II SA/Rz 624/07

Dnia 7 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku U. R. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi D. i R. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 roku, nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych – postanawia – dopuścić U. R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Skargą z dnia 10 lipca 2007 roku D. R., R. R., E. H., W. H., E. K. i T. K. zakwestionowali postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 roku, nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 roku, nr [...], którym w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. nr 156, poz. 1118, ze zm., dalej zwana w skrócie Pr. bud.) wstrzymano roboty budowlane prowadzone przy budowie drogi dojazdowej realizowanej na działkach o nr ewid. 395 i 396 położonych w miejscowości B., będących własnością Z. P., jako prowadzonych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Pr. bud. Postanowieniem z dnia 8 października 2007 roku Sąd odrzucił skargę E. H., W. H., E. K. i T. K.. W dniu 12 lutego 2008 roku do tut. sądu wpłynął wniosek U. R. o dopuszczenie jej w charakterze uczestnika do toczącego się postępowania. W jego uzasadnieniu podała, iż jest właścicielem działki nr 2217/1 położonej po drugiej stronie drogi wojewódzkiej, na wprost działek 395 i 396, na których buduje się drogę dojazdową, której dotyczy zaskarżonej postanowienie. Powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r. nr 80, poz. 717, ze zm., dalej: Uzp.) oraz art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny wnioskująca podała, iż inwestycja realizowana przez Z. P. narusza jej interes prawny. Działka stanowiąca jej własności nie graniczy wprawdzie bezpośrednio z nieruchomością inwestora niemniej z uwagi na charakter prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, oddziaływań, jakie powstaną w wyniku korzystania z realizowanej drogi dojazdowej, nie należy ograniczać wyłącznie do nieruchomości o takim charakterze. Z. P. prowadzi zakład produkcyjny palet drewnianych. Aktualnie obejmuje on trzy hale produkcyjne, a na etapie uzgodnień środowiskowych jest budowa kolejnych dwóch. Działalność inwestora wiążę się z ciągłym ruchem samochodów ciężarowych o ogromnej masie, wytwarzających ponadprzeciętny hałas oraz drgania. Jak podkreśliła wnioskująca, jej nieruchomość jakkolwiek nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie realizowanej drogi, to odległość jaka ją od niej dzieli – ok. 10,5 m – jest porównywalna do tej, jaką trzeba przyjąć w stosunku do działek bezpośrednio z nią graniczących. Ponadto, z uwagi na ukształtowanie terenu, to właśnie nieruchomość wnioskującej jest najbardziej narażona na wszelkie ujemne następstwa korzystania z realizowanej drogi. To od strony jej działki powstaje rozjazd oraz skrzyżowanie, na które z nieruchomości inwestora będą wyjeżdżać samochody. Występująca w tym miejscu pochyłość terenu może spowodować, że będą one wjeżdżać na nieruchomość wnioskującej. U. R. przyznała, iż mając dom w tak niewielkiej odległości od drogi wojewódzkiej niewątpliwie trzeba pogodzić się z hałasem, zapyleniem oraz drganiami, niemniej ich natężenie jest znacznie niższe, gdy ruch na drodze odbywa się płynnie, a pojazdy poruszają się ze stałą prędkością. Realizowany wyjazd z nieruchomości inwestora jest wąski i stromy. Pokonanie go przez samochód ciężarowy powoduje nieporównywalny do dotychczasowego hałas oraz drgania. Istotna w ocenie wnioskującej jest również okoliczność, że praca w zakładzie inwestora prowadzona jest zmianowo, przez całą dobę. W dalszej części wnioskująca podniosła, że realizacja planowanej drogi może spowodować zalewanie jej nieruchomości przez wodę opadową. Wskazała także, iż w związku z inwestycją zaszła konieczność przełożenia sączka węchowego od istniejącej rury gazociągu, co z dużym prawdopodobieństwem nastąpi w kierunku jej działki. Postanowieniem z dnia 31 marca 2008 roku Sąd odmówił U. R. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż okoliczności na jakie powołała się wnioskująca świadczą jedynie o posiadaniu przez nią interesu faktycznego, nie zaś, jak wymaga tego art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) interesu prawnego. Jakkolwiek U. R. niewątpliwie jest zainteresowana sposobem rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej realizowanej drogi, to zainteresowania tego nie może poprzeć przepisami prawa. Podane we wniosku przepisy mają charakter ogólny i z tej przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania podjęcia przez organ administracji publicznej określonych działań. Podzielając zarzuty wniesionego na to rozstrzygnięcie zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 roku, sygn. akt II OZ 789/08 uchylił zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż oparcie twierdzenia o posiadaniu interesu prawnego w niniejszej sprawie o art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. było trafne. Powołany przepis kreuje zasadę, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 tej ustawy obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Takimi przepisami są również przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz ochrony środowiska. W konkluzji NSA stwierdził, iż nie można a limine przyjąć, że właściciel nieruchomości sąsiedniej, położonej na przeciwko w stosunku do tej, na której prowadzone są roboty budowlane polegające na budowie drogi dojazdowej nie ma interesu prawnego w sprawie dotyczącej wstrzymania tych robót wyłącznie z tej przyczyny, że jego nieruchomość leży po drugiej stronie drogi publicznej. Za konieczne dla rozstrzygnięcia wniosku U. R. NSA uznał wyjaśnienie i rozważenie, czy położenie jej nieruchomości w określonej odległości od budowanej drogi dojazdowej, charakter spornej inwestycji, a także powołane szczególne względy mające uzasadniać ujemny wpływ funkcjonowania drogi na nieruchomość nie sprawiają, że możliwe jest przyjęcie, iż wynik postępowania nie dotyczy interesu faktycznego lecz prawnego wnioskującej. Rozpoznając ponownie wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy odnotować, że rozpoznając ponownie wniosek U. R. Sąd, stosownie do art. 190 P.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Oznacza to, iż przepisy prawa umożliwiają podmiotowi, który nie brał udziału w procesie rozstrzygania sprawy administracyjnej udział w postępowaniu mającym na celu weryfikację legalności wydanego w jego wyniku aktu, pod warunkiem, że akt ten będzie ingerował w sferę jego prawem chronionych interesów. Dopuszczenie określonego podmiotu do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika uzależnione jest więc wyłącznie od pozytywnego ustalenia wpływu zaskarżonego aktu na prawem regulowaną sferę jego praw i obowiązków. Niniejsza sprawa dotyczy kontroli legalności wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie drogi dojazdowej na działkach nr 395 i 396 w B.. Uzasadniając wniosek o przystąpienie do postępowania w charakterze uczestnika U. R. powołała się na szereg okoliczności faktycznych, dowodzących ujemnych następstw, jakie wiązać się będą z realizacją budowanej drogi: całodobowy hałas, drgania, zapylenie, zalewanie wodą opadową, konieczność wykonania robót związanych z zabezpieczeniem istniejącego gazociągu, możliwość wjazdu na jej nieruchomość przez pojazdy ciężarowe opuszczające teren należący do inwestora. W ocenie Sądu, wskazane okoliczności niewątpliwie świadczą o tym, że U. R. jest zainteresowana w ostatecznym rozstrzygnięciu czy realizowana inwestycja zostanie dokończona, a jeżeli tak, to jaki będzie jej ostateczny kształt. Pozostaje jedynie rozstrzygnąć, czy owo zainteresowanie ma podstawy prawne. Zdaniem Sądu przepisem, który uzasadnia twierdzenie, że interes U. R. ma charakter prawny jest art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud., zgodnie z którym projektowanie i budowa obiektów budowlanych powinno uwzględniać – poza przepisami prawa – również uzasadnione interesy osób trzecich, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania tego obiektu. Ustalenie, że dana nieruchomość znajduje się "w zasięgu oddziaływania obiektu" jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość. Przy czym pozytywna konkluzja w tym zakresie determinuje stwierdzenie, iż jest to równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1252/2004, publ. Lex Polonica Maxima CD, nr 390296. Oddziaływania nie można ograniczać wyłącznie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z tą, na której odbywa się realizacja inwestycji. Z uwagi na charakter obiektu, związane z jego użytkowaniem następstwa mogą powodować tak znaczne natężenie oddziaływania, że będzie ono wykraczać poza obręb wyznaczony granicami nieruchomości sąsiednich. Powołane przez U. R. okoliczności pozwalają stwierdzić, iż w niniejszej sprawie właśnie taka sytuacja zaistniała. Charakter budowanej drogi, jej przeznaczenie, usytuowanie oraz korelacja z ukształtowaniem terenu wskazuje na duże prawdopodobieństwo, iż będzie ona niekorzystanie oddziaływać na nieruchomość wnioskującej. Oznacza to, że jej interes prawny, którego źródłem jest art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. może zostać naruszony. Mając całość powyższego na uwadze Sąd w oparciu o art. 33 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.