II SA/Rz 637/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]. do wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], uchyliło skarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie w niniejszej sprawie zainicjował - skierowany do Burmistrza Miasta i Gminy - wniosek J. K. z dnia 3 kwietnia 2008 r. o przyznanie świadczenia w postaci zasiłku stałego. W toku postępowania organ I instancji ustalił, iż w skład gospodarstwa domowego wnioskodawcy wchodzi, oprócz wyżej wymienionego, żona – Z. K.. Jedynym dochodem rodziny jest świadczenie emerytalne pobierane przez żonę wnioskodawcy w wysokości 703,99 zł. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił udzielenia żądanej pomocy, wobec faktu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, wynoszącego 702 zł. Z powyższą decyzją nie zgodził się J. K. składając od niej odwołanie, w którym podniósł, że nie posiada wystarczających środków finansowych potrzebnych do egzystencji, natomiast dochód w postaci emerytury małżonki przeznaczany jest na opłaty i inne podstawowe potrzeby. Rozpatrując odwołanie SKO uznało, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne jest nieprawidłowe z punktu widzenia zgodności z prawem, bowiem postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób naruszający normy procesowe. Organ odwoławczy stwierdził brak potwierdzenia doręczenia stronie informacji o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Powyższe koliduje z podstawową zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 10 § 1 KPA, stanowiącą o obowiązku zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym jego stadium oraz umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Organ II instancji wskazał również na brak należytego tj. odpowiadającego przepisom KPA uzasadnienia tak faktycznego, jak i prawnego decyzji. Przede wszystkim jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze powzięło wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia organu administracji wydającego decyzję w przedmiotowej sprawie. Organ powołał w tym miejscu przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), wedle którego kompetencje do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej posiada wójt, burmistrz, prezydent miasta, o ile przepisy szczególne nie zawierają odmiennych regulacji. Za taki szczególny przepis nie można uznać art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, należących do właściwości gminy. Uwzględniając powyższe SKO stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie kwestionowana decyzja została wydana przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej i podpisana przez jego Kierownika. W ocenie organu odwoławczego, naruszono tym samym wskazaną wyżej zasadę, iż decyzję w sprawach z zakresu pomocy społecznej wydawane są z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako organu kompetentnego w tym zakresie, podpisywane zaś są przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, działającego jednak tylko w granicach takiego upoważnienia. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez J. K., który przyznał, iż wprawdzie jest ona dla niego pozytywna, jednak ma wątpliwości co do wykonania przez organ I instancji zawartych w jej uzasadnieniu zaleceń. Skarżący podniósł, że organ pierwszoinstancyjny działa jednostronnie przyjmując, iż emerytura Z. K. wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania rodziny, nie uwzględniając przy tym, iż skarżący będąc osobą chorą ponosi związane z tym wydatki na leczenie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, ponawiając wywody zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach dokonywanej kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w obrocie prawnym ostać się nie mogą. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z ustaleń wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez MGOPS w dniu 4.04.2008 r. w sposób jednoznaczny wynika, że J. K. miał przyznany w okresie wcześniejszym zasiłek stały na okres od lipca 2007 r., do marca 2009 r. Okoliczność ta została potwierdzona okazaną przez skarżącego podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 3.12.2008 r. decyzją MGOPS z dnia [...].07.2007 r., Nr [...]. Zasiłek ten skarżącemu był wypłacany. W aktach administracyjnych sprawy brak jest wniosku J. K. o przyznanie mu zasiłku stałego na okres od 3.04.2008 r. Podczas rozprawy przed sądem skarżący zaprzeczył, by wniosek taki składał. Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że organy obu instancji prowadziły postępowanie w sprawie o przyznanie J. K. zasiłku stałego w sytuacji, kiedy sprawa o przyznanie tegoż zasiłku była rozstrzygnięta ostateczną decyzją MGOPS z dnia [...].07.2007 r., Nr [...] Stwierdzenie takiego faktu powoduje konkluzję, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisu art. 16 § 1 KPA. Przepis ten przewiduje, że decyzje od których nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Sprawa zakończona decyzją ostateczną nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy pociąga za sobą sankcję nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 KPA). Wyjątki od tej zasady określa zdanie drugie art. 16 § 1 KPA. W analizowanej sprawie z wymienionymi tam wyjątkami nie mamy do czynienia. O ile organ I instancji dostrzegł konieczność weryfikacji decyzji o przyznaniu J. K. zasiłku stałego z uwagi na wzrost uzyskiwanych przez jego rodzinę dochodów mógł wszcząć z urzędu postępowanie w trybie art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) o zmianę lub uchylenie na niekorzyść strony decyzji MGOPS z dnia [...].07.2007 r., Nr [...] Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.