II SA/Rz 643/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 15 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W.M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad i trybu korzystania z Wiejskiego Domu Kultury -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 643/09 Uzasadnienie Rady Gminy [...] w dniu [...].08.2006 r. nr [...] podjęła uchwałę w sprawie określenia zasad i trybu korzystania z Wiejskiego Domu Kultury w G. W. M. pismem z 21.05.2009 r. wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego dokonanego uchwałą tego organu z [...].08.2006 r. nr [...]. Naruszenie prawa polegało według W. M. na faktycznym przekazaniu Wiejskiego Domu Kultury do korzystania różnym instytucjom samorządowym, organizacjom pozarządowym oraz instytucjom komercyjnym zamiast sołectwu. Budynek tego obiektu kultury wraz z działką gruntu stanowi dawne mienie gromadzkie i jest zbudowany na ziemi przekazanej wsi przez mieszkańców, ze składek mieszkańców oraz przy ich wkładzie rzeczowym i robociźnie. Rada gminy podjęła swą uchwałę w sposób arbitralny nie pytając o zgodę zebrania wiejskiego. W dniu [...].08.2006 r. czyli w dniu podjęcia uchwały nie odbyła się żadna sesja Rady Gminy. Sołectwo zostało pozbawione dochodów z tytułu wynajmu sal znajdujących się w Domu Kultury. Granicami wezwania, W. M. objął również uchwały Rady Gminy [...] z [...].12.2003 r. Nr [...], z [...].12.2003 r. Nr [...], z [...].04.2005 r., nr [...]. W zakończeniu wezwania, W. M. wniósł o uchylenie w całości wymienionych uchwał Rady Gminy [...]. W. M. skargą z 27.07.2009 r. działając na podstawie art. 101a ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.; zwana dalej u.s.g.). zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie uchwałę Rady Gminy [...] z [...].12.2003 r. Nr [...], z [...].12.2003 r. Nr [...], z [...].04.2005 r. Nr [...], z [...].08.2006 r. Nr [...]. W odniesieniu do uchwały Rady Gminy z [...].08.2006 r. Nr [...] w zarzucono organowi gminy przekazanie bez zgody zebrania wiejskiego różnym instytucjom komercyjnym i organizacjom pozarządowym zamiast sołectwu. Zarząd budynkiem tego obiektu został powierzony osobie prywatnej bez zgody sołectwa. Dom Ludowy został wybudowany ze składek i przy wkładzie rzeczowym mieszkańców sołectwa. Takie postępowanie Rady Gminy stanowi naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g. W zakończeniu skargi, zwrócono uwagę, iż Przewodniczący Rady Gminy dokonał manipulacji, gdyż odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zwykłym pismem informacyjnym. Rada Gminy żadnej uchwały w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie podjęła. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę W. M. wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Te wniosek uzasadniono następującymi względami: pismem z 24.04.2009 r. i z 1.07.2009 r. po rozpatrzeniu wezwania skarżącego na sesji odbytej w dniu 23.04.2009 i 30.06.2009 r. Rada Gminy odmówiła uchylenia zaskarżonej przez W. M. uchwały. Jako bezpodstawny oceniono zarzut, iż Rada powinna załatwić wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w formie uchwały. Prawo do korzystania z Wiejskiego Domu Kultury mają wszyscy mieszkańcy sołectwa G. i Gminy [...]. Ustalone przez Radę Gminy zasady korzystania z Wiejskiego Domu Kultury w G. nie uszczuplają prawa sołectwa do korzystania z tego mienia. Rada Gminy w piśmie z 25.11.2009 r. uzupełniając swą odpowiedź na skargę podkreśliła, że skarżący dwukrotnie wzywał organ do usunięcia prawa dokonanego uchwałą z [...].08.2006 r. Nr [...]. Ten fakt w świetle dotychczasowego orzecznictwa ma prowadzić do odrzucenia bądź do oddalenia skargi W. M. na wymienioną uchwałę Rady Gminy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdził co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę w niniejszej sprawie oparto na regulacji art. 101 ust. 1 u.s.g. Wraz z przepisami p.p.s.a., umożliwia ona sądową kontrolę uchwał i zarządzeń organów ustrojowych samorządu gminnego podjętych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Orzecznictwo sądowe oraz doktryna prawa uzależniają uwzględnienie skargi złożonej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. od wykazania przez skarżącego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przedmiotem skargi. Podkreśla się również, iż w postępowaniu sądowym wszczętym tytułem skargi, o której mowa w powołanym wyżej przepisie u.s.g., ochronie podlega interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę, przed nielegalnym aktami organów samorządowych. Stwierdzenie przez Sąd wyłącznie niezgodności z prawem zaskarżonego aktu organu samorządowego, przy braku wpływu tego aktu na sytuację prawną wnoszącego skargę, nie jest wystarczające do skasowania uchwały bądź zarządzenia. Naruszony przez organ samorządu gminnego interes prawny ma być interesem wnoszącego skargę, nie zaś interesem nieokreślonej grupy (np. mieszkańców gminy). Interes ten ma być interesem konkretnym a zarazem rzeczywistym i nie przyszłym; dodatkowo mającym swe źródło w normie prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyrok NSA z 4.03.2008 r., I OSK 1157/08, LexPolonica nr 2025527). W pierwszej kolejności należy stwierdzić zaistnienie formalno – prawnych przesłanek dopuszczalności skargi W. M. Skarżący wezwał Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi Przewodniczącego Rady wniósł skargę do Sądu Administracyjnego. Nie znajduje uzasadnienia wniosek Rady o odrzucenie skargi W. M. powołujący dwukrotne skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin na wniesienie skargi przez W. M. należy liczyć od dnia 7.07.2009 r. W tym dniu została skarżącemu doręczona odpowiedź na wezwanie skierowane do Rady przez W. M. z 21.05.2009 r. Uprzednie wezwanie z 17.03.2009 r. nie może być brane pod uwagę, gdyż zostało wniesione przez W. M. w imieniu sołectwa o czym świadczą pieczęcie urzędowe widniejące na wezwaniu. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego z 21.05.2009 r., oraz skarga z 27.07.2009 r., została wniesiona przez W. M. jako osobę niepełniącą funkcji publicznych. Skarżący nie wykazał, iż kwestionowana przez niego uchwała Rady Gminy z [...].08.2006 r., nr [...], w sprawie określenia zasad i trybu korzystania z Wiejskiego Domu Kultury w G. wpływa negatywnie na gwarantowany prawem interes prawny lub uprawnienie. Zarzuty skarżącego nie są skierowane wobec aktu prawa miejscowego, czyli aktu o nieograniczony zasięgu podmiotowego oddziaływania. Określona wyżej uchwała Rady Gminy jest aktem typowo wewnętrznym, a przy tym w zasadzie niezdatnym do pogorszenia sytuacji prawnej skarżącego. Za naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej nie przekonuje podnoszony przez niego fakt nie zasięgnięcia przez Radę zgody zebrania wiejskiego na oddanie do korzystania lokali w budynku domu kultury. W aktualnym stanie prawnym budynek domu kultury stanowi mienie gminy. W granicach określonych prawem organy wspólnoty gminnej posiada swobodę w ustalaniu reguł gospodarowania składnikami swego mienia. Obowiązujące przepisy nie wymagają uzyskiwania zgody na wykonywanie prawa własności składnikami mienia gminy od mieszkańca gminy. Powoływane przez skarżącego naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 u.s.g. nie może zostać uwzględnione przez Sąd, gdyż powołany przepis ustala relacje zachodzące pomiędzy sołectwem a organami gminy, nie zaś pomiędzy gminą a osobą działającą indywidualnie. Należy przypomnieć, iż art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga wykazania realnego związku pomiędzy uprawnieniem lub obowiązkiem skarżącego a wypowiedzią organu zawartą w kwestionowanym przed sądem akcie. Zaznaczonego związku brak jest w sprawie W. M. skoro uchwała Rady nie pozbawiła go a także pozostałych mieszkańców gminy prawa do korzystania z Domu Kultury w G. Nie może być mowy o naruszeniu zindywidualizowanego interesu prawnego skarżącego skoro § 4 i 5 zaskarżonej uchwały, gwarantuje wszystkim mieszkańcom sołectwa prawo do korzystania z klubu. Zredukowania uprawnień skarżącego nie stanowi szczególne uwzględnienie w § 4 uchwały osób działających na niwie kultury, czy przyznanie prawa do korzystania z klubu uczniom zespołu szkół. Zarzut oparty na naruszeniu uprawnień sołectwa jako czysto generalny, czyli niezwiązany z rzeczywistą sytuacją prawną skarżącego, nie odpowiada treści art. 101 ust. 1 u.s.g. Przeświadczenie skarżącego o naruszeniu jego praw oraz praw mieszkańców postanowieniami uchwały Rady Gminy [...] nie przekonuje Sądu o istnieniu po jego stronie interesu prawnego w takim znaczeniu, jakie występuje na gruncie u.s.g. Skarżący W. M. jako mieszkaniec sołectwa nie wykazał, w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tj. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591, ze zm./ naruszenia jego interesu prawnego rozumianego w utrwalonym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako zindywidualizowany interes faktyczny chroniony konkretną normą prawną. /patrz: wyrok NSA z 18.09.2003 r. II SA 2637/02/. Skarżący występujący w sprawie jako mieszkaniec gminy, a tym samym i sołectwa, miałby legitymację do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę o statucie sołectwa, gdyby wykazał, że uchwała ta bezpośrednio i realnie narusza jego interes prawny. Wobec powyższych okoliczności, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi W. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z [...].08.2006 r., Nr [...], w sprawie określenia zasad i trybu korzystania z Wiejskiego Domu Kultury w G. Stanowi to uzasadnienie dla oddalenia skargi W. M. w oparciu o art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego nie orzekano z uwagi na regulacje art. 200 p.p.s.a.