II SA/Rz 621/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WAS Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- II SA/Rz 621/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Starosta Powiatu [...] działając na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027 ze zm. zwana dalej w skrócie Pgk) oraz § 44 pkt 2, § 46 ust. 1 i 2 §47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 zwane dalej w skrócie Regib) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej w skrócie k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku R. S. odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. W odwołaniu R. S. wyjaśnił, że wniósł o sprostowanie operatu ewidencji gruntów z tego powodu, że Naczelnik Urzędu Gminy w D. bez zgody właściciela gospodarstwa M. S. jak i jego następcy prawnego wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów. Urząd Powiatowy w K. stwierdził, że M. S. został ujawniony w operacie ewidencji gruntów jako właściciel gospodarstwa rolnego na podstawie aktu notarialnego [...] z dnia [...] stycznia 1931r. o pow. 9,14 ha. J. S. na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku stała się właścicielką całego gospodarstwa rolnego po swoim ojcu M. S. Starosta Powiatu [...] odmawiając wprowadzenia zmian powołał się na decyzję Zastępcy Naczelnika Powiatu [...] z [...] marca 1974r. nr [...]. Decyzja ta jest bezwzględnie nieważna na podstawie art. 156 k.p.a. Starosta dysponuje dowodem na nieważność decyzji, którą jest ekspertyza grafologiczna z dnia [...] lipca 2008r. [...] Wojewózki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2009r. pouczył Starostę Powiatu [...] o zasadach prostowania zapisów w ewidencji gruntów. Wniósł o sprostowanie ewidencji gruntów poprzez wykazanie J. S., jako właścicielki gospodarstwa rolnego o pow. 9,14 ha w miejscowości D. Decyzją z dnia [...] maja 2009r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji i stwierdził, że kwestie wskazane przez R. S. nie mogą być rozpatrywane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków przez organy ewidencyjne. Sprawa nieważności aktu własności ziemi rozstrzygało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], a decyzję zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Organ podał, że z dniem 1 stycznia 1992r. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 ze zm.) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. fakt posiadania przez M. S. gospodarstwa rolnego o większej powierzchni niż wykazano w wydanym akcie własności ziemi nie oznacza, że ten akt jest nieprawidłowy. Zainteresowany powinien przedstawić stosowne dokumenty do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów lub podważyć akt własności ziemi przed sądem powszechnym. W skardze do Sądu skarżący R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa i interesu prawnego. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] powinien unieważnić akt własności ziemi jako wydany z rażącym naruszeniem prawa. Organy posiadają wiarygodne dokumenty w postaci ekspertyzy grafologicznej, która dowodzi istnienie przyczyny nieważności. Wyrokiem Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2007r. sygn. akt II SA/Rz 742/06 Wojewoda [...] i Starosta Powiatu [...] zostali zobowiązani do wydania dokumentów stwierdzających własność M. S. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Kartograficznego i Geodezyjnego w [...] wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie niniejszych rozważań należy zaznaczyć, że Sąd na podstawie oświadczenia skarżącego do wniesionego do protokołu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009r. ustalił, że skarga dotyczy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] maja 2009r. nr [...]. Skarżący R. S. domaga się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, co do powierzchni nieruchomości, polegającą na wprowadzeniu danych z aktu notarialnego z [...] stycznia 1931r. i uchwały Sądu Grodzkiego z dnia [...] sierpnia 1931r. Podał też, ze dane w ewidencji gruntów wprowadzono bez zgody i wiedzy M. S. poprzednika prawnego skarżącego, co potwierdza ekspertyza grafologiczna z dnia [...] sierpnia 2008r. Ekspertyza ta dowodzi też nieważności decyzji – Aktu Własności Ziemi z dnia [...] marca 1974r. nr [...] wydanego dla M. S., który stanowił podstawę wpisów w ewidencji gruntów. Sądowi z urzędu jest znana okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2009r. oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (aktu własności ziemi) Zastępcy Naczelnika Powiatu [...] dnia [...] marca 1974r. nr [...]. Kwestionowany akt własności ziemi został wydany na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250 ze zm. zwana dalej w skrócie uuw). Ustawa ta została uchyloną mocą art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 11, poz. 81). Pozostawiono w mocy nabytą na podstawie tej ustawy własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne. Z unormowań zawartych w art. 8 § 4 ustawy z dnia 26 marca 1982r. wynika, że do właściwości sądów przeszły sprawy dotyczące uwłaszczeń, w których nie było wszczęte do dnia 6 kwietnia 1982r. postępowanie administracyjne, sprawy w których postępowanie takie nie zostało zakończone ostateczną decyzją i sprawy w których ostateczne decyzje administracyjne zostały wzruszone w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, co doprowadziło do potrzeby ponownego rozpoznania sprawy. Przepis ten utracił moc prawną z dniem 1 stycznia 1992r., co wynika z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007r. nr 231, poz. 1700). Po wejściu w życie tego przepisu Sąd jest związany decyzją administracyjną – aktem własności ziemi, jeżeli została ona uznana przez właściwy organ administracji publicznej za ostateczną. Oznacza to związanie, co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości, przebiegu granic, ale także zakresu prawa własności (wyrok Sadu Najwyższego z dnia 5 marca 2003r. sygn. akt III CKN 962/00). Natomiast z art. 63 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. uuw nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Ewidencja gruntów i budynków w rozumieniu art. 20 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 Pgk stanowi wyłącznie rejestr danych dotyczących nieruchomości (ich obszaru, granic, stanu własności). Postępowanie w przedmiocie wpisu (jego zmiany) nie może służyć samoistnie weryfikacji danych zawartych w ewidencji odnośnie kwestii własności, obszaru, czy przebiegu granic poszczególnych nieruchomości, których podstawą były własne ustalenia w wyniku krytycznej oceny danych i dokumentów stanowiących podstawę wcześniejszych wpisów. Stanowisko takie wynika wprost z treści obecnie obowiązujących regulacji normatywnych i znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyroki NSA sygn. akt I OSK 101.05 i I OSK 696/05 nie publ.). W sytuacji, gdy zarzuty skarżącego dotyczą błędów, co do treści aktu własności ziemi, a z przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. jednoznacznie wynika, że ich korygowanie może odbywać się tylko przed sądami powszechnymi, to decyzja o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jest prawidłowa. W drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów nie można ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego, w tym nie można poddawać kontroli tytułów własności do dokonanych już wpisów w ewidencji gruntów. Akt notarialny z [...] stycznia 1931r. nie może stanowić podstawy do dokonania wpisu w ewidencji gruntów, gdyż nie jest to aktualny tytuł prawny. Po dacie tej nastąpiły zmiany stanu prawnego – uwłaszczenie M. S. na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1974r. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a jako nieuzasadnioną.