II SA/Rz 624/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi L. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby I. stwierdza bezskuteczność czynności; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego L. S. kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 624/11 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia [..] kwietnia 2011 r. aspirant L.S., reprezentowany przez radcę prawnego zwrócił się do Głównego Księgowego Naczelnika Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z wnioskiem o naliczenie i wypłatę zaległych świadczeń finansowych z tytułu dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby w R. za okres od dnia [..] kwietnia 2008 r. oraz naliczenie tych świadczeń za bieżący okres służby, przy czym do dnia [..] stycznia 2011 r. z T., a od dnia [..] stycznia 2011 r. z Z. Wnioskodawca powołał się na przepis art. 93 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1900 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) o Policji i podał, że obie w/w miejscowości położone są poza miejscowością pełnienia służby i spełniają kryterium miejscowości pobliskiej. Na wskazanych trasach nie zostały wykupione bezpłatne przejazdy państwowymi środkami komunikacji, ponieważ do takiej nie zalicza się komunikacja miejska obsługiwana przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w [..] sp. z o.o. (dalej: MPK w [..]). Jest to bowiem komunalna spółka Gminy Miasto [...]. Wnioskodawca podkreślił, że zwrot kosztów przejazdów dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy KMP i KWP w [...], natomiast nie obejmuje funkcjonariuszy KGP pełniących służbę w R., którzy są obowiązani do posiadania ważnego biletu. Potwierdza to pismo MPK w [..] z dnia [..] września 2010 r. oraz umowa zawarta pomiędzy [..] Komendantem Wojewódzkim Policji w [..], a Prezesem MPK w [..] z dnia [..] grudnia 2009 r. W odpowiedzi [..] Komendant Wojewódzki Policji w [..] (dalej: PKWP w [..]) pismem z dnia [..] kwietnia 2011 r. poinformował wnioskodawcę, że płatnikiem żądanego świadczenia jest PKWP w [..], a w sprawie nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej, ponieważ jest to czynność materialno-techniczna. Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o Policji odnosi się do zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych w wysokości cen biletów za przejazd środkami publicznego transportu kolejowego lub autobusowego. Dla ustalenia rzeczywiście poniżonych kosztów związanych z dojazdem do służby niezbędne jest złożenie oświadczenia, w którym zostanie zawarta informacja o trasie przejazdu, długości dojazdu w kilometrach, rodzaju środka transportu, czasie dojazdu w obie strony, cenie biletu i ilości służb pełnionych w danym miesiącu. Zgodnie z §4 ust. 1 pkt 4) zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 27 maja 2010 r. (Dz.U. KGP nr 6, poz. 20) w sprawie regulaminu Komendy Głównej Policji Centralne Biuro Śledcze jest komórką organizacyjną wchodząca w skład KGP. Dane dotyczące przejazdów powinien potwierdzić bezpośredni przełożony funkcjonariusza. Złożony wniosek nie spełniał tych wymogów. Ponadto umowa z dnia [..] grudnia 2010 r. zawarta pomiędzy KWP w [..] z MPK w [..] obejmuje swym oddziaływaniem także funkcjonariuszy Zarządu w [..] CBŚ KGP i zapewnia wnioskodawcy bezpłatny dojazd do miejsca pełnienia służby oraz z powrotem do miejsca zamieszkania. Pismem z dnia [..] maja 2011 r. L.S. skierował do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wezwanie do sunięcia naruszenia prawa przez wypłatę żądanego świadczenia. Wnioskodawca ponownie przedstawił argumenty jak w piśmie z dnia [..] kwietnia 2011 r. Odnosząc się do stanowiska organu uznał, że powołanie się na umowę zawartą przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [..] z MPK w [..] za błędne, ponieważ przewoźnik ten jest niezależny od Skarbu Państwa. Wyjaśnił, że odległość dojazdu z T. do R. wynosiła 7 km, a trasa odpowiada kursowi nr 2 MPK w [..], natomiast z Z. do [..] wynosi 12 km, a trasa odpowiada kursowi nr 7 MPK w [..]. W obu przypadkach niezbędna jest przesiadka. Czas przejazdu w obie strony wynosi odpowiednio 1 godzinę oraz 1 godzinę i 40 minut. L.S. podkreślił, że organ niezasadnie zażądał od niego podania takich informacji, bo dane te były Komendantowi znane. W odpowiedzi [..] Komendant Wojewódzki Policji w [..] pismem z dnia [..] maja 2011 r. podtrzymał dotychczas zajęte stanowisko, oraz wskazał, że na wnioskodawcy ciąży ciężar dowodu wykazania rzeczywistych kosztów dojazdu do służby. Ze stanowiskiem organu nie zgodził się L.S. kierując za pośrednictwem tego organu skargę to tut. Sądu na czynność polegającą na niezasadnej odmowie naliczenia i wypłaty żądanego świadczenia wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności oraz o uznanie uprawnień skarżącego do przedmiotowego świadczenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Wyjaśnił, że jest policjantem Komendy Głównej Policji zatrudnionym w Zarządzie w [...] Centralnego Biura Śledczego i przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W jego ocenie spełnia przesłanki pozytywne do otrzymania żądanego świadczenia, a nie dotyczą go przesłanki negatywne. Skarżący ponownie wyraził stanowisko co do pojęcia "państwowych środków komunikacji" i zakwestionował, aby umowa z MPK w [..] odpowiadała wymogowi ustawy. Z treści pisma z dnia [..] września 2010 r. od MPK w [...] wynika, że z bezbiletowego przejazdu środkami miejskiej komunikacji zbiorowej korzystają wyłącznie funkcjonariusze KMP i KWP w [..]. Zakwestionował stanowisko organu, aby przepis art. 93 ust. 1 ustawy o Policji odnosił się do kosztów rzeczywiście poniesionych, ponieważ przepis określa tylko sposób wyliczenia należności, oraz tryb dokumentowania poniesionych wydatków na dojazd do służby. Wysokość świadczenia należnego skarżącemu z mocy ustawy powinien wyliczyć Komendant. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że przepis art. 93 ustawy o Policji odnosi się do zwrotu kosztów rzeczywiście poniesionych przez policjanta zajmującego lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, w wysokości ceny biletów za przejazd środkami publicznego transportu kolejowego lub autobusowego, a wnioskodawca obowiązany jest wykazać okoliczności stanowiące podstawę wyliczenia świadczenia. Dane takie powinny zostać potwierdzone przez bezpośredniego przełożonego policjanta GBŚ KGP Zarządu w [...]. Tylko taki wniosek mógłby stanowić podstawę do rozważenia zasadności zwrotu żądanego świadczenia. Komendant ponownie wskazał na umowę zawartą z MPK w [..] w dniu [..] grudnia 2010 r. zapewniającą skarżącemu prawo do bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej do miejsca pełnienia służby i miejsca zamieszkania. Ponadto Komendant stwierdził, że pismo z dnia [..] maja 2011 r. nie stanowiło odmowy wypłaty żądanego świadczenia, lecz informowało wnioskodawcę, jakich czynności powinien dokonać wnosząc o wypłatę żądanego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawna ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy orzekają w granicach danej sprawy. Skarga L.S. zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienie do zwrotu kosztów dojazdu powstaje bezpośrednio z mocy ustawy, przy zaistnieniu przesłanek z art. 93 ust. 1 ustawy o policji i nie istnieniu wyłączeń, o których mowa w ust. 2 tego przepisu (poz. wyrok WSA w Gdańsku, II SA/Gd 1646/03, ONSAiWSA 2006/1/3). Skoro zatem przesłanki negatywne z art. 93 ust. 2 ustawy o Policji wskazane zostały jako wyjątek od zasady, przepis ten powinien być wykładany ściśle, a w tej sytuacji nie wydaje się możliwe, by kwestia interpretacji umowy o bezpłatny przejazd mogła zdecydować o istnieniu lub nie uprawnienia z art. 93 ust. 1 cyt. ustawy. Należy przy tym podkreślić, że stanowisko MPK sp. z o.o. w zakresie interpretacji ustawy zmieniało się. Z dołączonej do akt sprawy kserokopii pisma z dnia [..].10.2010 r. wynika, że z bezbiletowego przejazdu środkami komunikacji miejskiej korzystają funkcjonariusze Komend Policji w [..]: Miejskiej i Wojewódzkiej, a funkcjonariusze Komendy Głównej Policji podczas kontroli zobowiązani są do okazania ważnego biletu, natomiast we wspomnianym wcześniej piśmie z [..].11.2010 r. wyraźnie stwierdzono, że funkcjonariusze KGP pełniący służbę w R. są uprawnieni do bezbiletowego przejazdu środkami miejskiej komunikacji zbiorowej. Z przyjęciem, że funkcjonariusze KGP pełniący służbę w R. nie byli uprawnieniu do bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską przemawia również fakt, że wyraźnie wskazano ich dopiero w treści umowy zawartej pomiędzy Komendą Wojewódzką Policji w [..] a Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym [...] sp. z o.o. w dniu [..].12.2010 r. i obowiązującej w 2011 r. Skoro we wcześniej zawieranych umowach takiego wskazania nie było, należy uznać, że funkcjonariusze ci nie byli objęci uprawnieniem do bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską. Z tych przyczyn Sąd uwzględnił skargę i w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.