II SA/Rz 640/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-07
Skład orzekający: Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo przewodnie organu, za którym przesłano skarżącemu dokumenty informujące o sposobie rozpatrzenia skargi, stanowi akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Pismo przewodnie organu, za którym przesłano dokumenty informujące o sposobie rozpatrzenia skargi, ma jedynie walor informacyjny i nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach adresata. W związku z tym nie jest czynnością podlegającą właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, a skarga na takie pismo jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący T. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na "decyzję Rady Gminy [...]" z dnia [...] maja 2015 r., która miała utrzymywać w mocy wybór Z. W. na sołtysa. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia statutu sołectwa przy wyborze sołtysa. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
1. odrzucić skargę; 2. zwrócić T. M. uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. M. na "decyzję Rady Gminy [...]" z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie wyborów na sołtysa - p o s t a n a w i a - 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić T. M. uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych).
T. M. pismem z dnia 18 maja 2015 r., sprecyzowanym w dniu 31 sierpnia 2015 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ze skargą na "decyzję Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] utrzymującą w mocy wybór Z. W. na sołtysa J. wraz z załącznikami do tej decyzji, protokołem z obrad sesji Rady Gminy [...] z dnia 30 kwietnia 2015 r. oraz protokołem z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r.".
Z akt sprawy wynika, że w dniu 16 lutego 2015 r. odbyły się wybory sołtysa
w sołectwie J. W wyniku przeprowadzonego tajnego głosowania zebranie wiejskie na sołtysa wsi J. wybrało Z. W.
Nie zgadzając się z wynikami wyborów, w dniu 19 lutego 2015 r., T. M. skierował do Przewodniczącego Rady Gminy [...] "skargę na wybory sołeckie w J.", podnosząc, że w ich trakcie doszło do złamania statutu sołectwa J., a dokładniej § 10 pkt 6 Rozdział V Statutu. Podniósł, że zapis ten stanowi, że kandydat na sołtysa musi być stałym mieszkańcem sołectwa. Tymczasem Z. W. od 5 lat mieszka na stałe w sołectwie Z. W tych okolicznościach T. M. zawnioskował o unieważnienie wyborów w sołectwie J.
W dalszej kolejności w dniu 17 kwietnia 2015 r. odbyło się posiedzenie Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...], z którego spisany został protokół nr [...]. Wynika z niego, że tematem posiedzenia było wydanie opinii w sprawie złożonej skargi na prawidłowość przeprowadzonych wyborów sołtysa w sołectwie J. Wskazano w nim także, że Komisja Rewizyjna po przeanalizowaniu w dniach 4.03.2015 r., 12.03.2015. i 17.04.2015 r., zarzutów przedstawionych w proteście przez T. M., uznała że "nie jest w stanie sprawdzić czy W. Z. był uprawniony do kandydowania na sołtysa J. i powołując się na zebranie wiejskie, które jest najważniejszą instytucją w sołectwie", uznała, że zebranie wiejskie było ważne, że mieszkańcy zostali poinformowani o regulaminie wyborów sołtysa, powołana Komisja Skrutacyjna przyjęła zgłoszone kandydatury na sołtysa, w tym kandydaturę Z. W., co potwierdza, że spełniał on warunki do kandydowania na sołtysa.
Z nadesłanych akt administracyjnych wynika także, że w dniu 30 kwietnia 2015 r. w trakcie obrad sesji Rady Gminy [...], rozpatrywano skargę T. M. na "prawidłowość przeprowadzonych wyborów sołtysa w sołectwie J.". Z odbytej sesji sporządzony został protokół. Z nadesłanego do tut. Sądu wyciągu z protokołu (k. 2 akt adm.) wynika, że po przedstawieniu stanowisk w sprawie odbyło się głosowanie, w wyniku którego Rada Gminy przyjęła opinię Komisji Rewizyjnej na "skargę dotyczącą prawidłowości przeprowadzonych wyborów sołtysa w sołectwie J.".
Następnie przy piśmie z dnia 13 maja 2015 r. Przewodniczący Rady Gminy [...] przekazał T. M. wyciąg z protokołu z sesji Rady Gminy [...] z dnia 30 kwietnia 2015 r. oraz opinię Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...]. Dokumenty te T. M. odebrał w dniu 14 maja 2015 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśnił, że skarga T. M. rozpatrywana była na sesji w dniu 30 kwietnia 2015 r. Skarga ta rozpatrzona została w formie opinii wyrażonej przez Radę Gminy. Rada nie podjęła żadnej uchwały, wyraziła natomiast opinię w której uznała skargę za bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia
z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art.
3 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na dzień wniesienia skargi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,
na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie skarga, jak sprecyzował sam T. M. w piśmie z dnia 31 sierpnia 2015 r., dotyczy "decyzji Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] utrzymującej w mocy wybór Z. W. na sołtysa J. wraz z załącznikami do tej decyzji, protokołem z obrad sesji Rady Gminy [...] z dnia 30 kwietnia 2015 r. oraz protokołem z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r.".
Jak wynika z akt sprawy powyższa "decyzja" to pismo Przewodniczącego Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] za którym przesłano skarżącemu wyciąg z protokołu z sesji Rady Gminy [...] z dnia 30 kwietnia 2015 r. oraz protokół Nr [...] z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r. dotyczący wydania opinii w sprawie skargi na prawidłowość przeprowadzonych wyborów sołtysa w sołectwie J.
Należy zauważyć, że zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne, niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatni warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (tak m.in.
w postanowieniu NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 265/07). Powyższe wskazuje, że czynność z zakresu administracji publicznej może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego jedynie, gdy z jej treści wynika przyznanie stronie uprawnień lub nałożenie na nią określonych obowiązków a czynności te wynikają z władczego działania organu.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo przewodnie organu z dnia [...] maja 2015 r., za którym przesłano skarżącemu wskazane w tym piśmie dokumenty informujące o sposobie rozpatrzenia skargi T. M. w sprawie "prawidłowości przeprowadzonych wyborów" sołtysa w sołectwie J. Nie ulega wątpliwości, że pismo to nie jest czynnością o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i nie podlega właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Ma ono wyłącznie walor informacyjny a przez to nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach
i obowiązkach adresata.
W tych okolicznościach, uznać należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.
O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło