II SA/Rz 644/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości -postanawia- umorzyć postępowanie sądowe II SA/Rz 644/05 UZASADNIENIE A. sp. z o.o. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie uchwałę Rady Miejskiej [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., zezwalającą na przekazanie w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej działek ewid. Nr 403/11, 204/9, 225/7 i 226/3 położonych w N. oraz zwalniającą z obowiązku przeprowadzenia przetargu na zbycie nieruchomości i ustalającą pierwszą opłatę w wysokości 15 % ceny nieruchomości. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.) oraz art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Postanowieniem z dnia 10 listopada 2005 r. Sąd, na wniosek A. sp. z o.o. wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. Rada Miejska uchyliła zaskarżoną uchwałę, w oparciu o art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.) Jednocześnie tego samego dnia uchwaliła uchwałę Nr [...] zezwalającą na przekazanie w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej działek ewid. Nr 403/11, 204/9, 225/7 i 226/8 położonych w N., zwalniającą z obowiązku przeprowadzenia przetargu na zbycie nieruchomości oraz ustalającą pierwszą opłatę w wysokości 15 % ceny nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu, z mocy art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. – jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego, Rady Miejskiej, nie będąca aktem prawa miejscowego, podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Skarga na tę uchwałę, poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, wniesiona została do Sądu, w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, za pośrednictwem Gminy, w dniu 29 czerwca 2005 r. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona uchwała została uchylona w dniu 23 lutego 2006 r. Niespornym jest zatem, iż obowiązywała ona do tego dnia, przy czym jej wykonywanie wstrzymane zostało 10 listopada 2005 r. W tym kontekście wyłoniła się zasadnicza kwestia, czy uchwała ta może podlegać kontroli Sądu, skoro została wyeliminowana z obrotu prawnego. Pierwotnie orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (m. in. wyrok NSA z dnia 24.03.1992 r., SA/Wr 96/92, OSP 1993/7/149, postanowienie NSA z dnia 21.07.1992 r., SA/Wr 367/92, ONSA 1993/3/63) stanęło na stanowisku, że Sąd nie może orzekać o nieważności, bądź o niezgodności z prawem uchwały organu gminy, jeżeli uchwała ta została uchylona lub utraciła moc prawną przed wydaniem orzeczenia przez ten Sąd. Stanowisko to zmieniła uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14.09.1994 r., W 5/94, OTK 1994/2/44. W tezie I Trybunał sformułował pogląd, że przez uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (obecnie ustawy o samorządzie gminnym), rozumie się również uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Zgodnie z tezą nr II – przewidziana w powołanym wyżej przepisie skarga na uchwalę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Uzasadniając takie stanowisko Trybunał wskazał na różnice pomiędzy uchwałą organu gminy a decyzją administracyjną i skutki prawne jakie uchwała mogła wywołać w okresie jej obowiązywania, i opowiedział się za wykładnią przemawiającą za dopuszczalnością drogi sądowo-administracyjnej po uchyleniu uchwały. Wskazał na istotę postępowania ze skargi przewidzianej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym (obecnie ustawy o samorządzie gminnym), jaką jest weryfikacja subiektywnych twierdzeń skarżącego, że uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie. Jeżeli więc zaskarżona uchwała została uchylona lub zmieniona, lecz może być nadal stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, w szczególności zaś gdy była podstawą wydania, przed jej uchyleniem, indywidualnego aktu, jak też gdy istnieje możliwość wydania takiego aktu, to wówczas nadal istnieje potrzeba weryfikacji twierdzeń skarżącego co do naruszenia interesu prawnego. Analizując zawarte w uzasadnieniu uchwały rozważania stwierdzić wypadnie, że nie dotyczą one sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Przedmiotem zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej było zezwolenie na przekazanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, a potwierdzają to złożone na rozprawie zgodne oświadczenia obu stron, zarówno reprezentującego stronę skarżącą, jak i przedstawiciela Gminy, że uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] nie wywołała żadnych skutków prawnych, w szczególności zaś nie doszło do przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Stan taki potwierdza fakt, że w dniu uchylenia zaskarżonej uchwały, tj. [...] lutego 2006 r. podjęta została nowa uchwała zezwalająca na przekazanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste o treści niemal identycznej jak zaskarżona uchwała, a różniąca się jedynie numerami działek. Działka nr 226/3, o której mowa w zaskarżonej uchwale, decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] lutego 2006 r. została podzielona na działki nr 226/7 i 226/8. Nową uchwałą objęta została ostatnia z wymienionych działek. Podjęcie nowej uchwały wskazuje na to, iż uchylona nie odniosła zamierzonych skutków, m. in. wskutek podziału działki nr 226/3 i konieczności przekazania w użytkowanie wieczyste tylko jednej z nowo wydzielonych działek. Ta okoliczność powoduje również, że zaskarżona uchwała z [...] kwietnia 2005 r. nie może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie. Wobec uchylenia zaskarżonej uchwały, uwzględniając poczynione wyżej rozważania, Sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje jego umorzeniem. Należy przy tym podkreślić, że uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] również została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez A. sp. z o.o. i będzie przedmiotem kontroli Sądu pod sygnaturą II SA/Rz 566/06. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącej spółki z uwagi na treść art. 201 § 1 P.p.s.a., który przewiduje zwrot kosztów przysługujący skarżącemu od organu w przypadku umorzenia postępowania wyłącznie wtedy, gdy umorzenie nastąpiło z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. (tryb autokontroli). Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że przyczyną uchylenia uchwały był podział działki przeznaczonej do przekazania w wieczyste użytkowanie, a nie działania samokontrolne organu gminy. Z wszystkich tych względów, działając w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.