II SA/Rz 624/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. R. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi D. i R. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - postanawia - odmówić dopuszczenia U. R. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Przedmiotem skargi D. i R. R. w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r., znak: [...]. Ostatnie ze wskazanych rozstrzygnięć - wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) - wstrzymywało roboty budowlane prowadzone na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 tej ustawy przy budowie drogi dojazdowej na działkach nr 395 i 396 w miejscowości B., będących własnością Z. P. W dniu 12 lutego 2008r. wpłynęło do tut. Sądu pismo U. R. zawierające wniosek o dopuszczenie do udziału w przedmiotowej sprawie w charakterze strony, na poparcie którego powołano następujące przepisy: art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717). W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że jest właścicielką działki nr 2217/1 położonej po drugiej stronie drogi wojewódzkiej na wprost działek nr 395 i 396, na których budowana jest przez Z. P. droga dojazdowa. Pomimo, iż należąca do niej działka nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z wymienionymi wyżej działkami oraz mimo, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył ją z kręgu osób - stron postępowania, przysługuje jej taki przymiot. W ocenie wnioskodawczyni wykorzystanie działek nr 395 i 396 pod budowę drogi dojazdowej, służącej potrzebom prowadzonej przez Z. P. działalności gospodarczej w postaci produkcji palet z drewna, wykracza poza społeczno - gospodarcze przeznaczenie tych działek, wynikające ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (teren potencjalnego rozwoju osadnictwa). Ponadto w obowiązującym wcześniej miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren ten przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową. Tym samym istnieje również niezgodność ze stosunkami miejscowymi. Budowa drogi dojazdowej spowoduje, zdaniem U. R., powstanie w niewielkiej odległości od jej działki rozjazdu i swoistego skrzyżowania, a pochyłość terenu sprawi, że samochody ciężarowe opuszczające teren hal produkcyjnych inwestora mogą znaleźć się na terenie jej posesji, zaś w najlepszym razie "zatrzymać się na ogrodzeniu działki". Realizacja przez inwestora planowanej inwestycji spowoduje dodatkowo zwiększenie istniejących obecnie uciążliwości w postaci hałasu, zapylenia i wibracji, jej skutkiem będzie także "ustawiczne świecenie w okna" samochodów zjeżdżających z drogi. Według wnioskodawczyni, droga dojazdowa zbierać będzie wodę opadową, co będzie groziło zalewaniem niżej położonej drogi wojewódzkiej oraz m. in. jej działki. Poza tym U. R. wskazała na prawo zadbania o to, by przebiegający pod przedmiotową drogą gazociąg został zabezpieczony zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do kręgu stron postępowania sądowoadministracyjnego należy zaliczyć stosownie do art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. skarżącego i organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Poza wymienionymi podmiotami w postępowaniu mogą brać udział również uczestnicy, przy czym powołana ustawa wyróżnia dwie ich kategorie tj. uczestników na prawach strony oraz pozostałych uczestników postępowania. Do tej pierwszej należą osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym, nie wniosły skargi i ich interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowoadministracyjnego. Do drugiej zaś należy zaliczyć osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego a także organizacje społeczne w rozumieniu art. 24 § 2 P.p.s.a., występujące w postępowaniu w cudzej sprawie, jeżeli sprawa ta mieści się w zakresie statutowej działalności danej organizacji. Pozycja procesowa a zatem zakres posiadanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym praw i obowiązków obu rodzajów uczestników postępowania jest taka sama, co wynika z art. 12 P.p.s.a. Różnica przejawia się w sposobie dopuszczenia ich do tego postępowania. Uczestnicy na prawach strony stają się nimi bowiem już z chwilą wszczęcia postępowania, z mocy samego prawa. Pozostali uczestnicy postępowania mogą natomiast wziąć w nim udział, jeżeli zgłoszą odpowiedni wniosek i zostaną dopuszczeni do udziału w sprawie mocą stosownego orzeczenia sądu. Przesłanką uzyskania statusu uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a. jest występowanie po stronie zgłaszającego stosowny wniosek interesu prawnego. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie wskazuje się, iż posiadanie interesu prawnego w danej sprawie oznacza możliwość wskazania przepisu prawa - najczęściej materialnego - powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnej potrzeby. Interes prawny musi mieć charakter osobisty tj. powinien być własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Przy czym interes prawny może być wywodzony także spoza materialnego prawa administracyjnego, np. z przepisów normujących stosunki cywilnoprawne (wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1999 r., IV SA 1501/99, LEX nr 48196). Należy go odróżnić od interesu faktycznego, który również ma charakter indywidualny, jednak nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo. Interes faktyczny to więc taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.11.2005r., II FZ 730/05, opublikowany: Legalis). Dokonując oceny uprawnień U. R., która domaga się przyznania prawa do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, Sąd doszedł do przekonania, iż wniosek wyżej wymienionej nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie wnioskodawczyni ubiegając się o status uczestnika postępowania wskazała konkretne przepisy prawa, które - jej zdaniem -uzasadniają istnienie po jej stronie interesu prawnego, jednakże, według Sądu, mimo powołania się na te przepisy w rzeczywistości w przedmiotowej sprawie U. R. interesu prawnego nie ma. Skarga D. i R. R. dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten dotyczy sytuacji prowadzenia robót budowlanych, które - wobec ich określonej wadliwości - podlegają wstrzymaniu. Przepis art. 50 wraz z kolejnym przepisem tj. art. 51 przewiduje zatem w przypadkach innych niż określone w art. 48 wskazanej ustawy możliwość legalizacji obiektu, a więc osiągnięcie stanu zgodności robót z prawem. W przypadku U. R. występuje co najwyżej interes o charakterze faktycznym. Wszystkie przepisy, które wyżej wymieniona zamieściła w swoim wniosku mają charakter bardzo ogólny a tym samym nie mogą kreować uprawnienia wnioskodawczyni do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Jak już wyżej wskazano przepis, na którym dany podmiot opiera swój interes w danej sprawie musi mu przyznawać konkretne korzyści, które mogłyby zostać zrealizowane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zarówno art. 140 jak i art. 144 kodeksu cywilnego wyznaczają ogólne ramy, w jakich właściciel może wykonywać przysługujące mu prawo. Natomiast konkretyzację tychże przepisów stanowią poszczególne regulacje materialnego prawa administracyjnego zawierające szczegółowe unormowania w obrębie danej problematyki, np rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Również pozostałe przepisy zawarte we wniosku, stanowiąc przedmiotowe ograniczenie w wykonywaniu prawa własności, cechują się dużym stopniem ogólnikowości. Odnosząc się do zawartej we wniosku argumentacji U. R., należy uznać iż w żaden sposób nie przemawia ona za istnieniem po stronie wyżej wymienionej interesu prawnego w sprawie z niniejszej skargi. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na to, że wnioskodawczyni mieszka przy drodze publicznej, co zawsze - jak zresztą sama przyznaje - związane jest z występowaniem hałasu, zapylenia oraz drgań związanych z ruchem pojazdów. Położenie jej nieruchomości w pobliżu drogi publicznej kreuje uciążliwość w postaci hałasu, zapylenia, wibracji i "świecenia po oknach". Sytuacja taka istnieje również w dniu dzisiejszym, a hipotetyczny przyszły ruch pojazdów wyjeżdżających z działki Z. P. nie może stanowić o jej interesie prawnym, lecz interesie faktycznym polegającym na zmniejszeniu ruchu pojazdów poruszających się po drodze publicznej, czy zwiększeniu bezpieczeństwa ich jazdy. Podnoszony przez U. R. zamiar rozbudowy przez Z. P. hal produkcyjnych służących mu do prowadzenia działalności gospodarczej jest okolicznością o charakterze hipotetycznym, która może, lecz nie musi zaistnieć. Podobna sytuacja dotyczy argumentu wnioskodawczyni dotyczącego konieczności przełożenia elementu gazociągu przebiegającego pod budowaną drogą dojazdową, który to element - jak podniesiono we wniosku - ma zostać przesunięty w kierunku działki stanowiącej jej własność. Ta okoliczność również ma charakter potencjalny. Poza tym gazociąg nie stanowi jej własności i trudno jest dopatrzyć w możliwości jego przesunięcia naruszenia interesu prawnego U. R. Analizując zatem sprawę pod kątem istnienia przesłanki z art. 33 § 2 P.p.s.a. Sąd uznał, iż wniosek U. R. jest bezzasadny, gdyż wnioskodawczym nie wykazała, aby posiadała interes prawny uzasadniający dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym skargi D. i R. R. Z tej przyczyny na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.