II SA/Rz 582/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie SO (del.) Anna Bembenek WSA Zbigniew Czarnik/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na urządzenia i prowadzenie działalności w zakresie gier - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe Decyzją z dnia [..] stycznia 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P. umorzył postępowanie z wniosku F. sp. z o.o. z/s w W. w sprawie przedłużenia zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [..] lutego 2004 r., znak: [...], na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa podkarpackiego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009, nr 201, poz.1540; dalej: "u.g.h."), która w art. 129 ust. 1 postanawia, że postępowanie w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. Wobec tego organ orzekł jak w decyzji. Na skutek wniosku skarżącej spółki, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [..] kwietnia 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P. orzekając na podstawie art. 221 w zw. z art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, nr 8, poz. 60 z późn.zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [..] stycznia 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że ograny podatkowe obowiązane są do przestrzegania zasady praworządności i nie dysponują instrumentami pozwalającymi na dokonywanie oceny zgodności z Konstytucją obowiązujących przepisów prawa. Do czasu niestwierdzenia przez uprawnione organy niekonstytucyjności danych przepisów organy podatkowe musza je stosować. Organy podatkowe wydały swoje rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy u.g.h., która to ustawa jest aktem obowiązującym, wydanym zgodnie z krajową procedurą legislacyjną i Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o sprzeczności tej ustawy z Konstytucją. W skardze na powyższą decyzję skarżąca spółka zarzuciła organom naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub art. 247 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; zwana dalej Ord. pod.) w związku z art. 8 u.g.h. przez wydanie decyzji na podstawie przepisów u.g.h., której projektu, wbrew wymogom dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98, nr 204, poz.37) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. nr 239, poz.2039 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem,), nie notyfikowano Komisji Europejskiej, mimo że zawierał on przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy. Zarzuciła naruszenie art. 247 §1 pkt 2 ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h. oraz art. 2 Konstytucji RP przez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, które są sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP w części dotyczącej zakazu zmiany miejsc urządzania gry w zakresie, w jakim narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania do państwa i prawa. Skarżąca podkreśliła, że wniosek o przedłużenie zezwolenia zgłosiła jeszcze w czasie obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych z 1992 r. Jej przepisy zapewniały możliwość ubiegania się o przedłużenie zezwolenia w przypadku spełnienia warunków ustawowych. Obecna ustawa z 2009 r. w art. 118 stanowi, że postępowania wszczęte a niezakończone przed wejściem w życie prowadzi się według nowych przepisów. W przekonaniu skarżącej Polska nie dopełniła obowiązku notyfikowania u.g.h. zawierającej przepisy techniczne. Brak notyfikacji powoduje bezskuteczność aktu prawnego, w tym art. 138 ust.1 u.g.h. i art. 118 u.g.h. Skarżąca wniosła o rozważenie przez Sąd wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o ocenę zgodności art. 138 ust. 2 u.g.h. z przepisem art. 2 Konstytucji RP statuującym zasadę ochrony praw nabytych. Wskazała także na potrzebę wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem w sprawie III SA/Gd 262/10 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prawne: "Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (...) powinien być interpretowany w ten sposób, że do «przepisów technicznych», których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych", równocześnie zawieszając prowadzone przez siebie postępowanie. Postanowienie to wydane zostało w następstwie rozpoznawania skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej orzekającego o utrzymaniu w mocy własnej decyzji umarzającej postępowanie z wniosku o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28.01.2001 r. II GZ 14/11 odrzucił zażalenie dyrektora izby skarbowej na postanowienie WSA w Gdańsku III SA/Gd 262/10 w zakresie skierowania pytania prejudycjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270, ze zm., zwana dalej "ppsa"). Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa). W myśl art. 125 §1 pkt 1 ppsa sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten normuje tzw. kwestię prejudycjalną dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej zawisłej przed sądem. Praktyka opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności. W judykaturze wskazano, że "mając na uwadze względy celowości oraz ekonomii procesowej, sąd zawieszając w sprawie postępowanie (art. 125 §1 pkt 1 ppsa) powinien mieć na względzie możliwość wystąpienia w przyszłości zarówno przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym toczącym się postępowaniu. Postępowanie zgodne z art. 7 ppsa nie może oznaczać, że możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania narusza zasadę w nim wyrażoną. Szybkość postępowania nie może prowadzić do uproszczeń, które mogłyby mieć niekorzystny wpływ na wynik sprawy" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.09.2008 r., II GZ 196/08, LEX nr 560410). Podkreśla się też, że w świetle obowiązujących przepisów orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące wykładni prawa wspólnotowego ma moc wiążącą nie tylko w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, ale także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.11.2010 r. I FSK 1866/09 i z 23.11.2010 r. I FSK 1242/09, patrz: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd aprobuje pogląd J.P. Tarno mówiący, że art. 125 §1 pkt 1 ppsa daje podstawę do zawieszenia postępowania także w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania toczącego się przed TSUE (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 300). We wskazanym uprzednio postanowieniu III SA/Gd 262/10 WSA w Gdańsku wywodził, że od odpowiedzi na zadane pytanie zależy stwierdzenie, czy ustawa z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych podlegała notyfikacji Komisji Europejskiej w trybie przepisu art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34, a co za tym idzie, czy jej przepisy mogły być stosowane przez organy administracji – skoro bezspornie notyfikacji ustawy w omawianym trybie zaniechano, zaś ETS jednoznacznie stwierdził m.in. w wyroku z dnia 26 września 2000r. w sprawie C 443/98 Unilever, że skutkiem prawnym niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest niemożność zastosowania przepisów technicznych, na którą można powoływać się w postępowaniu między jednostkami. Pytanie prejudycjalne zadane zostało w sprawie o umorzenie postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, jednak przedmiot niniejszego postępowania, tj. umorzenie postępowania w sprawie o przedłużenie zezwolenia jest z nim tożsamy. Przedłużanie zezwolenia było bowiem na gruncie ustawy z 1992 r. niczym innym jak wydaniem takiego zezwolenia na okres kolejnych 6 lat, ponieważ zezwolenie można było wydać maksymalnie na okres 6 lat i nie dłużej. Skoro zatem art. 138 ust. 1 ustawy z 2009 r. stanowi, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane, a w art. 129 ust. 1 chodzi o zezwolenia udzielone na podstawie ustawy z 1992 r., które uprawniają do prowadzenia działalności tylko do wygaśnięcia takich zezwoleń, to przepis art. 129 ust. 2 statuujący, że postępowania w sprawie wydania zezwolenia, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się ma zastosowanie także do spraw "o przedłużenie zezwolenia na okres kolejnych 6 lat" – por. art. 36 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 1992 r. W tej sytuacji Sąd uznaje, że wystąpienie przez WSA w Gdańsku z pytaniem prejudycjalnym do TSUE daje podstawę do zawieszenia postępowania, bowiem treść tego pytania związana jest z przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, a zatem jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego. Wprawdzie w cytowanym art. 125 § 1 pkt 1 ppsa nie wymieniono wprost Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże – zdaniem Sądu – nie przesądza to o braku podstawy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż Trybunał jest sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (tak A. Wróbel, [w:] Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Kraków 2002, s. 154). Postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "postępowania sądowego", użytym w art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Problem prawny występujący w przedstawionym pytaniu jest tożsamy z problemem prawnym występującym w sprawie stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, stan prawny w obu sprawach jest także tożsamy, dlatego jej zakończenie będzie zależeć od wyniku postępowania zawisłego przed Trybunałem Sprawiedliwości. Z tych przyczyn Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa.