II SA/Rz 624/20

WyrokWSA w Rzeszowie2020-09-23

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Maciej Kobak, Elżbieta Mazur-Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących tachografów, jeśli naruszenia te zostały popełnione przez kierowcę, a przedsiębiorca twierdzi, że nie miał na nie wpływu i nie mógł ich przewidzieć?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zebrały i rozważyły materiał dowodowy oraz właściwie zastosowały przepisy prawa. W ocenie Sądu, fakt, że naruszenia zostały popełnione przez kierowcę, a przedsiębiorca nie miał bezpośredniej możliwości bieżącej kontroli nad jego działaniami, nie wyłącza odpowiedzialności przedsiębiorcy. Podkreślono, że przedsiębiorca ma obowiązek zapewnić właściwą organizację pracy i dyscyplinę, a także aktualizować wiedzę kierowców, a okoliczności sprawy nie wskazują na zaistnienie wyjątkowych zdarzeń, których nie można było przewidzieć, uzasadniających zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Stan faktyczny
Spółdzielnia została ukarana karą pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów dotyczących tachografów. Pierwsze naruszenie dotyczyło niedopuszczalnego wyjęcia wykresówki z tachografu po zdarzeniu drogowym, co miało wpływ na rejestrację danych (kara 3.000 zł). Drugie naruszenie polegało na niepoprawnym stosowaniu wykresówki, poprzez zastąpienie jej inną z przerobioną datą (kara 2.000 zł). Spółdzielnia odwołała się od decyzji, argumentując, że wyłączną winę ponosi kierowca, a ona sama nie miała wpływu na jego działania i nie mogła ich przewidzieć. Organy utrzymały decyzję w mocy, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni[...] – Oddział w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym -skargę oddala- Przedmiotem skargi Spółdzielni [...] w [...] z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Spółdzielnia") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej. Stan faktyczny i prawny ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 – dalej w skrócie: "u.t.d.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nałożył na Spółdzielnię karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za następujące naruszenia: 1) naruszenie art. 92a ust. 1, 7, 11 u.t.d. oraz zał. nr 3 do u.t.d. lp. 6.3.5. - niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację odpowiednich danych, za co wymierzył karę 3.000 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2019 r. ustalono, że kierowca pojazdu marki Renault o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] należącego do Spółdzielni, poruszał się na wykresówce z dnia [...] lipca 2019 r. do godz. 15:05. Wówczas doszło do zdarzenia drogowego, po którym kierowca wyjął tarczę z tachografu, na której się poruszał i zastąpił ją tarczą z dnia [...] lipca 2019 r. z przerobioną datą na [...] lipca 2019 r. W wyniku takiego działania na wyjętej przez kierowcę wykresówce nie zostały zarejestrowane okresy jego aktywności między godz. 15:05, a godz. 17:35 dnia [...] lipca 2019 r.; 2) naruszenie art. 92a ust. 1, 7, 11 u.t.d. oraz zał. nr 3 do u.t.d. lp. 6.3.19. - niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14, za co wymierzył karę 2.000 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że kierowca po zdarzeniu drogowym wyciągnął z tachografu bieżącą wykresówkę, na której jechał i zastąpił ją wykresówką z dnia [...] lipca 2019 r. po wcześniejszym przerobieniu daty na dzień [...] lipca 2019 r. Wykresówka ta znajdowała się w tachografie między godz. 15:05, a godz. 17:35, wówczas to została wyjęta z tachografu przez funkcjonariusza Policji. W wyniku tego działania na tarczy tej nastąpiło pokrycie się bieżących zapisów z zapisami zarejestrowanymi na niej w dniu [...] lipca 2019 r. Po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni, decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., lp. 6.3.19, lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (dalej w skrócie: rozporządzenie (UE) nr 165/2014"). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdą również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Odnośnie naruszenia polegającego na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w Ip. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14 oraz Ip. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. organ przytoczył treść art. 2, art. 34 oraz załącznika nr 1 Rozporządzenia (UE) nr 165/2014, których konsekwencją jest treść lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14 karą pieniężną w wysokości 2.000 zł. W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 2.000 z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na Spółdzielnię zasadnie. Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mającym wpływ na rejestrację danych, organ odwoławczy przytoczył z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, którego konsekwencją jest treść lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężna w wysokości 3.000 złotych sankcjonuje niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych. W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 3.000 z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na Spółdzielnię zasadnie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej są określone w przepisach 92a, 92b oraz 92c u.t.d. Oznacza to, że jedynie zaistnienie okoliczności na które strona nie miała wpływu i nie mogła przewidzieć są podstawą do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zdaniem organu, takie okoliczności w sprawie nie zaistniały. Do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z ww. aktów prawnych należy bowiem bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców, pracowników oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Ponadto, przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że art. 92b u.t.d. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy jedynie naruszeń czasu pracy kierowcy, które w czasie kontroli w dniu 29 lipca 2019 r. nie zostały stwierdzone. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia przez organ I instancji art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Organ I instancji zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego wniosek Spółdzielni o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka - kierowcy K. K. był bezzasadny i mający na celu zbędne przedłużenie postępowania administracyjnego. Kierowca miał prawo wnieść uwagi do protokołu kontroli, jednakże z tego prawa nie skorzystał, zaś protokół został przez niego podpisany. W ustawowym terminie Spółdzielnia wniosła skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż Spółdzielnia miała obiektywnie wpływ na powstanie stwierdzonych przez organ w czasie kontroli naruszeń w zakresie wykresówek i mogła przewidzieć zdarzenia, w sytuacji gdy wyłączną winę za powstanie zdarzenia ponosi pracownik Spółdzielni, który dopuścił się zarzucanych przez organ naruszeń prawa bez wiedzy Spółdzielni; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego naruszenie i dokonanie przez organ niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co przejawiało się w nieuwzględnieniu przez organ istotnych okoliczności sprawy w zakresie nie ponoszenia winy przez Spółdzielnię za zaistniałe naruszenie prawa przez kierowcę w dniu 29 lipca 2019 r.; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego naruszenie i dokonanie przez organ niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co przejawiało się w błędnym przyjęciu przez organ, iż z dokumentacji pracowniczej przedłożonej w toku postępowania kontrolnego wynika wyłączna wina Spółdzielni, w sytuacji, gdy z przedłożonej dokumentacji pracowniczej wynika, iż to na kierowcy wykonującym transport w dniu zdarzenia ciążył wyłączny obowiązek przestrzegania porządku prawnego, o czym ten został należycie powiadomiony oraz pouczony przez pracodawcę; 4) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanej decyzji organu I instancji, który to błąd polegał na przyjęciu, iż wyłączną winę za powstałe naruszenia prawa ponosi Spółdzielnia, w sytuacji, gdy to kierowca odpowiada za powstałe naruszenie prawa, albowiem to on dokonał fizycznej ingerencji w wykresówki działając samowolnie bez jakiegokolwiek polecenia ze strony spółdzielni, pomimo uprzedniego pouczenia go przez pracodawcę o niedopuszczalności takiego zachowania. Wobec powyższego Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych po czym podniosła, że w realiach niniejszej sprawy przesłanki uwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie zostały w pełni wyczerpane, tak więc zasadnym jest wniosek w przedmiocie umorzenia przedmiotowego postępowania. Spółdzielnia wyjaśniła, że zawarła z K. K. umowę o pracę, w której wskazano obowiązki i zakres pracy pracownika, zaś pracownik zaakceptował oferowane mu warunki i zakres obowiązków, poprzez podpisanie wszelkiej dokumentacji pracowniczej w sprawie - przedłożonej do akt sprawy w toku postępowania. Z regulaminu pracy oraz zakresu obowiązków i czynności pracownika wynika, że pracownikowi nie wolno w jakikolwiek sposób ingerować w urządzenia rejestrujące czas pracy kierowcy. Natomiast w niniejszej sprawie ustalono, że to pracownik dokonał ingerencji w wykresówki i to on winien ponosić odpowiedzialność za bezprawną ingerencję w urządzenia rejestrujące czas pracy kierowców. Spółdzielnia podkreśliła, że kierowca, który jest odpowiedzialny za zaistniałe zdarzenie drogowe, jest kierowcą z wieloletnim doświadczeniem i z pewnością wiedział, że niedopuszczalnym pozostaje samowolna ingerencja w wykresówki tachografu pojazdu. Spółdzielnia podkreśliła, że w żaden sposób nie polecała kierowcy dokonania w/w czynności. Zdaniem Spółdzielni, nie miała ona możliwości przewidzenia zaistniałej sytuacji w szczególności, gdy sytuacja taka nie zdarzyła się u kierowcy K. K. wcześniej i stanowiła sytuację jednorazową. Spółdzielnia stwierdziła, że dowód z przesłuchania świadka w osobie kierowcy odpowiadającego za przedmiotowe naruszenie pozostawał niezbędny w zakresie całościowego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kierowca posiadał bowiem pełnię wiedzy w zakresie opisywanego zdarzenia, skoro kierował w dniu zdarzenia pojazdem mechanicznym i dopuścił się samowolnej ingerencji w urządzenie tachografu zamontowanego w pojeździe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zebrały i rozważyły materiał dowodowy w sprawie, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Również w warstwie materialnoprawnej kwestionowana skargą decyzja nie wykazuje uchybień. Podstawa prawna decyzji, tak w ujęciu walidacyjnym - prawidłowości zastosowania przepisów – jak i w ujęciu derywacyjnym – prawidłowości wykładni stosowanych przepisów, nie budzi zastrzeżeń. Strona skarżąca w zasadzie nie kwestionuje okoliczności faktycznych samego zdarzenia, skutkującego przyjęciem jej odpowiedzialności deliktowej. Dowodzi natomiast, że w sprawie powinny mieć zastosowanie unormowania egzoneracyjne, wyłączające jej odpowiedzialność – art. 92c u.t.d. W sprawie nie ma sporu, że w dniu [...] lipca 2019 r. K. K. - kierowca pojazdu marki Renault o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] należącego do Spółdzielni, poruszał się na wykresówce z wpisaną datą: [...] lipca 2019 r., do godz. 15:05. Wówczas doszło do zdarzenia drogowego, po którym kierowca wyjął tarczę z tachografu, na której się poruszał i zastąpił ją tarczą z dnia [...] lipca 2019 r. z przerobioną datą na [...] lipca 2019 r. W wyniku takiego działania na wyjętej przez kierowcę wykresówce nie zostały zarejestrowane okresy jego aktywności między godz. 15:05 a godz. 17:35 dnia [...] lipca 2019 r. W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że w takim skonfigurowaniu faktycznym zastosowanie znajdzie art. 92a ust. 1, ust. 7 i ust. 11 u.t.d. w zw. z l.p. 6.3.5. zał. nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje "Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych". Organy ustaliły, że kierowca w dniu [...] lipca 2019 roku, do godziny 15:05 poruszał się na wykresówce z błędnie wpisaną datą [...] lipca 2019 roku. Pojazdem wykonywano krajowy transport rzeczowy. O godzinie 15:05 doszło do zdarzenia drogowego z udziałem kierowcy i w związku z tym zdarzeniem, o godzinie 17:00 rozpoczęto kontrolę. Po zdarzeniu drogowym, o godzinie 15:05 kierowca wyjął wykresówkę z [...] lipca 2019 roku i zastąpił ją wykresówką z [...] lipca 2019 roku, przerabiając uprzednio jej datę na [...] lipca 2019 roku. Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że kierowca w sposób niedozwolony wyjął wykresówkę, w wyniku czego nie zarejestrowano jego aktywności pomiędzy godziną 15:05 a 17:35. Takie działanie naruszało art. 4 pkt 22 lit. h w zw. z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Zgodnie z L.p. 6.3.5. zał. nr 3 do u.t.d. kara za naruszenie opisanego zakazu jest sztywna i wynosi 3000 zł. W ramach opisanej sekwencji zdarzeń doszło również do naruszenia art. 92a ust. 1, ust. 7 i ust. 11 u.t.d. w zw. z l.p. 6.3.19. zał. nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje "Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14". Po wyjęciu wykresówki z dnia [...] lipca 2019 roku, kierowca użył wykresówki z dnia [...] lipca 2019 roku (przerabiając uprzednio jej datę na [...] lipca 2019 roku), co doprowadziło do "nadpisania" zawartych na niej danych poprzez rejestrację aktywności kierowcy pomiędzy godziną 15:05 a 17:35. I w tym wypadku doszło do naruszenia art. 4 pkt 22 lit. h w zw. z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014, który zabrania używania wykresówki przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie z L.p. 6.3.19. zał. nr 3 do u.t.d. kara za naruszenie opisanego zakazu jest sztywna i wynosi 2000 zł. Nakładając karę w wysokości 5000 zł. organy nie naruszyły prawa. W kwestii możliwości skorzystania z dobrodziejstwa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd podziela stanowisko organów. Powołany przepis pozwala umorzyć postępowanie deliktowe, "jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". Zastosowanie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga, aby zaistniały okoliczności wskazujące na to, że skarżący wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a także, aby naruszenie to nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, a które to okoliczności skarżący winien wykazać. Przepis powyższy, odnosi się do sytuacji całkowicie wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć - wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. II GSK 3410/17. Fakt, że stwierdzone naruszenia są wynikiem samodzielnego indywidualnego działania kierowcy, a podmiot wykonujący przewóz drogowy nie ma świadomości tych naruszeń nie znaczy, że zachodzą przesłanki wyłączające możliwość nałożenia kary pieniężnej. Wykonywanie czynności kierowania pojazdem z reguły odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę. Brak możliwości bezpośredniej/bieżącej kontroli nad kierowcami nie świadczy o tym, że naruszenia, jakich dopuszczają się kierowcy są wynikiem wyjątkowych i nadzwyczajnych zdarzeń i okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć – wyrok NSA z dnia 31 października 2019 r., sygn. II GSK 2942/17. Zaaprobowanie poglądu, że wina kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności za powstałe naruszenia prowadziłaby do nieakceptowalnego skutku w postaci przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej z przedsiębiorcy na zatrudnionych u niego kierowców – wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., sygn. II GSK 101/18. Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców, systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz odpoczynków, należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy – wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. II GSK 3478/17. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy nawet wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnienie podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia naruszeniu prawa. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter – wyrok NSA z dnia 24 września 2019 r., sygn. II GSK 3838/17. Na gruncie niniejszej sprawy, w świetle przytoczonych poglądów NSA odnośnie do zakresu stosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie można zasadnie twierdzić, że organy powinny były umorzyć postępowanie w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Sąd przyznaje, że kierowca został pouczony o obowiązku przestrzegania przepisów prawa oraz realizacji wszystkich pranych nakazów związanych z wykonywaniem transportu drogowego. Tyle, że miało to miejsce w 1997 roku. Zmiany, jakie zaszły od tego czasu, w tym tak znaczące, jak wejście w życie w 2001 roku ustawy o transporcie drogowym wymagają nieustannej aktualizacji wiedzy kierowców, co obciąża zatrudniających ich przedsiębiorców. Z akt sprawy wynika, że kierowca zamienił wykresówki, gdyż nie wiedział, jak miał postąpić po zdarzeniu drogowym (k. 19). Okoliczność ta została przyznana na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej, który podał, że kierowca działał odruchowo, nie wiedział, jak ma postąpić. Przedstawione okoliczności potwierdzają jedynie, że kierowca mimo tak znacznego stażu, nie był należycie przeszkolony co do tego, jak powinien postąpić podczas zdarzenia drogowego, które przecież w pracy zawodowego kierowcy należy rozpatrywać w kategoriach normalnego ryzyka. W tym stanie rzeczy, podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie było. Sąd podziela stanowisko organów, co do braku konieczności przeprowadzania dowodu z przesłuchania kierowcy. Z pisma skarżącej z dnia [...] października 2019 roku (k. 15) wynika, że domagała się ona przesłuchania kierowcy na okoliczność "ustalenia przebiegu zdarzenia, w tym na okoliczność wykazania nielegalnej ingerencji kierowcy w urządzenie rejestrujące czas pracy kierowców, w tym na okoliczność wykazania kiedy dokładnie kierowca dopuścił się wyjęcia wykresówki z urządzenia rejestrującego (...) oraz na okoliczność wykazania, iż kierowca wiedział o braku prawa do ingerencji w urządzenia rejestrujące (...) w tym w zakresie braku prawa do ingerencji w wykresówki pojazdu". Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 roku organ, na podstawie art. 78 § 2 K.p.a. oddalił wniosek dowodowy w tym zakresie wychodząc z założenia, iż wskazywane przez skarżącą okoliczności są istotne w sprawie, ale zostały już stwierdzone za pomocą innych dowodów. I z tym stanowiskiem Sąd się zgadza. Przebieg zdarzenia jest ustalony, skarżąca go nie kwestionuje; fakt nielegalnej ingerencji w wykresówki oraz pouczenie kierowcy o nielegalności takiego działania również nie był kwestionowany; czas popełnienia deliktu został wykazany (wynika z samych wykresówek). Wszystkie wnioskowane przez skarżącą okoliczności zostały przez organ uwzględnione, tyle że nie mają one wpływu – z przyczyn wyżej podanych - na samą jej odpowiedzialność. Z tych względów Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło