II SA/Rz 632/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. M. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi W. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 635/04 odrzucającym skargę W. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia przyznać pełnomocnikowi skarżącej adw. M. W. kwotę 309,80 zł. (trzysta dziewięć złotych 80/100) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (w tym 52,80 zł. jako 22 % podatku od towarów i usług od należnej tytułem wynagrodzenia opłaty w wysokości 240 zł.). II SA/Rz 632/06 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 632/06, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tegoż Sądu z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 635/04, odrzucającym jej skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. WSA w Rzeszowie odrzucił także wniesioną od postanowienia z dnia 26 października 2006 r. skargę kasacyjną z uwagi na jej osobiste sporządzenie przez skarżącą (w tym zakresie obowiązywał tzw. przymus adwokacko – radcowski). Postanowieniem z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania zostało przyznane W. B. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wyznaczony dla niej pełnomocnik adw. M. W. w dniu 10 września 2007 r. przedłożyła opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 635/04. Jednocześnie zwróciła się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 240 zł. oraz poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. oświadczając przy tym, iż opłaty nie zostały zapłacone przez W. B. – w całości. W wyniku wezwania z dnia 13 września 2007 r. o uzupełnienie wniosku o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej pełnomocnik skarżącej przedłożyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego jej przez W. B. pełnomocnictwa oraz ponownie wniosek z dnia 10 września 2007 r. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wraz z oświadczeniem, że opłaty nie zostały zapłacone – w całości. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na podstawie § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) koszty tej pomocy obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 20 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Mimo iż oświadczenie pełnomocnika skarżącej nie odpowiada jego dokładnej formule, związany z nim wymóg uznano za spełniony przyjmując, że skoro opłaty nie zostały zapłacone – w całości, to tym bardziej w części. Niemniej jednak rozpoznając złożony wniosek należy zwrócić uwagę na treść art. 285 P.p.s.a. i związane z jego wykładnią wątpliwości interpretacyjne, rzutujące w istotny sposób poprzez przedstawioną przez pełnomocnika opinię na zasadność przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zgodnie z jego brzmieniem "niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania", a wniesiona w tym zakresie osobiście przez W. B. skarga z dnia 4 lipca 2006 r. została już uprzednio odrzucona postanowieniem z dnia 26 października 2006 r., które jest prawomocne od dnia 5 grudnia 2006 r.; bez znaczenia przy tym pozostaje to, iż z uwagi na wnoszone środki odwoławcze i składane przez skarżącą wnioski prawomocność została stwierdzona dopiero 28 sierpnia 2007 r. (po ustanowieniu w ramach prawa pomocy pełnomocnika w osobie adwokata, a przed złożeniem przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania). Zgodnie z jednym z poglądów, zakaz dalszego wznowienia dotyczy nie tylko prawomocnych orzeczeń co do meritum sprawy, ale również orzeczeń, które kończą postępowanie z przyczyn formalnych, np. w związku z odrzuceniem skargi o wznowienie lub umorzeniem postępowania wywołanego jej wniesieniem. Niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania zachodzi niezależnie od podstaw je uzasadniających i czasu, kiedy one wystąpiły. Nie jest ono dopuszczalne także wtedy, gdy skarga zostanie złożona przez inny podmiot lub na innych podstawach. Stosownie do tego, rozpatrywanie przez ustanowionego dla strony pełnomocnika zasadności wznowienia postępowania w kontekście wystąpienia warunkujących go przesłanek byłoby zupełnie bezprzedmiotowe i bezcelowe (nawet gdy w wyniku analizy okoliczności sprawy stwierdza się ich brak), zwłaszcza że treść sporządzonej opinii w żaden sposób nie nawiązywała nawet do zakazu dalszego wznowienia postępowania. W konsekwencji powinno się to spotkać z odmową przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Według drugiego ze stanowisk, ograniczenie możliwości ponownego wznowienia postępowania odnosi się wyłącznie do orzeczeń merytorycznych i nie dotyczy przypadków, w których pomimo wniesienia skargi o wznowienie postępowania w istocie do niego nie doszło, bowiem skarga o wznowienie została np. odrzucona z przyczyn formalnych. W jego uwzględnieniu postanowiono przyznać pełnomocnikowi skarżącej tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 240 zł., której wysokość znajduje oparcie w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (...); zgodnie z jego treścią jest to stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji we wszystkich sprawach z wyjątkiem tych, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna a także decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego. Jest to równocześnie kwota odpowiadająca wnioskowanej do przyznania, która ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (§ 2 ust. 3 w/w rozporządzenia); zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) wynosi ona 22 %, co od kwoty 240 zł. daje 52,80 zł. Ponieważ ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu oprócz opłaty obejmują również niezbędne, udokumentowane wydatki, za taki należy uznać poniesioną w sprawie przez pełnomocnika opłatę skarbową od udzielonego przez W. B. pełnomocnictwa (kwota 17 zł.). Jednocześnie, mimo przedłożonego dowodu wpłaty, za taki wydatek nie uznano opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego udzielonego przez adw. M. W. radcy prawnemu T. W. Przemawia za tym przede wszystkim osobiste sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w związku z czym brak jest przesłanek do uznania, iż udzielenie pełnomocnictwa substytutowi było konieczne. W związku z powyższym na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji postanowienia.