad "Oceny" , potwierdzono istnienie komina i stwierdzono, że zostanie on rozebrany, natomiast nie odniesiono się do istnienia pomnika przyrody. Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania a w szczególności art. 7 i 7 § w zw. z art. 28 i 10 kpa oraz art. 53 ust.3 ustawy a także art. 8 i 11, 107 § 3kpa Sąd ocenił , jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych wyżej względów Sąd uchylił decyzje obu instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.. W postępowaniu ponownym należy wyjaśnić wszystkie okoliczności wskazane wyżej i rozstrzygnąć sprawę biorąc pod uwagę istniejący w dacie wydawania rozstrzygnięcia stan faktyczny i obowiązujący stan prawny. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 §1 i 205 §2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło