II SA/Rz 622/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-06-02
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która poniosła stratę bilansową i ma zajęty rachunek bankowy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku wystarczających środków na ich pokrycie. Sama strata bilansowa nie jest równoznaczna z brakiem płynności finansowej, a spółka powinna zarządzać dochodami tak, aby uwzględniać koszty sądowe jako ryzyko działalności gospodarczej. Brak możliwości uzyskania dopłat od wspólników, wynikający z umowy spółki, nie stanowi przeszkody do jej zmiany w celu pokrycia kosztów.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 400 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej o wymierzeniu kary pieniężnej. Spółka podała, że od stycznia 2016 r. ma zajęty rachunek bankowy w związku z egzekucją kar pieniężnych, poniosła stratę w 2015 r. i ma wysokie zobowiązania. Do wniosku załączono szereg dokumentów finansowych i egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [....] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
A. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] wezwana została do uiszczenia wpisu w kwocie 400 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W odpowiedzi na powyższe wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Działający jej imieniem prezes zarządu podniósł, że od stycznia bieżącego roku Spółka ma zajęty rachunek bankowy w związku z egzekucją wymierzanych jej kar pieniężnych. Nie reguluje swoich zobowiązań i nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. W rubryce wniosku określonej jako: "Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" podano kwotę 5000 zł. Nie uzupełniono natomiast rubryk dotyczących wysokości środków trwałych oraz wysokości zysku lub straty za ostatni rok obrotowy.
Do wniosku załączono następujące dokumenty:
- wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 1 kwietnia 2016 r. wynoszącym 0 zł,
- protokoły zajęcia i odbioru ruchomości w postaci automatów do gier,
- zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego,
- zeznanie podatkowe CIT-8 dotyczące 2015 r., z którego wynika, że Spółka poniosła stratę w wysokości 19 687,41 zł; z zeznania tego wynika także nadpłata w kwocie 1372 zł,
- zeznanie podatkowe CIT-8 dotyczące 2014 r., wskazujące na zysk Spółki w wysokości 3 625,77 zł i nadpłatę w kwocie 70 zł,
- oświadczenie prezesa zarządu Spółki datowane 26 października 2015 r. wskazujące, że umowa Spółki nie przewiduje obowiązku czynienia na rzecz Spółki dopłat przez wspólników i takich od momentu powstania Spółki nie było,
- oświadczenie prezesa Spółki datowane 26 października 2015 r. o zobowiązaniach Spółki z tytułu wymierzonych jej kar pieniężnych w łącznej kwocie 204 000 zł,
- rachunek zysków i strat na dzień 31 lipca 2015 r. wskazujący na stratę wynoszącą 33 064,25 zł, zaś w poprzednim roku obrotowym zysk w kwocie 2 936,77 zł,
- bilans na dzień 31 grudnia 2014 r. wskazujący aktywa i pasywa w tożsamej wysokości 8 717,92 zł,
- rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r. wskazujący zysk 2 936,77 zł,
- sprawozdanie finansowe za okres obrotowy od 15 kwietnia do 31 grudnia 2014r.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Strony postępowania sądowego ponoszą jego koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższa reguła wynika z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". Odstępstwem od niej jest unormowanie dotyczące prawa pomocy, które pozwala podmiotom bez wystarczającej ilości środków na udział w postępowaniu sądowym. W przypadku osób prawnych, prawo pomocy w częściowym zakresie tj. np. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych (o co właśnie ubiega się Spółka) może zostać przyznane, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Zatem to podmiot wnioskujący o pomoc Państwa winien przedstawić jak największą ilość informacji wskazujących na niemożność samodzielnego sfinansowania przez niego kosztów udziału w danym postępowaniu, z tym, że to do rozpoznającego wniosek należy ocena, czy przedłożone dane w wystarczający sposób uzasadniają uwzględnienie żądania. Ustawodawca wskazał bowiem w sposób wyraźny, że nawet spełnienie przesłanki określonej w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie obliguje do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. Tylko zatem wystąpienie jakichś szczególnych okoliczności mogłoby przemawiać za zastosowaniem w danym przypadku prawa pomocy w odniesieniu do osoby prawnej.
W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, żadne tego rodzaju okoliczności w odniesieniu do Spółki nie zaistniały. Przede wszystkim należy podnieść, że Spółka, pomimo podnoszonych trudności ciągle pozostaje w obrocie gospodarczym. Z tej przyczyny, bez znaczenia dla oceny jej możliwości płatniczych jest fakt w postaci prowadzenia względem niej postępowania egzekucyjnego. Z kolei strata, na którą powołuje się Spółka jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie jest równoznaczna z brakiem posiadania środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej i tym bardziej groźby wszczęcia postępowania upadłościowego (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1.08.2013 r. I FZ 327/13, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową, te zaś w wypadku Spółki nie są małe – 453 957,52 zł, zwłaszcza jeśli je porównać z wysokością wpisu w niniejszej sprawie - 400 zł. Poza tym, w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą powinien on, zarządzając uzyskiwanym dochodem, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Prowadzenie tego rodzaju postępowań mieści się bowiem w ryzyku działalności gospodarczej (tak np. postanowienie NSA z 5.06.2008 r. I FZ 236/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że za przychyleniem się do wniosku strony nie może przemawiać także oświadczenie złożone przez prezesa jej zarządu, z którego wynika, że umowa Spółki nie przewiduje, jak też nigdy nie przewidywała czynienia na jej rzecz dopłat przez wspólników. Nie wyjaśniono bowiem, z jakich to szczególnych przyczyn nie można dokonać zmiany przedmiotowej umowy w powyższym zakresie. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.) przewiduje zaś w art. 177 instytucję dopłat wspólników, przewidzianą właśnie na wypadek czasowych trudności finansowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zwrócenia uwagi wymaga nadto, że Spółka powołując się na brak środków pieniężnych wystarczających do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie działa w niej zarazem za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentował ja też zresztą w postępowaniu administracyjnym, jak też działa jej imieniem w innych postepowaniach toczących się przed tut. Sądem. I tak np. ze sprawy oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 296/16 wynika, że koszt obsługi prawnej Spółki wynosił 1200 zł miesięcznie, co przewyższa wielkość wpisu w sprawie niniejszej. Należy także podnieść, że zeznanie podatkowe Spółki odnoszące się do 2015 r. wskazuje na nadpłatę w kwocie 1372 zł, która to kwota także przekracza wartość przedmiotowego wpisu.
Z tych wszystkich przyczyn orzeczono o odmowie przyznania Spółce prawa pomocy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło