II SA/Rz 617/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie : Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. i J. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 617/08 w sprawie ze skargi Ł. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy ogrodzenia wewnątrz już istniejącego ogrodzenia - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu. II SA/Rz 617/08 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 617/08 oddalił skargę Ł. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy ogrodzenia wewnątrz już istniejącego ogrodzenia. W dniu 15 stycznia 2009 r. po ogłoszeniu wyroku skarżący złożyli w Biurze Podawczym Sądu wniosek o doręczenie im wyroku wraz z uzasadnieniem. W piśmie z dnia 21 stycznia 2009 r. skarżący napisali: "W związku o otrzymanym wezwaniem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł wycofujemy swój wniosek o sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem z przyczyn finansowych" Z powodu cofnięcia tego wniosku, Sąd nie doręczył skarżącym odpisu wyroku z uzasadnieniem. W piśmie z dnia 11.03.2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym w C.) skarżący Ł. i J. W. wnieśli o doręczenie im odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 617/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r., ponieważ wniosek został złożony po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Na to postanowienie skarżący wnieśli zażalenie. Z adnotacji Sądu zamieszczonej na tym zażaleniu wynika, że zostało złożone w Biurze Podawczym Sądu osobiście przez żalących się w dniu 10 kwietnia 2009 r. W zażaleniu /in fine/ zamieścili też wniosek o przywrócenie im terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek ten nie został umotywowany, zatem Sąd pismami z dnia 28 kwietnia 2009 r. wezwał Ł. i J. W. o uzupełnienie tego wniosku przez podanie przyczyn stanowiących przeszkodę do złożenia wniosku w ustawowym terminie ze wskazaniem daty ustania takiej przeszkody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2009 r. uzupełniającym wniosek skarżący podali: "1. Od 20 stycznia 2009 r. ja J. W. byłem poddany badaniom lekarskim i diagnostycznym, które w konsekwencji stwierdziły chorobę nowotworową i ze względu na swój stan zdrowia oraz stres z tym związany nie mogłem dotrzymać terminu wyznaczonego przez Sąd, 2. Po drugie nie mieliśmy środków finansowych na pokrycie kosztów uzasadnienia wyroku, ponieważ w tym czasie mieliśmy duże wydatki na wizyty lekarskie, badania diagnostyczne i leki." Do tego pisma dołączyli kartę informacyjną leczenia ambulatoryjnego J. W. z dnia 17.04.2009 r. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 617/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił wniosek skarżących o przywrócenie terminu. Pełnomocnik skarżących adwokat W. S. wniósł zażalenie na to postanowienie domagając się jego uchylenia w całości i przywrócenie skarżącym terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji. Zarzucił naruszenie przepisu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., poprzez uznanie, że osobisty wniosek skarżących o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia jest niedopuszczalny i w konsekwencji odrzucenie tego wniosku. Naczelny Sad Administracyjny (dalej NSA) po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 792/09 uchylił postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 7 lipca 2009 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu NSA wskazał, że został zachowany termin do złożenia wniosku o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podkreślił, że należało rozważyć, czy istotnie zaistniała niedopuszczalność analizowanego wniosku. NSA wyjaśnił, że wniosek jest niedopuszczalny, tylko wtedy, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, a więc np. "jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego określonego w art. 87 § 5 P.p.s.a., jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 P.p.s.a.), jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 P.p.s.a.), jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 P.p.s.a. lub art. 141 § 1 P.p.s.a.). NSA wskazał, że brak jest w sprawie okoliczności, która mogłaby stanowić o niedopuszczalności złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Obowiązkiem Sądu I instancji było wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie przywrócenia terminu (a więc przywrócenia, albo odmowy przywrócenia terminu) na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie rozstrzygał już NSA, dlatego też stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu tego Sądu wiążą w sprawie Sąd I instancji. Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd rozpoznając ponownie wniosek skarżących o przywrócenie terminu rozważył stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., czy zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia o przywróceniu lub odmowie przywrócenia terminu. Sąd stwierdził, że mimo zachowania przez skarżących terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i złożenia ponownego wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem -skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu tego terminu. O braku winy można mówić wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku Ponadto wyjaśnienia wymaga, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Nie chodzi tu o przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, jednakże strona ubiegająca się o przywrócenie terminu winna dołożyć staranności i wysiłku w wyjaśnieniu przyczyn swojego uchybienia (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r., II GZ 47/2009 Lex Polonica nr 2016205). Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazali na chorobę J. W., który leczył się ambulatoryjnie tj. zgłaszał się na badania lekarskie we wskazanych zakładach leczniczych (okres leczenia zaczął się od 20 stycznia 2009 r.) Takie ustalenie pozwala dojść do wniosku, że skarżący miał możliwość wysłania do Sądu pisma. Podkreślenia wymaga, że chwilowa niedyspozycja skarżącego nie pozbawiała go możliwości skorzystania z pomocy innej osoby np. swojej żony Ł. W., będącej również skarżącą w sprawie. Z akt sprawy niezbicie wynika, że po wydaniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2009 r. skarżący złożyli pismo z dnia 21 stycznia 2009 r., którym wycofali swój pierwotny wniosek o doręczenie im w.w. wyroku. Następnie na początku lutego 2009 r., skarżący wysłali skargę do Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w dniu 3 kwietnia 2009 r. złożyli w Biurze Podawczym Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skoro skarżący w okresie choroby i leczenia był w stanie przesłać do Sądu w.w. pisma tym bardziej mógł złożyć w terminie kolejny wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący nie może bowiem zasłaniać się chorobą, czy też złym stanem samopoczucia w okresie upływu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku, skoro w czasie choroby był w stanie wykonywać inne czynności. Dlatego Sąd uznał, że wyjaśnienia skarżących nie przekonują o dołożeniu należytej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków i próbie przezwyciężenia przeszkody. Ponadto skarżący wiedzieli doskonale o treści przepisu art. 141 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zostali oni o tym prawie poinformowani na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. i w tym też dniu złożyli taki wniosek, który następnie pismem z dnia 21 stycznia 2009 r. wycofali. Z powyższego wynika, że skarżący po wydaniu w.w. wyroku mieli jeszcze czas do złożenia kolejnego wniosku o sporządzenie wyroku do dnia 22 stycznia 2009 r., czego jednak nie uczynili. Podkreślenia wymaga, że wskazane przez skarżących przyczyny finansowe nie stanowią podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżących, gdyż korzystali z prawa pomocy (prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 13 listopada 2008 r. byli częściowo zwolnieni od kosztów sądowych poprzez zwolnienie w ½ części od wpisu sądowego od skargi). Jeżeli uważali, że ich sytuacja dochodowa z powodu zwiększonych wydatków na leczenie uległa znacznemu pogorszeniu, to wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku mogli złożyć wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z zakresu prawa pomocy przez przyznanie szerszego zwolnienia od kosztów sądowych. Takiego wniosku wówczas nie złożyli, zatem wskazana przyczyna cofnięcia wniosku, nie mogła stanowić przeszkody dla skuteczności dokonanej czynności procesowej. Z przedstawionych względów na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.