II SA/Rz 635/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-10-10

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Maria Piórkowska, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego może zostać rozpatrzony, gdy przepisy stanowiące podstawę jego przyznania są przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowe, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyników postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym, które badają zgodność przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego z Konstytucją RP. Do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał, dalsze postępowanie sądowe jest nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że skarżący nie pracował już w momencie stwierdzenia niepełnosprawności żony, a utrata pracy nastąpiła z innych przyczyn. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego - postanawia – zawiesić postępowanie sądowe. Przedmiotem skargi M.W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] marca 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne. M.W. w dniu [...] lutego 2013r. złożył do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w T. wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną A.W. Organ ustalił, że M.W. nie pracuje, zaś z załączonego świadectwa pracy z kopalni Siarki "[...]" P.P. w T. z [...] listopada 1996r. wynika, że był tam zatrudniony w okresie od [...] maja 1996r. do [...] listopada 1996r., zaś utrata pracy nastąpiła z powodu upływu okresu na jaki została zawarta umowa o pracę, a nie z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną. Ponadto z załączonego wniosku wynika, że niepełnosprawność stwierdzona została w 1998r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21 grudnia 2007r. Następnie organ wskazał, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli osoba uprawniona rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Decyzją z dnia [...] marca 2013r., nr [...] Prezydent Miasta T. odmówił wnioskodawcy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. M.W. złożył odwołanie od wymienionej wyżej decyzji. Wskazał, że w latach 2001r. – 2008r. miał orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i pobierał z tego tytułu zasiłek stały. Decyzją SKO z [...] czerwca 2011r., nr [...] przyznano mu świadczenie pielęgnacyjne od [...] maja 2011r. do [...] stycznia 2013r. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym – żoną. Nawiązując do przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego podał, że nie musiał rezygnował z zatrudnienia, gdyż miał przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W przekonaniu odwołującego się spełnia on wszystkie przesłanki do przyznania mu wnioskowanego zasiłku Decyzją wskazaną na wstępie, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013.r , poz. 267 ), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 16a, art. 17, art. 24 oraz art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006r. ze zmianami), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 129, poz. 823) SKO utrzymało w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. Kolegium w uzasadnieniu wskazało, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 16 a ustawy, zgodnie z którym zasiłek specjalny opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r., Nr 788, poz. 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia rehabilitacji i edukacji. Przesłankami wyłączającymi przyznanie zasiłku lub jego przyznanie w określonej wysokości jest przekroczenie kryterium dochodowego rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł oraz wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 16 ust. 8 ustawy. Kluczową przesłanka wynikająca z treści art. 16 a ust. 1 ustawy jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Art. 3 ppkt 22 zawiera definicję wskazanego wyżej pojęcia i tylko rezygnacja ze zdefiniowanego tam zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej skutkuje przyznaniem specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasadnie więc organ I instancji przyjął, że nie można w przedmiotowej sprawie stwierdzić, że przyczyną dla której M.W. nie podejmuje zatrudnienia była wyłącznie konieczność sprawowania opieki nad żoną. W dacie bowiem wydania orzeczenia o niepełnosprawności żony odwołujący się już nie pracował - pozostawał bez pracy od 1996r. z przyczyn innych niż sprawowanie opieki nad żoną. M.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej decyzję wnosząc o jej uchylenie i ponowne jej rozpatrzenie z wydaniem postanowienia w tej sprawie. Zdaniem skarżącego z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ II instancji zarzucił mu, że jako osoba bezrobotna, specjalny zasiłek opiekuńczy traktuje jako zastępcze źródło dochodu i z tego powodu nie zamierza podejmować zatrudnienia. Nie zgadzając się z tym zarzutem podniósł, że w latach 2001- 2008 miał orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności z zakazem podejmowania zatrudnienia i na tej podstawie otrzymywał zasiłek stały z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. W latach 1996- 2001 pozostawał w ewidencji osób bezrobotnych, ale nie było dla niego ofert pracy. Natomiast w latach 2008 – 2011 był zarejestrowany jako bezrobotny poszukujący pracy w ww. urzędzie, ale tak naprawdę jego praca polegała na sprawowaniu opieki nad niepełnosprawną żoną. Wskazał na trudny stan zdrowia żony, która wymaga całodobowej opieki, systematycznego przyjmowania lekarstw i kontaktu z druga osobą. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zmianami), zwanej dalej "P.p.s.a." Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W rozpoznawanej sprawie zawieszenie postępowania sądowego jest uzasadnione zainicjowaniem na wniosek z dnia 26 lipca 2013r., złożony przez Grupę Posłów na Sejm, postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, zarejestrowany pod sygnaturą K 38/13, o zbadanie zgodności: - przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, - przepisów art. 16a ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Ponadto pod sygnaturą K 27/13 toczy się postępowanie, wszczęte na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, o zbadania zgodności art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z zasadą zaufania do państwa i prawa oraz zasadą ochrony prawa nabytych wynikającymi z art. 2 z Konstytucji RP. Uwzględniwszy zakres złożonych do Trybunału Konstytucyjnego wniosków, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy bowiem toczących się przez Trybunałem Konstytucyjnym postępowań wskazanych powyżej. Z tego względu Sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania sądowego do czasu wydania orzeczeń przez Trybunał Konstytucyjny. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło