II SA/Rz 617/05

PostanowienieWSA w Rzeszowie2005-10-27

Skład orzekający: Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na działania organu gminy polegające na przeprowadzeniu kontroli nieruchomości bez podstawy prawnej, na wniosek osoby nieuprawnionej i bez zawiadomienia właścicieli, a także na brak udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące tych działań, podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 P.p.s.a. czy też jest skargą w rozumieniu art. 227 K.p.a. podlegającą rozpatrzeniu przez organ gminy?
Ratio decidendi
Skarga dotycząca działań organu gminy, które nie są decyzjami administracyjnymi, postanowieniami w postępowaniu administracyjnym ani innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a które mogą być rozpatrywane w trybie skargi i wniosków na podstawie art. 227 K.p.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Takie skargi są rozpatrywane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu przez organ gminy, a ich rozpatrzenie nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 P.p.s.a., co skutkuje odrzuceniem skargi wniesionej do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na działania Wójta Gminy L. polegające na dwukrotnej kontroli ich nieruchomości bez podstawy prawnej, na wniosek osoby nieuprawnionej i bez zawiadomienia skarżących. Domagali się zobowiązania Wójta do udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące tych kontroli oraz wyjaśnienia podstawy prawnej uznania wnioskodawcy za osobę uprawnioną. Skargę oparli na art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wójt Gminy L. wniósł o odrzucenie skargi, uznając ją za skargę w rozumieniu art. 227 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Skarga została odrzucona.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. i K. M. na działanie Wójta Gminy L w przedmiocie udzielenia wyjaśnień i informacji -postanawia- skargę odrzucić. Jako przedmiot wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi z dnia 20 czerwca 2005 r. Z. M. i K. M. wskazali działania Urzędu Gminy w L. polegające na przeprowadzonej dwukrotnie bez podstawy prawnej, na wniosek osoby nieuprawnionej oraz bez zawiadomienia skarżących kontroli nieruchomości stanowiących ich własność. Na tej podstawie wnieśli o zobowiązanie Wójta Gminy L. do udzielenia odpowiedzi na pytania pełnomocnika K. M. zawarte w piśmie z dnia 20 października 2004 r. (dotyczące w/w kwestii) oraz wyjaśnienie na jakiej podstawie osoba wnioskująca o przeprowadzenie kontroli została uznana za właściciela przedmiotowych nieruchomości, a jednocześnie za osobę uprawnioną do dokonywania przez organem administracji czynności ich dotyczących. Jako podstawa prawna skargi został wskazany art. 101 a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L. wniósł o jej odrzucenie poprzez uznanie, iż stanowi ona skargę w rozumieniu art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego, bądź jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl § 2 tego artykułu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Ponadto z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarżący wywodzą swoją skargę z przewidzianej w art. 101 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. W swojej treści odsyła on do odpowiedniego stosowania art. 101 tej ustawy, przewidującego uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia. Skuteczności takiego wezwania nie można przyznać ani sygnalizowanemu w skardze pismu z dnia 20 października 2004 r. którego adresatem był Urząd Gminy w L., ani skierowanej do Rady Gminy w L. skardze na działania Wójta Gminy L. z dnia 26 stycznia 2005 r. W tej mierze należy uznać za słuszne stanowisko zajęte w odpowiedzi na skargę przez Wójta Gminy L., iż z uwagi na przedmiot sprawy i zakres dochodzonych przez skarżących czynności należy uznać złożoną skargę jako wniesioną na podstawie art. 227 Kpa. (wg art. 2 Kpa przepisy kodeksu normują dodatkowo postępowanie w sprawach skarg i wniosków przed organami jednostek samorządu terytorialnego). Art. 227 Kpa przewiduje możliwość wniesienia skargi w szczególności na zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (oznacza to, że przedmiotem tej skargi może być nienależyte wykonywanie zadań przez organ wykonawczy gminy, naruszające interesy jej mieszkańców). Zgodnie jednak z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r. sygn. akt III SA 1636/97 skarga o której mowa w art. 227 Kpa Jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwione w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialnotechniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy". Skoro zatem rozpatrzenie takiej skargi przez właściwy organ (w niniejszej sprawie na podstawie art. 229 pkt 3 Kpa będzie nim Rada Gminy w L.) nie następuje w formach przewidzianych w art. 3 P.p.s.a., to skarga wniesiona do sądu administracyjnego podlega odrzuceniu jako nie należąca do jego właściwości. . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło