II SA/Rz 635/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-05
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie prawidłowo ustalił opłatę stałą za pobór wody podziemnej dla Nadleśnictwa, uwzględniając cel retencjonowania wody oraz możliwość zwolnienia z opłat dla celów leśnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy, w szczególności czy zaistniały podstawy do naliczenia spornej opłaty. Wskazano na potrzebę analizy celu retencjonowania wody oraz przepisów dotyczących zwolnienia z opłat dla celów leśnych, a także na nieprawidłowości w sposobie obliczenia opłaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która ustaliła opłatę stałą za pobór wody podziemnej dla Nadleśnictwa. Nadleśnictwo wniosło reklamację, kwestionując wysokość i zasadność naliczenia opłaty, argumentując, że woda pochodzi z naturalnych procesów i służy retencjonowaniu. Po nieuwzględnieniu reklamacji, Nadleśnictwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za pobór wody podziemnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz strony skarżącej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo [...] kwotę 207 zł /słownie: dwieście siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 635/18
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej: Nadleśnictwo) jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: Dyrektor ZZPGWWP) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] określająca opłatę stałą za pobór wody podziemnej do napełniania zbiornika retencyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, informacją roczną z dnia [...] marca 2018 r.
nr [...] Dyrektor ZZPGWWP na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566, dalej: u.P.w.) ustalił Nadleśnictwu za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 51 zł za pobór wody podziemnej do zbiornika.
W informacji tej wskazano, że opłatę obliczono zgodnie z art. 271 ust. 2 u.P.w. oraz
§ 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502, dalej: rozporządzenie) jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej 500 zł na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym [...] w ilości 1 m3/h (po przeliczeniu 0,000277777 m3/s).
Od powyższej informacji rocznej reklamację wniosło Nadleśnictwo kwestionując wysokość ustalonej opłaty oraz zasadność jej naliczenia.
Wskazało, że zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, napełnienie stawu ma następować z naturalnego spływu wód gruntowych z dynamicznych zasobów wody oraz wodami opadowymi i roztopowymi. Zgodnie z art. 214 u.P.w., woda w stawie, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wodami opadowymi, roztopowymi lub gruntowymi, znajdującymi się w granicach nieruchomości gruntowej, stanowi własność właściciela tej nieruchomości.
W okolicznościach sprawy pobór wód następuje w sposób naturalny (niewymuszony), zatem zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym nie ma podstaw do naliczania opłat za pobór wód podziemnych w ramach usług wodnych, gdyż woda do napełniania stawu pochodzi z naturalnych procesów hydrologicznych
i hydraulicznych.
Nadleśnictwo wskazało także, że przedmiotowy zbiornik powstał w ramach projektu dofinansowanego ze środków Funduszu Spójności i jego zadaniem jest retencjonowanie wód, co mieści się w katalogu usług wodnych określnych w art. 35 ust. 3 u.P.w., ale jest to usługa nie podlegająca opłatom (nie wymieniona w art. 268
i art. 269 u.P.w.).
Dyrektor nie uznał reklamacji i wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2018 r. - wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 i 10 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.P.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: K.p.a.) - ustalił dla Nadleśnictwa za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą
w wysokości 51 zł za pobór wody podziemnej ze źródliska do napełniania zbiornika retencyjnego w miejscowości D.
Przytaczając treść art. 271 ust. 2 u.P.w. wskazał, że Nadleśnictwo może korzystać
z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z [...] listopada 2012 r. (ważnego do [...] listopada 2032 r.) wydanego przez Starostę [...] na pobór wody podziemnej ze źródła do zbiornika w maksymalnej ilości Q = 1,25 m3/s
w miejscowości D. Oznacza to, że zgodnie z art. 298 pkt 1 u.P.w. strona obowiązana jest ponosić opłatę z usługi wodne.
Na decyzję Dyrektora skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożyło Nadleśnictwo zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 271 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3, art. 267, art. 268 i art. 269 u.P.w. poprzez błędne uznanie, że rodzaj usługi wodnej z której korzysta Nadleśnictwo generuje obowiązek uiszczania opłaty stałej za korzystanie z wód, podczas gdy usługa polegająca na retencjonowaniu wód nie podlega jakimkolwiek opłatom,
- art. 271 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 270 ust. 2 u.P.w. poprzez określenie opłaty stałej
w sytuacji, gdy zbiornik retencyjny w miejscowości D. i korzystanie z wód następuje na cele leśne związane z nawadnianiem przyległych obszarów leśnych, za co nie pobiera się opłaty,
- art. 298 pkt 1 u.P.w. przez przyjęcie, że przepis ten pozwala na wydanie decyzji określającej wysokość opłaty stałej bez uwzględniania okoliczności, że nie każda usługa wodna jest usługą opłatą,
II. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 10 K.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań,
- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności brak wyczerpującego zebrania
i rozpatrzenia materiału dowodowego, opierając się wyłącznie na treści pozwolenia wodnoprawnego i dokonanie jego analizy w sposób dowolny i sprzeczny
z przepisami u.P.w.,
- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego jak i prawnego,
a także brak ustosunkowania się do podniesionych w reklamacji zarzutów, czym naruszono zasadę pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.
W związku z podniesionymi zarzutami Nadleśnictwo zwróciło się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podtrzymało w całości argumentację zawartą w reklamacji, podkreślając, że skoro głównym zadaniem zbiornika powstałego w miejscowości D. jest retencjonowanie wód, to w świetle art. 268 i art. 269 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w. za taką usługę wodną nie mogą być pobierane opłaty, gdyż piętrzenie, magazynowanie i retencjonowanie wód nie zostało uznane za odpłatną usługę wodną.
Nadto nie wylicza się opłaty, gdy zachodzi okoliczność poboru wód do celów rolniczych i leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. Taką zaś funkcję pełni zbiornik retencyjny w miejscowości D.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2018 r. WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem wniesionej skargi pozostaje decyzja Dyrektora ZZPGWWP określająca Nadleśnictwu opłatę stałą za pobór wody podziemnej, pozostająca
w związku z udzielonym Nadleśnictwu [...] listopada 2012 r. przez Starostę [...] pozwoleniem wodnoprawnym.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż dokonana pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontrola wskazanej decyzji wykazała, że narusza ona przepisy postępowania w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związane jest to w szczególności z brakiem należytego wyjaśnienia, czy w okolicznościach sprawy zaistniały w ogóle podstawy do naliczenia spornej opłaty.
Zgodnie z art. 267 pkt 1 u.P.w., opłaty za usługi wodne stanowią jeden
z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami.
Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie (będące państwową osobą prawną) oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty, przy czym wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach
i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego,
z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych (art. 239 ust. 1 w zw. z art. 271 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.P.w.).
Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty.
W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji, od której podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 273 ust. 1, 6 i 8); stosownie do art. 14 ust. 6 pkt 2, właściwym organem Wód Polskich w opisanym zakresie jest dyrektor właściwego ZZPGWWP.
W okolicznościach sprawy wątpliwości dotyczące zasadności naliczenia Nadleśnictwu opłaty stałej oraz ewentualnej prawidłowości określenia jej wysokości wynikają z:
I. udzielone Nadleśnictwu decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. pozwolenie wodnoprawne uprawniało go do wykonania przebudowy stawu ziemnego na działce nr 4112/17 w miejscowości D. (polegającej na powiększeniu jego parametrów), wykonanie niezbędnych urządzeń wodnych (wylotu odprowadzającego nadmiar wody, ubezpieczenia dna i skarp cieku w rejonie wylotu, przelewu górnego) oraz zrzut wody zgromadzonej w czaszy stawu w ilości Qmax.h = 345 m3/h, Qśr.d = 10,7 m3/d i Qmax.r = 3 900 m3/rok. Z pozwolenia tego nie wynika jednak, aby na jego podstawie dokonywany był pobór wód podziemnych, a więc że w sprawie ma miejsce korzystanie z usługi wodnej wiążącej się z obowiązkiem uiszczania opłat (art. 35 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 1 u.P.w.).
Wg uzasadnienia decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2012 r., wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego z [...] września 2012 r. opiewał wprawdzie na pobór wody podziemnej ze źródła do zbiornika w ilości Qmax.r = 2 450 m3/rok, Qmax.h = 1 m3/h i Qśr.d = 6,7 m3/d (s. 2), niemniej w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji został zmodyfikowany poprzez całkowite wyłączenie z jego zakresu poboru wody podziemnej (s. 3).
Dokonując określenia opłaty w oparciu o wykluczoną z pierwotnego wniosku wartość maksymalnego poboru godzinowego (Qmax.h) Dyrektor ZZPGWWP nie odniósł się do tego aspektu tak w informacji rocznej jak i zaskarżonej decyzji
/uwagę zwraca przy tym rozbieżność między wartością Qmax.h ujętą w informacji rocznej (wynoszącą 1 m3/h, po przeliczeniu 0,000277777 m3/s), a wykazaną
w zaskarżonej decyzji (Q = 1,25 m3/s) powołującej się w tym zakresie na maksymalny pobór ustalony w pozwoleniu wodnoprawnym; niezależnie od tego, że Q = 1,25 m3/s w ogóle nie wynika z pozwolenia wodnoprawnego, to właśnie iloczyn wskazanej w informacji rocznej Qmax.h = 1 m3/h (po przeliczeniu 0,000277777 m3/s) oraz jednostkowej stawki opłaty i czasu wyrażonego w dniach daje wskazaną w niej i decyzji opłatę w wysokości 51 zł/.
W kontekście określenia opłaty za pobór wody podziemnej Dyrektor ZZPGWWP nie poddał także analizie zapisów uzasadnienia, wg których "staw zasilany jest wodą ze źródełek zlokalizowanych w jego skarpie oraz wodą opadową spływająca do jego czaszy" (s. 3, pkt 2), a także że "staw zasilany będzie wodami opadowymi oraz wodami gruntowymi (zasoby dynamiczne odnawialne) dopływającymi w sposób naturalny, powierzchniowo do czaszy stawu ze źródełek zlokalizowanych
ok. 5,00 m od jego czaszy" (s. 4, pkt 6), odnośnie czego - co do ustalenia, czy i jaki pobór wód ma miejsce w sprawie - nie można było wykluczyć ewentualnej potrzeby wykorzystania niezbędnego do uzyskania pozwolenia operatu wodnoprawnego;
II. braku odniesienia do podstawowego celu z jakim związane było udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, tj. przeznaczenia zbiornika do retencjonowania wód spływających do jego czaszy (s. 2, pkt III.5).
O ile art. 35 ust. 3 pkt 2 u.P.w. klasyfikuje "piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód" jako usługę wodną, to retencjonowanie wód nie zostało już jednak ujęte
w zawartym w art. 268 i 269 u.P.w. katalogu usług wodnych, za które uiszcza się opłaty. Okoliczność ta nie została poddana analizie przez Dyrektora ZZPGWWP, który określając opłatę za pobór wody podziemnej ze źródliska nie wziął pod uwagę, dla jakich potrzeb to następuje. W tym kontekście należy zauważyć, że nie każda usługa wodna przewidziana przez u.P.w. jest usługą odpłatną, gdyż gdyby tak było, zbędne byłyby szczegółowe regulacje zawarte w jej art. 268 i 269.
Za takim sposobem wykładni wskazanych przepisów przemawia także to, że
art. 269 ust. 1 pkt 1 u.P.w. w sposób wyraźny przewiduje opłatę za usługi wodne wyłącznie za "zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej". Abstrahując od powierzchni działki nr 4112/17 w miejscowości D. (w aktach sprawy brak jest danych na ten temat) trudno traktować wykonania na niej urządzenia wodnego w postaci zbiornika retencyjnego (poprzez powiększenie istniejącego stawu) jako przyczyniającego się zmniejszenia retencji, gdyż stałoby to
w całkowitej sprzeczności z przypisaną mu funkcją (na potwierdzenie tego można także przytoczyć zawarty w pozwoleniu wodnoprawnym zapis o obowiązku Nadleśnictwa prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej z uwzględnieniem okresów suszy i intensywnych opadów, s. 2 pkt III.4);
III. braku odniesienia do treści art. 270 ust. 2 u.P.w., w myśl którego "opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych (w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepis ten miał treść "opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb", co pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie).
Z udzielonego Nadleśnictwu pozwolenia wodnoprawnego wynika, że oprócz zasadniczego celu jaki ma spełniać projektowany zbiornik poprzez retencjonowanie spływających do jego czaszy wód, będzie stworzenie dogodnego środowiska dla rozwoju różnych gatunków roślin i zwierząt (s. 4, pkt 4). W kontekście przytoczonego wyżej zapisu pozwolenia wodnoprawnego o wymogu prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej z uwzględnieniem okresów suszy i intensywnych opadów uprawdopodabnia to okoliczność, że charakter zbiornika może przemawiać za uznaniem go jako służącego celom leśnym na potrzeby nawadniania gruntów. Aspekt ten został całkowicie pominięty przez Dyrektora ZZPGWWP przy określaniu opłaty, jak również to, że do wydania pozwolenia wodnoprawnego doszło pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r.,
(Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), która nie przewidywała opłat nałożonych obecnie obowiązującą u.P.w., a zatem zapisy pozwolenia nie musiały pozostawać w pełni adekwatne do uregulowań zawartych w obecnie obowiązującej u.P.w.
W tym zakresie, z uwagi na rozbieżność czasową między wydaniem pozwolenia wodnoprawnego a decyzji określającej opłatę za pobór wód nie można wykluczyć zastosowania art. 7a § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony;
IV. zastosowanego przez Dyrektora ZZPGWWP sposobu obliczenia wysokości opłaty (abstrahując od opisanych wyżej przypadków braku wykazania zasadności jej nałożenia oraz braku określenia w pozwoleniu wodnoprawnym - wynikającej
z § 15 pkt 1 rozporządzenia RM w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - maksymalnego poboru wód podziemnych).
Zgodnie z art. 271 ust. 2 u.P.w., wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach
i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.
O ile jako podstawa obliczenia opłaty akceptacji mogłaby podlegać sama jej stawka jednostkowa (wynosząca 500 zł na dobę za 1m³ pobieranej wody) oraz czas wyrażony w dniach (365), Sąd nie podziela stanowiska Dyrektora ZZPGWWP co do sposobu interpretacji zapisu odnoszącego się do maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego.
Gdyby nawet teoretycznie przyjąć, że Nadleśnictwo dokonuje jej poboru, a pobór ten charakteryzują 3 wielkości, tj. maksymalny roczny (Qmax.r = 2 450 m3/rok), maksymalny godzinowy (Qmax.h = 1 m3/h) i średni dobowy (Qśr.d = 6,7 m3/d), Dyrektor ZZPGWWP z niewiadomych i niewyjaśnionych tak w informacji rocznej jak
i zaskarżonej decyzji przyczyn, jako podstawę naliczenia opłaty przyjął Qmax.h przeliczony z m3/h na m3/s, tj. 0,000277777, która to wartość po przemnożeniu przez stawkę jednostkową opłaty oraz ilość dni w roku dała określoną w decyzji opłatę stałą w wysokości 51 zł.
W ocenie Sądu taki sposób obliczenia opłaty nie mógłby być uznany za prawidłowy. Jeżeli bowiem pobór wody do zbiornika retencyjnego nie mógłby w ciągu roku być większy niż 2 450 m3, to wartość ta odpowiadałaby maksymalnej ilości wody powierzchniowej która może być pobrana i która po przeliczeniu na m3/s powinna stanowić podstawę obliczenia opłaty. Jej naliczenie w oparciu o maksymalny pobór godzinowy prowadziłoby do zawyżenia tej opłaty, gdyż Qmax.h wynoszący 1 m3/h pomnożony przez dobowy wymiar godzin i ilość dni w roku dawałby 8 760 m³/rok,
a więc wielkość zdecydowanie przekraczającą możliwą legalną ilość poboru wód
w ciągu roku.
Z uwagi na opisane wyżej okoliczności Sąd stwierdził, że do wydania zaskarżonej decyzji określającej Nadleśnictwu opłatę stałą za pobór wód doszło
w sposób przedwczesny, bez dostatecznego wyjaśnia wszystkich kluczowych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych (z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).
Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na obecnym etapie wyjaśnienia sprawy istnieją uzasadnione przesłanki do uznania Nadleśnictwa za podmiot nie mający w opisanej sytuacji obowiązku ponoszenia opłaty stałej za pobór wód. Ponieważ jednak postępowanie wyjaśniające nie zostało w tym względzie przez Dyrektora ZZPGWWP praktycznie w ogóle przeprowadzone, nie pozwala to na przesądzenie naruszenia podniesionych w skardze przepisów prawa materialnego, gdyż nie jest rolą Sądu całkowite zastępowanie organów administracji w procesie ich wykładni i stosowania (analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ ją wydający - mimo sygnalizowanych w reklamacji okoliczności mających w jego ocenie decydujący wpływ na zasadność naliczenia opłaty - nie przedstawił żadnej argumentacji w tym zakresie).
Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. (statuującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu) poprzez brak umożliwienia Nadleśnictwu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań należy zwrócić uwagę, iż jak wynika z uzasadnienia skargi, skutkowało to w ocenie Nadleśnictwa przede wszystkim pozbawieniem możliwości złożenia zastrzeżeń co do zebranego
w sprawie materiału dowodowego oraz złożenia wniosku dowodowego z oględzin nieruchomości na której zlokalizowany jest zbiornik retencyjny dla wykazania, że obok podstawowej funkcji retencyjnej spełnia on także funkcje polegające na nawadnianiu przyległych gruntów leśnych.
Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, naruszenie
art. 10 K.p.a. podlega ocenie z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2018 r. II OSK 2124/16 - LEX nr 2552246 i z dnia 27 lipca 2018 r. II OSK 2178/16 - LEX nr 2547218).
Mimo że stosownie do art. 14 ust. 2 u.P.w., do postępowania przed organami
o których mowa w ust. 1 pkt 3-6 /m.in. dyrektorem zarządu zlewni Wód Polskich/ stosuje się przepisy K.p.a., szczegółowa analiza ewentualnego naruszenia art. 10 K.p.a. w kontekście opisanych uchybień przepisom normującym postępowanie dowodowe jawi się jako zbędna. W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji - co dla Dyrektora ZZPGWWP wiązało się będzie z obowiązkiem ponownego rozpatrzenia sprawy – wynika to również z tego, że na mocy art. 1 pkt 17 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1722), w u.P.w. dodany został – obowiązujący od 20 września 2018 r. - art. 273a, wg którego w przypadku złożenia reklamacji o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 K.p.a. nie stosuje się.
Stosownie do powyższego, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
O zwrocie na rzecz skarżącego Nadleśnictwa kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu (17 zł) oraz jego wynagrodzenie (90 zł) ustalone
w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) orzeczono na podstawie art. 200 w zw.
z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
Ponownie rozstrzygając sprawę Dyrektor ZZPGWWP zobowiązany będzie wyeliminować stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenia, kierując się – zgodnie z art. 153 P.p.s.a. - oceną prawną oraz wskazaniami Sądu co do prowadzenia postępowania wynikającymi z niniejszego uzasadnienia. Związane jest to przede wszystkim z koniecznością dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zwłaszcza w kontekście zasadności obciążenia Nadleśnictwa obowiązkiem ponoszenia opłaty) oraz należytego – odpowiadającemu wymaganiom przewidzianym przez art. 107 § 3 K.p.a. – uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło