II SA/Rz 59/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na pismo Rektora [..] z dnia [.] listopada 2014 r. w przedmiocie prawa do pobierania stypendium na kierunkach zamawianych - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia z dnia 4 marca 2015 r. sygn. II SA/Rz 59/15. Skarżąca B.M. w piśmie z dnia 20 maja 2015 r. wystąpiła z wnioskiem o zmianę postanowienia z dnia 4 marca 2015 r. poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym – poza przyznanym jej ww. postanowieniem zwolnieniem od opłat sądowych w całości, także zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie oraz ustanowienie adwokata. W związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. I OZ 869/15 postanowienia tut. Sądu z dnia 29 maja 2015 r. o odmowie zmiany postanowienia z dnia 4 marca 2015 r., wezwano skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji o aktualnej sytuacji materialnej jej i rodziny. Wynika z nich, że rodzina posiada trzy samochody, w tym Seata Ibizę z 1997 r., Fiata Seicento z 2002 r. oraz Mercedesa C Klasa z 2002 r. Rodzice dojeżdżają do pracy osobnymi samochodami, skarżąca do [.] na studia oraz ze stancji na uczelnię również korzysta z prywatnego samochodu, studiująca w [.] siostra dojeżdża autobusem i na miejscu wydatkuje na bilet miesięczny. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych strony wynika m.in., że saldo na koniec sierpnia 2015 r. wynosiło niespełna 200 zł, a uznanie z rachunku rodziców z dnia 21 lipca w kwocie 3500 zł zostało w dniu 22 lipca w kwocie 3400 zł przelane na rachunek SM pod tytułem "zwrot majątku". Natomiast na rachunkach bankowych rodziców na dzień 10 czerwca 2015 r. stan lokat wynosił 16 000 zł, a na 21 lipca 2015 r. - 7 500 zł; saldo na rachunku w ING na dzień 27 sierpnia 2015 r. wynosiło 3509,81 zł. Na zestawieniach operacji znajdują się dowody transakcji w placówkach handlowych o różnych profilach, w tym spożywczym, kosmetycznym, aptecznym, odzieżowym i motoryzacyjnym, ponoszenia opłat za telefon, internet i telewizję cyfrową, a także prenumeratę czasopisma "Znak Pokoju". W czerwcu matka skarżącej otrzymała nagrodę jubileuszową w kwocie 4193,33 zł., zrealizowano też przelew za BM na kwotę 300 zł "za bilety 6xosób". Czynsz za stancję skarżącej w [.] do czerwca 2015 r. wynosił 280 zł miesięcznie, a w [.] za wynajem dwupokojowego mieszkania o pow. 40 m2 (z prawem podnajmu osobom trzecim) wynosił 1300 zł miesięcznie, choć za okres wakacyjny 900 zł za trzy miesiące. Na rachunku rodziców skarżącej widnieje także uznanie tytułem "czynsz" z czerwca na kwotę 410 zł za maj. Wnioskodawczyni dołączyła również kopię umowy pożyczki zaciągniętej przez matkę z funduszu mieszkaniowego w zakładzie pracy na kwotę 30 000 zł z ratą spłaty wynoszącą 612,75 zł (potrącaną z wynagrodzenia). Pozostałe dotychczas ujawnione dane nie uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Rozpoznając ponownie wniosek o zmianę postanowienia w sprawie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "Ppsa", mając na względzie udzielone przez skarżącą dodatkowe informacje o stanie majątkowym jej i rodziny, Sąd uznał, że w świetle art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 Ppsa brak jest podstaw do zmiany postanowienia z dnia 4 marca 2015 r. i udzielenia wnioskodawczyni wsparcia w większym wymiarze, niż dotychczas. Przede wszystkim rodzina posiada oszczędności, z których niewątpliwie możliwe jest pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla podstawowego utrzymania. Nie wszystkie zaś wydatki, jakie można zidentyfikować w oparciu o nadesłane wyciągi z rachunków bankowych, można uznać za ponoszone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak chociażby na telefony, internet, telewizję, prenumeratę czasopisma, bilety na imprezy artystyczne, wycieczki. Zwrócenia uwagi wymaga również to, że w okresie wakacyjnym skarżąca nie ponosi wydatków związanych ze studiami, a pokrywany przez rodziców czynsz najmu całego mieszkania w [.] (z prawem podnajmu osobom trzecim, jak wynika z umowy) wynosił po 300 zł na miesiąc. Trudno również uznać za wydatek niezbędny utrzymywanie trzech samochodów. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że od czasu wydania postanowienia z dnia 4 marca 2015 r. nastąpiły takie zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych, które w sytuacji materialnej skarżącej i rodziny, na utrzymaniu której pozostaje, uniemożliwiałyby poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź że wydatkowanie na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru oraz ewentualne pozostałe poza opłatami sądowymi koszty sądowe pozbawiłoby rodzinę środków koniecznego utrzymania. Prawo pomocy ma bowiem służyć osobom bez dochodu, lub - pomimo wykorzystania wszystkich swoich możliwości i zasobów - osiągającym bardzo niskie dochody, dla których konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego stanowiłaby barierę nie do przezwyciężenia, a przez to ograniczenie prawa do sądu. Nie może być natomiast wykorzystywana do ochrony prywatnego majątku. Skarżąca nie znajduje się natomiast w sytuacji zagrożenia zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a rodzina dysponuje dostatecznymi środkami finansowymi na pokrycie części kosztów postępowania, korzystając w dalszym ciągu ze zwolnienie od opłat sądowych w całości. Dlatego też, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.